Bước tiến đáng kể của quan hệ đồng minh Mỹ- Philippines
14-01-2016 06:03

(Toquoc)-Philippines phát ra tín hiệu quan trọng khi thông qua thỏa thuận quân sự Mỹ-Philippines, mở rộng sự hiện diện quân sự của Mỹ tại nước này.

Tòa án Tối cao Philippines ngày 12/1 đã phán quyết rằng Thỏa thuận Tăng cường Hợp tác Quốc phòng (EDCA) là hợp hiến.

AFP dẫn lời Theodore Te, người phát ngôn Tòa án Tối cao Philippines, cho biết các thẩm phán đã thông qua thỏa thuận với tỷ lệ phiếu bầu 10 - 4.

EDCA đã được Manila ký với Washington tháng 4/2014 nhưng đã bị trì hoãn thực hiện do vấp phải các thách thức pháp lý. Một số nhà lập pháp Philippines cho rằng Thỏa thuận Tăng cường Hợp tác Quốc phòng (EDCA) là vi hiến bởi nó đồng nghĩa với việc từ bỏ chủ quyền quốc gia cho cường quốc nước ngoài. Các nhóm phản đối cũng cho rằng EDCA là một hiệp ước mới, cần sự thông qua của 2/3 Thượng viện chứ không phải là thỏa thuận hành pháp trên cơ sở Hiệp ước phòng thủ chung năm 1951 mà chính quyền của Tổng thống Aquino III tuyên bố.

Và sau động thái trên của Tòa án Tối cao Philippines, tất cả những ý kiến phản đối đã bị bác bỏ, EDCA hợp pháp và sẽ không bị “bỏ rơi” khi chính quyền mới tại Philippines có thể lên thay thế sau cuộc bầu cử vào tháng 6 tới.

Bước tiến đáng kể của quan hệ đồng minh Mỹ- Philippines  - ảnh 1
Mỹ và Philippines đã tổ chức các cuộc tập trận chung thường niên nhiều năm qua để tăng cường sự hợp tác quốc phòng.

Bước tiến đáng kể của quan hệ đồng minh Mỹ- Philippines  - ảnh 2

 

Quân đội Mỹ tăng sự hiện diện

EDCA có thời hạn 10 năm sẽ cho phép quân đội Mỹ xây dựng cơ sở hạ tầng như doanh trại, kho hậu cần và kho chứa nhiên liệu cho lực lượng thăm viếng. Manila cũng chấp thuận xây dựng cơ sở để Washington lưu trữ nhiên liệu và thiết bị phục vụ cho hoạt động bảo vệ an ninh hàng hải, cứu trợ thiên tai và nhân đạo ở Philippines, đồng thời tiếp cận nhiều hơn các căn cứ quân sự của nước chủ nhà.

Cụ thể, Washington sẽ sử dụng các căn cứ quân sự của Manila tại 8 địa điểm để luân chuyển binh lính, máy bay và tàu. Một trong số đó là căn cứ trên đảo Palawan, cách quần đảo Trường Sa khoảng 160 km. Mỹ sẽ có khả năng tiếp cận nhanh chóng đến khu vực Trung Quốc đang xây dựng ở Biển Đông khi có quân tại căn cứ này.

Động thái được cho là sáng suốt, kịp thời trên được đưa ra chỉ vài giờ khi các cuộc đàm phán cấp bộ trưởng “2+2” giữa hai nước bắt đầu diễn ra ngày 12/1. Các cuộc hội đàm cho thấy sự hiện diện của Ngoại trưởng John Kerry và Bộ trưởng Quốc phòng Ash Carter đáp ứng những yêu cầu từ người đồng cấp Philippines Albert Del RosarioVoltaire Gazmin, được mong đợi sẽ giải quyết các vấn đề an ninh khu vực trong đó có Biển Đông và chính sách viện trợ quân sự của Mỹ trong tương lai cho Philippines.

Ngay trước thềm cuộc gặp trên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines Charles Jose đã cho biết Manila sẽ yêu cầu Washington tiếp tục các cuộc tuần tra để bảo đảm tự do hàng hải ở biển Đông. Ngoài ra, hai bên dự kiến bàn về khả năng Mỹ và các đồng minh châu Á tuần tra chung tại khu vực.

Tín hiệu mạnh mẽ từ Philippines

Manila là đồng minh lâu năm của Washington. EDCA được coi là có vai trò quan trọng đối với cả hai nước trong bối cảnh Philippines phải đối mặt với một Trung Quốc cứng rắn trong tranh chấp trên Biển Đông và Mỹ đang "xoay trục" sang châu Á.

Ông Gazmin cho biết lợi ích an ninh của hai nước đã trở nên"ngày càng gắn bó với nhau." Và Thượng nghị sĩ Mỹ John McCain, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ ca ngợi phán quyết của Tòa án Philippines và nhận định rằng, thỏa thuận này sẽ cho chúng ta những công cụ mới để tăng cường liên minh với Philippines, mở rộng quan hệ với các lực lượng vũ trang Philippines và tăng cường sự hiện diện của Mỹ trong khu vực Đông Nam Á.

Theo trang The Diplomat, việc thông qua EDCA là bước đi quan trọng để Philippines (hiện vẫn là một trong những quân đội yếu nhất châu Á) tạo nên điều mà các chuyên gia quốc phòng gọi là một “sự răn đe đáng tin cậy ở mức tối thiểu” khi đối mặt với một loạt “các mối đe dọa”.

Nhiều khả năng phán quyết của Tòa trọng tài thường trực đối với vụ kiện do Philippines đệ trình, đối tượng nhằm vào là Trung Quốc về vấn đề Biển Đông sẽ được đưa ra cuối năm nay. Hiện chưa rõ phản ứng sắp tới của Bắc Kinh và Manila sẽ cần có sự chuẩn bị cho bất kì ảnh hưởng nào, The Diplomat nhận định.

Tờ The Wall Street Journal cũng dẫn lời chuyên gia an ninh Richard Javad Heydarian của Trường ĐH De La Salle (Philippines) cho rằng Manila đang hy vọng Mỹ khôi phục hiện diện tại căn cứ không quân Clark và vịnh Subic để “răn đe cần thiết” những hành động khiêu khích của Trung Quốc.

Liên minh Mỹ- Philippines được thúc đẩy

Giải quyết các vấn đề liên quan đến tính hợp hiến sẽ cho phép các quan chức quốc phòng hai bên bắt đầu thực sự thực hiện các thỏa thuận, từ việc xây dựng cơ sở vật chất tới việc nâng cấp trang thiết bị quốc phòng.

Đại sứ quán Mỹ tại Manila lập tức hoan nghênh phán quyết trên, đồng thời bày tỏ mong muốn EDCA được thực thi ngay lập tức. “EDCA là một thỏa thuận có lợi cho hai bên, cho phép chúng tôi hỗ trợ nhân đạo cũng như giúp nâng cao năng lực của các lực lượng vũ trang Philippines nhanh chóng hơn” - tuyên bố trên trang web của Đại sứ quán Mỹ nêu rõ.

“EDCA sẽ thúc đẩy vị thế của Mỹ trong việc đối trọng với Trung Quốc, nhất là trong cuộc đối đầu ngày càng gay gắt ở biển Đông” - chuyên gia an ninh Rommel Banlaoi nhận định với Reuters.

Mối quan hệ đồng minh 65 năm qua giữa Mỹ và Philippines đã từng bị tổn thương. Năm 1991, Thượng viện Philippines, với 12 phiếu chống/11 ủng hộ, đã bác bỏ hiệp định gia hạn 10 năm việc cho thuê các căn cứ Mỹ ở Clark và Subic mà nữ tổng thống Cory Aquino vừa ký kết. Hạm đội 7 của Mỹ, lúc đó đang hiện diện tại Subic đã phải ra đi và quay trở lại sau hơn 20 năm, năm 2012.

EDCA giờ đây đã gửi đi tín hiệu mạnh mẽ về sự vững chắc và tin cậy của liên minh Mỹ-Philippines và đặt nền tảng cho các bước đi tiếp theo, đặc biệt là trong hợp tác quốc phòng.

An Bình (Tổng hợp)

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại