Chiến sự Yemen – điểm nóng thứ hai tại Trung Đông
17-04-2015 06:19

(Toquoc)-Chiến sự đã lan đến miền Nam Yemen, trong đó có thành phố cảng Aden; Hội đồng bảo an LHQ cấm vận phiến quân Houthi.

Aden – thành phố cảng của Yemen, trở thành tiêu điểm mới của cuộc giao tranh ác liệt giữa lực lượng chính phủ Yemen và phiến quân Hồi giáo dòng Shi’ite Houthi. Máy bay chiến đấu của liên quân Arab vùng Vịnh do Saudi Arabia đứng đầu vẫn tiếp tục không kích các vị trí do phiến quân chiếm giữ.

Chiến sự Yemen – điểm nóng thứ hai tại Trung Đông - ảnh 1
 Yemen có vị trí địa chiến lược quan trọng tại vùng Vịnh, đang diễn ra cuộc chiến ảnh hưởng giữa Iran (hỗ trợ Houthi) và Saudi Arabia(được Mỹ và Israel hỗ trợ)

Chiến sự làm gia tăng thương vong dân thường

Ngày 13/4, các tay súng bộ lạc Houthi đã giành kiểm soát một số căn cứ quân sự gần cảng Balhaf (Ban-háp) ở tỉnh Shabwa (Sa-boa) thuộc miền Nam sau khi binh sĩ của 2 lữ đoàn quân chính phủ rút khỏi vị trí đồn trú. Giới chức Yemen cho biết 2 lữ đoàn nói trên được triển khai để bảo vệ cảng Balhaf và cơ sở hạ tầng liên quan, bao gồm các đường ống dẫn khí đốt nối với tỉnh Marib ở phía Đông thủ đô Sanaa hiện do phiến quân kiểm soát. Bất chấp chiến dịch không kích của liên quân, lực lượng Houthi đã tiếp cận quận trung tâm Mualla (Mu-a-la) của thành phố Aden (A-đen) ở miền Nam Yemen, chiếm giữ trụ sở chính quyền tại đây trong đó có văn phòng thị trưởng. Ngoài ra, phiến quân Houthi và các đơn vị quân đội nổi dậy còn oanh kích các khu vực dân cư, phóng hỏa hoặc phá hủy hàng loạt tòa nhà, trong đó đài truyền hình Aden phải ngừng phát sóng do hư hại. Chiến sự giằng co và phiến quân đã bị đẩy lùi về phía một căn cứ quân sự.

Do chiến sự tiếp tục diễn ra ác liệt, hoạt động cứu trợ nhân đạo tại nhiều khu vực ở Yemen gặp khó khăn. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-moon ngày 12/4 cảnh báo một cuộc khủng hoảng nhân đạo đang diễn ra tại Yemen với số thương vong dân thường ngày một tăng trong khi cơ sở hạ tầng bị phá hủy nghiêm trọng. Người phát ngôn chiến dịch quân sự của Saudi Arabia, chuẩn tướng Ahmed al-Assiri cáo buộc lực lượng Houthi đã gây ra cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Yemen.

Theo các cáo buộc, lực lượng Houthi sử dụng trường học, bệnh viện và sân vận động để cất trữ vũ khí và trang thiết bị, cản trở hoạt động của các đội cứu trợ nhân đạo. Trong ngày 14/4, Cao ủy LHQ về nhân quyền đã yêu cầu tất cả các phe phái trong cuộc xung đột tuân thủ luật nhân đạo và nhân quyền quốc tế. Kể từ ngày 26/3, khi liên quân Arab phát động chiến dịch không kích Houthi, ít nhất 364 dân thường  thiệt mạng.

Ngày 14/4, phiến quân Houthi, hiện đang kiểm soát phần lớn lãnh thổ Yemen, đã chỉ trích nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ áp đặt lệnh cấm vận vũ khí đối với lực lượng phiến quân này.

Căng thẳng trong quan hệ giữa Saudi Arabia và Iran

Ngày 13/4, Ai Cập cho biết nước này và Saudi Arabia đã thảo luận về một “cuộc điều động quân sự lớn” tại Saudi Arabia, với sự tham gia của các nước vùng Vịnh khác. Tuyên bố trên được cho là dấu hiệu liên quân Arab sẽ hiện thực hóa lời đe dọa can thiệp trên bộ vào Yemen, sau ba tuần không kích phiến quân Houthi tại đây. Hiện tại, 5 trong số 6 nước thành viên của tổ chức Hợp tác vùng Vịnh (GCC) đang tham gia liên minh chống Houthi.

Quan hệ giữa Saudi Arabia và Iran – hai nước lớn tại Trung Đông – trở nên căng thẳng từ khi Saudi Arabia đứng đầu các chiến dịch không kích của liên quân vùng Vịnh tại Yemen nhằm chặn bước tiến của lực lượng phiến quân Houthi, lực lượng mà Iran bị cáo buộc là đang ngầm hậu thuẫn.

Phát biểu trong một cuộc họp báo với người đồng cấp Pháp Laurent Fabius đang ở thăm Saudi Arabia, Ngoại trưởng nước này, Hoàng tử Saud al-Faisal nhấn mạnh Riyadh không có chiến tranh với Tehran, kêu gọi Tehran không “tiếp tay cho các hoạt động tội phạm” của các phiến quân Houthi, “đi ngược lại trật tự luật pháp của Yemen và ngừng cung cấp vũ khí và sự hỗ trợ” cho lực lượng này.

Trong tuyên bố của người phát ngôn Nhà Trắng nêu rõ: “Mỹ sẽ không có hành động quân sự trực tiếp hỗ trợ các chiến dịch quân sự tại Yemen, nhưng chúng tôi sẽ thiết lập một bộ phận điều phối chung với Saudi Arabia để hợp tác với Mỹ trong việc chia sẻ các thông tin tình báo và quân sự”. Bên cạnh việc tiến hành không kích, Saudi Arabia đã cam kết đóng góp 150 nghìn quân, nhiều vũ khí hạng nặng để thành lập một quân đội chung của Liên đoàn Arập mới được hình thành, bao gồm một số thành viên tham gia như Kuwait, Bahrain, Các tiểu vương quốc Arập thống nhất và Qatar. Đại sứ Saudi Arabia tại Mỹ  cho biết liên minh quân sự này sẽ mở rộng lên đến 10 quốc gia.

Mỹ tuy không can dự trực tiếp, nhưng đã đứng về phía Liên đoàn Arập. Lệnh cấm vận vũ khí đối với phiến quân Houthi cho thấy một tập hợp lực lượng mới đã hình thành nhằm ngăn chặn phiến quân kiểm soát Yemen.

Một cuộc xung đột thứ hai, bên cạnh cuộc chiến chống IS, đã bùng phát tại Trung Đông phản ánh mâu thuẫn gay gắt về địa-chính trị và sắc tộc./.

Bài tiếp theo: Đằng sau cuộc xung đột Yemen

Lưu Việt

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại