Xây dựng văn hóa học đường
Thứ Ba, ngày 07/09/2010 - 11:39

(Toquoc)-Văn hoá học đường - một thuật ngữ khoa học còn khá mới mẻ. Tuy còn nhiều ý kiến khác nhau, nhưng khái quát lại, văn hoá học đường là hệ các chuẩn mực, giá trị giúp cán bộ quản lý nhà trường, thầy cô giáo, các vị phụ huynh và học sinh, sinh viên có cách suy nghĩ, tình cảm hành động tốt đẹp.

Mục tiêu chung nhất của văn hoá học đường là xây dựng trường học lành mạnh - cơ sở quan trọng để đảm bảo chất lượng thật về giảng dạy và học tập.

Có thể thấy thực trạng văn hóa học đường ở nước ta trong những năm gần đây bên cạnh những tiến bộ và phát triển về cơ sở vật chất, đội ngũ những người làm công tác giáo dục thì vấn đề nổi cộm khiến cả xã hội không thể làm ngơ là vấn đề bạo lực học đường.

Theo Tiến sĩ tâm lý Huỳnh Văn Sơn - Đại học Quốc gia TP. HCM: bạo lực học đường (BLHĐ) đã trở thành vấn đề rất đáng quan tâm. Tình trạng BLHĐ đang tồn tại nghiêm trọng hiện nay làm cho những người quan tâm đến thế hệ trẻ, đến đạo đức con người phải suy ngẫm ở từng góc nhìn khác nhau. Từ vụ nữ sinh đánh nhau cho đến việc nam sinh kết băng nhóm rượt chém nhau giữa đường phố hay gần nhất là vụ việc một học sinh lớp 9 nhảy lầu, đều mang đậm bóng dáng của BLHĐ.

Nguyên nhân của vấn đề này là rất vô chừng. Chỉ cần tranh cãi nhau một chút cũng đánh nhau, chỉ cần mâu thuẫn về hình ảnh cũng có thể đánh nhau, chỉ cần tranh luận về thần tượng cũng đánh nhau, chỉ cần hai nhóm chơi đối lập, nảy sinh mâu thuẫn cũng đánh nhau...

Ngay trong môi trường học đường, việc dạy làm người còn bị xem nhẹ; chuyện dồn ép để học tập vẫn được đặt ra như một yêu cầu tối quan trọng. Đó là chưa kể việc thiếu mềm mại trong cách thức giáo dục, thiếu đầu tư cho việc tìm hiểu và tác động giáo dục... Không ít thầy cô giáo vẫn cho rằng mình là bậc "bề trên", thời gian đâu để lắng nghe, điều kiện đâu để tìm hiểu hoàn cảnh. Sự đầu tư cho công tác giáo dục đạo đức còn bị xem nhẹ như thế như thế thì thử hỏi bạo lực - một hành vi bột phát sao không có cơ hội nảy sinh?

Nếu cho rằng gia đình là tế bào của xã hội, là trường học đầu tiên thì liệu có bao nhiêu bậc phụ huynh quan tâm đến con cái mình một cách đúng nghĩa? Thời gian dành cho việc trò chuyện với con còn không có thì lấy đâu ra điều kiện để uốn nắn con cái. Nhiều bậc phụ huynh rơi vào vòng xoáy của chuyện kim tiền, chỉ lo kiếm tiền, ăn chơi và cũng bạo lực như ai thì thử hỏi làm sao mọi chuyện có thể  giải quyết được.

Bộ GD-ĐT phát động phong trào xây dựng môi trường học đường thân thiện. Thế nhưng, thế nào là môi trường thân thiện, môi trường này có những tiêu chuẩn nào cần đảm bảo. Khi mọi yếu tố chưa quy về thành những tiêu chí có thể đo lường thì vấn đề sẽ khó được giải quyết.

Tại hội thảo khoa học tâm lý giáo dục toàn quốc về "Văn hóa học đường - Lý luận và thực tiễn", vấn đề giáo dục đạo đức, giáo dục những hành vi trong nếp sống - trong quan hệ đối xử trở thành vấn đề trọng tâm trong văn hóa học đường. Thiết nghĩ đây chính là một trong những vấn đề cần đáng được quan tâm trong việc phòng chống BLHĐ hiện nay.

Thực chất của việc giáo dục đạo đức phải bắt nguồn từ việc tác động về mặt nhận thức, xây dựng những rung cảm đạo đức, hình thành nhu cầu và niềm tin hướng đến các chuẩn mực đạo đức cũng như các yêu cầu có liên quan mới có thể hình thành một hành vi đạo đức mang tính chất tâm lý chứ không phải kỹ thuật. Thực chất của việc định hướng ứng xử trong những mối quan hệ khác nhau phải dựa trên nền tảng của việc thiết lập những nguyên tắc ứng xử căn cứ trên thang giá trị chuẩn mực của văn hóa ứng xử - giao tiếp trong học đường.

Mặt khác, đó còn là việc huấn luyện, bồi dưỡng những kỹ năng ứng xử - giao tiếp cho học sinh nhằm trang bị cho học sinh một số kỹ năng giao tiếp - ứng xử chuẩn mực hướng đến việc xây dựng văn hóa học đường theo hướng tích cực.

Xây dựng ý thức và thói quen của giáo viên trong việc ứng xử giao tiếp một cách có văn hóa, xem đó là một nhiệm vụ của người giáo viên nơi trường học. Coi trọng những tác động về mặt nhận thức của học sinh để có sự ứng xử chuẩn mực và định hướng những giá trị của con người một cách đích thực. Đó là những nhiệm vụ thực sự cấp bách.

Những phân môn chuyên sâu về nghiệp vụ, đặc biệt là nghiệp vụ giáo dục như: tìm hiểu tâm lý học sinh, cách thức tiếp cận học sinh, công tác giáo viên chủ nhiệm, giáo dục học sinh cá biệt... bị tiếp tục cắt giảm về thời lượng và thay vào đó là những nội dung chưa chạm đến nghiệp vụ sư phạm đúng nghĩa thì rõ ràng là bài toán này cần đến những lời giải ở tầm vĩ mô.

NL

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm