Hội thảo quốc tế An ninh và phát triển biển
10-06-2016 05:17

(Tổ Quốc)-An ninh và hợp tác biển là vấn đề thời sự quốc tế có tầm quan trọng hàng đầu hiện nay.

Biển và đại dương có tầm quan trọng hàng đầu trong thế kỷ 21. 70% bề mặt hành tinh Trái Đất của chúng ta được bao phủ bởi nước. Đaị dương chiếm 90% sinh quyển. 1/3 dân số thế giới  sống ở các khu vực ven biển. 1 tỷ người sống dựa vào khai thác các nguồn hải sản. 90% thương mại thế giới diễn ra trên biển.

Đồng thời, biển và đại dương đang đối mặt với hàng lọat thách thức: Tranh chấp chủ quyền biển đảo, tội phạm xuyên quốc gia, cướp biển, thảm họa thiên nhiên, và hiện nay tại Địa Trung Hải đang  diễn ra làn sóng tỵ nạn  và di cư bất hợp pháp nghiêm trọng nhất đối với châu Âu từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Nạn đánh bắt hải sản trái phép đang diễn ra hàng ngày ở nhiều vùng biển quốc tế. Mỗi năm, khoảng 3,5-8 triệu tấn cá bị đánh bắt bất hợp pháp, chiếm 8-16% tổng sản lượng đánh bắt trong toàn bộ khu vực. Theo một số báo cáo, ở châu Á, nguồn cá đã giảm đi 30% kể từ thập niên 1970, một phần là do các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp. Theo ông Sebastien Colin, thuộc Trung tâm Nghiên cứu các vấn đề Trung Hoa đương đại của Pháp, việc đánh bắt cá trái phép trong các vùng biển của Indonesia đã làm cho nước này mỗi năm thiệt hại trung bình từ 3-5 tỷ USD.

Hội thảo quốc tế An ninh và phát triển biển - ảnh 1

Việc giải quyết các tranh chấp biển đảo, bảo đảm an toàn và tự do hàng hải, giải quyết các vấn đề an ninh phi truyền thống trên biển đã trở thành nền tảng của an ninh biển. Thách thức của biến đối khí hậu đối với biển và đại dương là một trong những thách thức lớn nhất của nhân loại hiện nay.

Trung Quốc, một quốc gia đánh bắt hải sản và tiêu thụ hải sản lớn hàng đầu thế giới vẫn là tâm điểm của  chỉ trích từ dư luận quốc tế do thái độ thiếu hợp tác trong việc quản trị nguồn cá thế giới. Tuy nhiên,  những hành động của Trung Quốc  trong tranh chấp biển đảo mới là nguyên nhân chủ chốt gây trở ngại cho quá trình hợp tác về an ninh biển tại khu vực Đông Á. Ở một phương diện khác, sáng kiến “Một vành đai, Một con đường” của Trung Quốc, bao gồm “Con đường tơ lụa trên biển”, đang tạo ra một cơ chế quan trọng cho hoạt động khai thác đại dương.

Biển Đông đang trở thành một điểm nóng quốc tế do các hành động phi pháp của Trung Quốc bồi đắp xây dựng các đảo nhân tạo, từng bước quân sự hóa Biển Đông. Môi trường Biển Đông cũng đang chịu những sự tàn phá nghiêm trọng. Trong những năm gần đây, 80% các hệ san hô của Biển Đông biến mất.

Cần nỗ lực xóa tình trạng “mù biển” do thiếu nhận thức và văn hóa biển

Châu Á đang có sự thức tỉnh mới về biển. Ngoài Trung Quốc, thì chính quyền Indonesia đang vạch ra một kế hoạch tham vọng, biến nước này thành cường quốc biển, trở thành “trục biển tòan cầu”, nối giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.  Tổng thống Joko Widodo, tuyên bố ngày 20/10/2014: “Đại dương, biển, eo biển, vịnh là tương lai của người dân Indonesia. Chúng ta (Indonesia) phải dựa vào đại dương, biển, eo biển và vịnh”. Theo kế hoạch của chính quyền Jokowi, trong 5 năm tới, Indonesia sẽ  xây dựng 65 cảng biển, phát triển 100 cảng phi thương mại, đóng 103 phà vận chuyển, sẽ phục vụ hoạt động cho 193 tuyến đường biển nội thủy, vận hành 13 tuyến đường  phát triển hải lộ, hoàn thành và xây dựng 41 đơn vị tàu biển và 282 tàu tuần tra[1].


Hội thảo quốc tế An ninh và phát triển biển - ảnh 2

Các đại biểu dự Hội thảo quốc tế Anh ninh và phát triển biển", Tp Hạ Long, ngày 9/6

Những vấn đề cơ bản và thời sự về an ninh và phát triển biển đã được các quan chức chính phủ, cũng như các học giả từ Việt Nam, ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, và từ nhiều quốc gia thuộc Liên minh châu Âu đề cập tại cuộc Hội thảo quốc tế “An ninh và Phát triển biển: Hợp tác quốc tế và chia sẻ kinhnghiệm Âu-Á”, tổ chức hai ngày 9-10/6/2016. Hội thảo do Học viện Ngoại giao tổ chức tại Khách sạn Mường Thanh bên bờ Vịnh Hạ Long. Hội thảo được sự hỗ trợ của Liên minh châu Âu (EU) thông qua chương trình  Hỗ trợ Đối thoại Chiến lược EU-Việt Nam. Hàng trăm đại biểu Việt Nam và EU cùng ngoại giao đoàn tại Hà Nội đã đến dự.

Ông Bruno Angelet, Đại sứ, Trưởng phái đoàn EU tại Việt Nam, đã phát biểu khai mạc Hội thảo, cho rằng tầm quan trọng của an ninh và hợp tác biển là một vấn đề cực kỳ quan trọng đối với châu Á trong thế kỷ 21. Tình hình hiện nay đang gây ra nhiều lo ngại cho cộng đồng quốc tế. Đại sứ Bruno Angelet nhấn mạnh các quốc gia phải tôn trọng các nguyên tắc của luật pháp quốc tế, các thể chế pháp quyền,  cam kết tôn trọng sự bình đẳng  chủ quyền quốc gia. Châu Âu đã trải qua nhiều thế kỷ đấu tranh và hợp tác về biển, để ngày nay tạo ra sự thống nhất trong các vấn đề liên quan và sẵn sàng chia sẻ các kinh nghiệm với châu Á.

Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Đình Quý đã phát biểu chính tại hội thảo, nêu lên tầm nhìn đổi mới về vấn đề an ninh và hợp tác biển, nhận xét tình hình an ninh biển theo nghĩa rộng đe dọa an ninh của hành tinh Trái Đất. Thứ trưởng cho rằng kinh nghiệm châu Âu rất bổ ích cho châu Á; mục tiêu cũng giống nhau, đó là bảo vệ môi trường biển, hợp tác giải quyết các vấn đề truyền thống và phi truyền thống về biển, nhấn mạnh Cộng đồng châu Âu có thể đóng góp lớn cho việc thượng tôn pháp luật. Về Biển Đông, Thứ trưởng Đặng Đình Quý khẳng định chủ trương của Việt Nam giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, dựa trên pháp luật quốc tế, và theo bản chất của vấn đề - những vấn đề song phương giải quyết song phương, những vấn đề đa phương giải quyết đa phương. Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam nhấn mạnh vai trò của hoạt động Kênh 2 (học giả, chuyên gia) kiến nghị với chính phủ và thức tỉnh dư luận các nước về vấn đề an ninh và các giải pháp hợp tác biển; cần kiên trì và mạnh mẽ để làm chuyển biến các kiến nghị thành chính sách. Ông Đặng Đình Quý gợi ý có thể tạo ra một diễn đàn thường niên “Đối thoại Mường Thanh” về an ninh và hợp tác biển./.

 

Lưu Việt (từ Thành phố Hạ Long)



[1] Theo bản trình bày của Basulio Araujo, Phó trợ lý phụ trách  an ninh và an toàn biển, Bộ điều phối các vấn đề hang hải của Indonesia, tại Hội thảo quốc tế An ninh và Phát triển biển: Hợp tác quốc tế và chia sẻ kinhnghiệm Âu-Á, tại Thành phố Hạ Long , ngày 9/6/2016.

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại