Cải cách phố Wall - cuộc cải cách cho tương lai
Thứ Sáu, ngày 10/09/2010 - 10:45

(Toquoc)-Cuộc khủng hoảng tài chính bắt nguồn từ Mỹ dẫn đến suy thoái kinh tế toàn cầu đã phơi bày nền móng lung lay của hệ thống tài chính nền kinh tế lớn nhất thế giới. Bộ luật cải cách phố Wall được coi là để “sửa chữa” những "hỏng hóc" của hệ thống này. Chưa biết hiệu quả thực sự có ngăn chặn được một sự sụp đổ khác không, nhưng nói như “kiến trúc sư” của bộ luật: “Đây là thời khắc vĩ đại… Không ai biết luật này sẽ có tác dụng ra sao cho tới khi nó đi vào thực tế. Tuy nhiên, chúng ta tin rằng chúng ta đã làm được một việc cần thiết cho dài hạn”.

Sau rất nhiều tranh cãi, cuối cùng, ngày 21/7, cả thế giới hướng về Washington khi Tổng thống Barack Obama đặt bút ký lệnh ban hành luật Tài chính mới (còn gọi là luật cải cách phố Wall). Văn kiện kinh tế quan trọng nhất của nước Mỹ sau khủng khoảng 1929 – 1933 đến nay. Tuy chưa thể có tác dụng ngay nhưng giới phân tích đều nhận định rằng luật cải cách phố Wall sẽ tác động đến mọi ngóc ngách đời sống tài chính – ngân hàng không chỉ của nước Mỹ. Những tác động với từng đối tượng sẽ thuận, nghịch khác nhau vì thế bộ luật không tránh khỏi những lời khen – chê, tiếng eo xèo.

Cải cách lịch sử

Luật Tài chính mới dày 2.300 trang, do chính quyền Obama đề xuất từ cuối năm 2009, đưa ra một loạt cải cách triệt để ở phố Wall, thiết lập các cơ chế điều tiết mới và hạn chế hoạt động của các “đại gia” tài chính. Cụ thể, luật thiết lập một Hội đồng giám sát sự ổn định tài chính (FSOC) gồm 10 thành viên có nhiệm vụ theo dõi những nguy cơ lớn dần trong hệ thống tài chính như ngăn chặn sự hình thành các “bong bóng” tài sản. Đồng thời, luật cũng trao quyền cho Cục Dự trữ liên bang giám sát các công ty tài chính lớn nhất và phức tạp nhất để bảo đảm rằng chính phủ nắm được các nguy cơ và sự phức tạp đe dọa đến nền kinh tế có thể phát sinh từ những công ty này.

Cải cách phố Wall - cuộc cải cách cho tương lai - ảnh 1

Phố Wall sẽ mang gam màu sáng sau luật cải cách tài chính?

Theo luật mới, một cơ quan khác sẽ sớm được thành lập là Cục Bảo vệ người tiêu dùng tài chính. Cơ quan này sẽ được trao quyền lực cực lớn nhằm giám sát các hoạt động môi giới thế chấp, cho vay ngắn hạn, thẻ tín dụng, các quỹ đầu cơ... Mục tiêu của cục này là nhằm bảo vệ các khách hàng khỏi những gian lận tài chính, những giao dịch mập mờ giữa các ngân hàng và công ty môi giới hay quỹ đầu tư có thể dẫn tới thiệt hại cho nhà đầu tư. Ngoài ra, chính phủ cũng sẽ kiểm soát thị trường chứng khoán phát sinh khổng lồ, vốn trị giá hơn 600 ngàn tỉ USD.

Trong cuộc khủng hoảng tài chính vừa qua, chính phủ buộc phải cứu những tập đoàn khổng lồ được cho là nếu sụp đổ sẽ kéo theo cả nền tài chính Mỹ. Giờ đây, một thay đổi mang tính lịch sử khác là chính phủ sẽ có quyền tịch thu, thanh lý hoặc chia nhỏ một công ty tài chính thua lỗ chứ không còn phải giải cứu như trước. Luật mới cũng sẽ cấm các ngân hàng thương mại đầu tư mạo hiểm bằng vốn của chính mình, một trong những nguyên nhân chính dẫn tới khủng hoảng. Các ngân hàng sẽ buộc phải tăng vốn dự trữ để có thể tự cứu mình trong trường hợp xảy ra khủng hoảng. Tuy nhiên, chuyện này chỉ có thể thực hiện sau 5 năm nữa vì chính phủ đang khuyến khích các ngân hàng tăng cường cho vay nhằm đẩy mạnh đà phục hồi.

Tác động

Phát biểu tại lễ ký, ông Obama cho rằng, luật mới sẽ giúp đỡ dân chúng trong cuộc sống hàng ngày, từ ký các hợp đồng, hiểu rõ các khoản lệ phí, cho tới nhận thức được những nguy cơ.

Ông đã gọi đạo luật cải cách này là "sự bảo vệ người tiêu dùng mạnh mẽ nhất trong lịch sử". Thêm nữa, đạo luật này không chỉ tốt cho người tiêu dùng mà còn cho cả nền kinh tế Mỹ, giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định tốt hơn, chấm dứt việc dùng tiền nộp thuế của người dân để tung ra các gói cứu trợ.

Cải cách phố Wall - cuộc cải cách cho tương lai - ảnh 2

Tổng thống Barack Obama ký ban hành luật Tài chính mới

Giới chuyên gia ủng hộ luật này cũng ca ngợi những tác động mà cải cách lần này sẽ vươn tới mọi ngóc ngách trong nền tài chính Mỹ, và về lâu dài có thể thay đổi cả bộ mặt tài chính thế giới. Những “người khổng lồ” bị chỉ trích nhiều nhất trong đợt khủng hoảng vừa qua như J.P Morgan Chase&Co, Goldman Sachs và Bank of America sẽ phải thay đổi trong hầu hết hoạt động của mình. Ngoài ra, vì những cải cách lần này quá lớn, có thể dẫn tới hàng trăm quy định mới rất chi li nên một số chuyên gia cảnh báo phải mất một thời gian dài, thậm chí là vài năm, thì các quy định mới được áp dụng đầy đủ. Như vậy Phố Wall sẽ phải đối mặt với một giai đoạn mất ổn định và mất phương hướng. 

Douglas Elliott, chuyên gia kinh tế của Viện Brookings: “Dự luật đưa chúng ta đi 2/3 đoạn đường đến nơi chúng ta cần đến. Hoạt động ngân hàng ở một mức độ nào đó sẽ ít sinh lãi hơn, nhưng về căn bản sẽ an toàn hơn. Chúng ta không thể loại bỏ hoàn toàn các cuộc khủng hoảng tài chính, nhưng dự luật sẽ làm cho chúng trở nên bớt thường xuyên và đỡ tốn kém hơn”.

Các nhà phân tích chính trị cũng cho rằng việc Luật cải cách phố Wall được thông qua như một món quà quý giá dành cho Tổng thống Obama bởi ông gần như đặt cược uy tín chính trị của mình vào những cải cách này. Đặc biệt, đạo luật được ký ban hành trong bối cảnh chưa có sự đồng thuận cao trong lòng nước Mỹ và uy tín của Tổng thống Obama đang sụt giảm nghiêm trọng.

Phản ứng trái chiều

Tuy nhiên, không phải tất cả dư luận Mỹ đều ủng hộ bộ luật cải cách này. Phe Cộng hòa chỉ trích luật mới không đánh vào bản chất vấn đề, mà lại trao cho chính phủ quyền giám sát và kiểm soát quá chặt chẽ ngành tài chính, làm què quặt luồng vốn tự do, và kìm hãm tốc độ phục hồi kinh tế.

Phillip Swagel, cựu chuyên gia Bộ Tài chính Mỹ và hiện là Giáo sư tại Đại học Geogetown, đánh giá dự luật chẳng khác gì “một mớ hỗn độn, trong đó có một số giải pháp hữu ích, một số chẳng có tác dụng gì và một số có thể gây hại ngay lập tức”. Còn Gary Gensler, Chủ tịch Ủy ban Thương mại Hàng hóa Giao sau (CFTC), cho rằng: “Ngay cả sau khi Tổng thống Obama ký ban hành dự luật, cuộc cải cách tài chính còn lâu mới hoàn tất”.

Lãnh đạo đảng Cộng hòa cũng lên án luật mới và cho rằng, luật mới này sẽ kìm hãm tăng trưởng kinh tế và sức mạnh tài chính của Mỹ. Ông Michael Steele cho rằng, Tổng thống Obama đang cố gắng thuyết phục người Mỹ rằng, ông đang làm tất cả để giảm bớt tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ và dự luật mới này sẽ dẫn tới vô số hậu quả không lường trước được cho cộng đồng doanh nghiệp, thắt chặt tín dụng và giết chết hàng loạt các quy định việc làm.

Về thực tại kinh tế Mỹ thời điểm này cũng có những diễn biến không mấy khả quan, u ám một cách bất thường! Đó là nhận xét của Chủ tịch Cục dự trữ liên bang Mỹ FED Ben Bernanke càng gia tăng thêm nỗi lo của thị trường đối với viễn cảnh nền kinh tế Mỹ.

Một số ý kiến khác thì cho rằng đó chỉ là những cải cách hời hợt, không thực chất. Thomas Ferguson, giáo sư chính trị thuộc Đại học Massachusetts nhận xét: "Cuộc cải tổ không tập trung giải quyết những vấn đề cơ bản đã khiến chúng ta lâm vào thảm họa tài chính năm 2008. Nó né tránh giải quyết vấn đề "quá lớn nên không thể bị phá sản".

Thị trường tài chính Mỹ cũng phản ứng không tốt với luật mới. Các chỉ số chứng khoán Mỹ thay nhau lao dốc, chỉ số công nghiệp Dow Jones mất 109,51 điểm, tương đương 1,07% xuống còn 10.120,45 điểm. Standard & Poors 500 giảm 13,91 điểm (1,28%) xuống 1,069,57. Nasdaq Composite Index cũng điều chỉnh giảm 1,58%.

Tuy vẫn còn nhiều nghi ngờ, bất an về tính khả thi của luật cải cách phố Wall nhưng đa số ý kiến cho rằng đây là bước cải cách hợp lý và mang tính đột phá. Nói như thượng nghị sĩ Christopher Dodd, người được xem là kiến trúc sư trưởng lập pháp: “Đây là thời khắc vĩ đại... Không ai biết dự luật này sẽ có tác dụng ra sao cho tới khi nó đi vào thực tế. Tuy nhiên, chúng ta tin rằng chúng ta đã làm được một việc cần thiết cho dài hạn…”./.

Khánh Lâm

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm