Baltimore- điểm nóng mới trong bất ổn xã hội Mỹ
05-05-2015 05:43

(Toquoc)- Cải thiện đời sống xã hội và đối xử bình đẳng- vấn đề cấp thiết được đặt ra dù biểu tình tại Baltimore đã lắng dịu.

Ngày 3/5, lực lượng Vệ binh Quốc gia Mỹ đã bắt đầu rút khỏi thành phố Baltimore thuộc bang miền Đông, Maryland và khu mua sắm trung tâm Mondawmin được mở cửa trở lại trong ngày 4/5.

Đây là tín hiệu mới nhất cho thấy thành phố này đang nỗ lực đưa cuộc sống trở lại bình thường sau gần một tuần biểu tình và bạo động liên quan tới cái chết của thanh niên da màu Freddie Gray, người thiệt mạng hôm 19/4 trong lúc đang bị cảnh sát giam giữ.

Trước đó, biểu tình đường phố tại thành phố Baltimore ngày 27/4 đã biến thành bạo lực sau khi bạn bè và người thân tập trung dự đám tang của Freddie Gray. Ngay trước khi lệnh giới nghiêm bắt đầu lúc 22h ngày 29/4, hàng nghìn người dân thành phố tiếp tục đổ xuống đường đòi công lý và cải tổ cách hành xử của bộ máy cảnh sát tại thành phố này. Tại nhiều thành phố dọc Bờ Tây của nước Mỹ trong Ngày Quốc tế Lao động 1/5, biểu tình cũng đã lan rộng từ Baltimore tới Chicago, New York, Seattle, Dallas, San Francisco and Oakland, California...

Baltimore- điểm nóng mới trong bất ổn xã hội Mỹ - ảnh 1
Thống đốc bang Maryland của Mỹ Larry Hogan ngày 28/4 đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp  sau khi biểu tình và bạo lực lan rộng tại Baltimore

 

Bạo lực và hỗn loạn

Mặc dù hầu hết cuộc biểu tình đều diễn ra trong hòa bình nhưng đã có hơn 60 người tại New York và hàng chục người tại các thành phố khác bị cảnh sát bắt giữ. Tính đến ngày 1/5, đã có ít nhất 15 tòa nhà, 144 phương tiện bị đốt cháy và khoảng 250 người bị bắt giữ.

Riêng trong 1/5, tổng cộng 98 cảnh sát bị thương trong các cuộc đụng độ với người biểu tình. Cụ thể, 43 trường hợp phải cấp cứu tại bệnh viện, 13 người hiện không thể tiếp tục làm việc, 15 trường hợp khác không thể làm công việc trên đường phố mà chỉ có thể làm công việc hành chính”.

Tại nhiều nơi, người biểu tình đụng độ với cảnh sát và lực lượng thực thi pháp luật đã phải sử dụng hơi cay, đạn cao su và đạn khói để giải tán những đám đông quá khích.

Ngày 28/4, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã lên tiếng chỉ trích cả những người biểu tình gây bạo loạn và cách hành xử của cảnh sát thành phố Baltimore, bang Maryland. Một nhóm các nghị sỹ da màu tại Quốc hội Mỹ ngày 1/5 đã ra trước Hạ viện để xin lỗi gia đình Freddie Gray. Chủ tịch Hạ viện, Hạ nghị sỹ Cộng hòa John Boehner thì cho rằng cần có những giải pháp mới đối với những cộng đồng chịu nhiều thiệt thòi.

Trong khi đó, Nghị sỹ Dân chủ Marcia Fudge đánh giá sự thất bại trong chính sách của quốc hội chịu một phần trách nhiệm trong vụ việc này. Bà Fudge nói: “Khi quý vị không đầu tư vào giáo dục, khi quý vị không dành chỗ cho trẻ em nô đùa, và không có việc làm vào mùa hè, sự việc tại Baltimore đã xảy ra.”

Bị đối xử thái quá

Cái chết của Gray đã tiếp tục thổi bùng lên làn sóng phản đối việc cảnh sát sử dụng bạo lực thái quá đối với người da màu tại Mỹ. Cuối tháng 12 năm ngoái, người dân Mỹ tổ chức cuộc biểu tình lớn nhất, rộng khắp trên các thành phố của nước Mỹ như thủ đô Washington D.C., New York, Boston… để phản đối một cảnh sát da trắng bắn chết thanh niên da màu Michael Brown (18 tuổi) ở thành phố Ferguson, bang Missouri ngày 9/8/2014.

Cộng đồng người da màu cho rằng họ không được lực lượng thực thi pháp luật đối xử tử tế trong khi chính quyền chưa quan tâm đến việc nâng cao đời sống cho người dân.

Tại Baltimore, thành phố với gần 623.000 dân, đời sống của người dân gặp nhiều khó khăn với tỉ lệ thất nghiệp cao, dịch vụ y tế chưa được quan tâm, bạo lực gia tăng với số lượng tội phạm bị bắt giữ cao. Khoảng 1/3 người dân bang Maryland đã từng ngồi tù.

Tỉ lệ thất nghiệp tại Baltimore8,4%. Tại khu nghèo Sandtown- Windchester, nơi thanh niên da màu Freddie Gray từng sống, chỉ 42% người dân có việc làm, so với mức trung bình toàn quốc là 59%, theo dữ liệu Cục Thống kê Hoa Kỳ. Chỉ 4,5%  cư dân Sandtown có bằng cử nhân vào năm 2013. Thu nhập trung bình cho cư dân Baltimore là 41,385 USD trong năm 2013, Cục điều tra dân số cho biết. Gần 24% dân số của thành phố sống dưới mức nghèo, so với 14,5% toàn nước Mỹ.

Điều này xảy ra bởi vì có sự chênh lệch về kinh tế - xã hội trong nhiều năm qua" Brendon Joyner-El, một cư dân 25 tuổi sống tại West Baltimore cho biết, như hệ thống giáo dục tồi tệ, khu vực vui chơi không được đầu tư và nhiều vấn đề xã hội khác. Còn nhiều người dân khác tại Baltimore cho rằng, chính quyền thành phố chưa nỗ lực để giải quyết vấn đề gốc rễ đã gây ra vòng luẩn quẩn của sự nghèo đói, tội phạm và trình độ học vấn thấp.

Sau những bất ổn trong xã hội liên quan đến việc đối xử với cộng đồng da màu tại Mỹ thời gian gần đây, 49% thanh niên Mỹ, theo một điều tra dư luận mới được công bố, mất lòng tin vào hệ thống tư pháp của nước này do sự phân biệt đối xử và thành kiến sắc tộc. Tỷ lệ này trong nhóm người Mỹ gốc Phi lên tới 66% và 53% những người gốc Tây Ban Nha được hỏi có cùng quan điểm.

Động thái tích cực

Ngày 2/5, tòa án bang Maryland công bố kết luận chính thức kết tội sáu nhân viên cảnh sát có liên quan tới vụ việc trên với nhiều tội danh như giết người cấp độ hai, hành hung người bất hợp pháp, cũng như bắt người bất hợp pháp. Theo bản luận tội trên, những nhân viên cảnh sát này đã không cung cấp những hỗ trợ về mặt y tế cần thiết cho Freddie Gray mặc dù Gray đã yêu cầu sự giúp đỡ ít nhất là hai lần. Hiện 5/6 nhân viên cánh sát nói trên đã bị bắt giữ để tiếp tục phục vụ quá trình điều tra.

Ngay sau khi có kết luận chính thức từ phía tòa án, nhiều người dân Baltimore đã đổ ra đường để ăn mừng và bảy tỏ sự vui sướng vì công lý đã được thực thi, đồng thời cho rằng đây là một thắng lợi của cộng đồng người da màu tại Mỹ. Một người da màu cho biết: “Tất cả chúng tôi đều là nạn nhân của tội phạm ở Baltimore. Nhưng tôi nghĩ đây là kết quả tuyệt vời, nó sẽ đem lại hòa bình và chúng tôi có thể tiến lên phía trước”.

Sự kiện tại Baltimore đã vang lên hồi chuông về cải thiện đời sống xã hội cho cộng đồng người da màu tại Mỹ cũng như giới hạn thực thi vũ lực của cảnh sát nước này.

Theo các chuyên gia xã hội học Mỹ, vấn đề hiện nay là thay đổi cơ chế, luật pháp cũng như cách hành xử để không còn các cộng đồng thành phố nghèo nàn, thiếu động lực kinh tế, giáo dục mà Baltimore là ví dụ rõ nét nhất.

Rashawn Ray, một nhà xã hội học tại Đại học Maryland, cũng cho biết vụ việc lần này đã hình thành một cuộc tranh luận đi sâu hơn về giới hạn pháp luật cho phép cảnh sát sử dụng vũ lực. Sau phán quyết của tòa án, Ray cho biết "Có lẽ chúng ta đang có những bước tiến đối với sự bình đẳng trong xã hội.”

Minh Hoa

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại