Lệnh trừng phạt mới chưa đủ răn đe Triều Tiên
04-03-2016 03:23

(Tổ Quốc)-Siết chặt về kinh tế có lẽ chưa đủ để buộc Triều Tiên từ bỏ chương trình hạt nhân, theo một số nhà quan sát.

>>Kim Jong un đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân

Ưu tiên quân sự

Ngày 2/3, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã nhất trí thông qua nghị quyết áp đặt các lệnh trừng phạt mạnh hơn với Triều Tiên. Đây được cho là hành động trừng phạt mạnh nhất của Liên Hợp Quốc trong 20 năm qua.

Những nỗ lực để cắt giảm ngân sách của chương trình hạt nhân mà Bình Nhưỡng đang theo đuổi thông qua các biện pháp trừng phạt này có thể sẽ không đạt hiệu quả như mong muốn do Triều Tiên luôn sẵn sàng chuyển hướng tất cả các nguồn lực sẵn có để phục vụ cho quân sự, ngay cả khi đứng trên bờ vực sụp đổ kinh tế, theo các chuyên gia, tin từ Wall Street Journal ngày 3/3.

Lệnh trừng phạt mới chưa đủ răn đe Triều Tiên - ảnh 1
Dù nghị quyết trừng phạt Triều Tiên đã được Hội đồng bảo an Liên hợp quốc thông qua, cộng đồng quốc tế vẫn cần một sự nỗ lực không nhỏ để nghị quyết này  có hiệu lực đầy đủ. (Nguồn: AP)

"Khi họ thắt lưng buộc bụng, điều cuối cùng họ cắt giảm là quân đội”, John Delury, một trợ lý giáo sư nghiên cứu về Trung Quốc từ đại học Yonsei ở Seoul bình luận. Viện dẫn từ thực tế lịch sử, khi nạn đói đã tàn phá Triều Tiên vào giữa những năm 1990, với hơn 1 triệu người chết đói, “Liệu họ(Bình Nhưỡng) có cắt giảm hoạt động quân sự? Không, họ không làm điều đó”.

Sau khi nạn đói xảy ra, Triều Tiên đã thông qua chính sách “ưu tiên quân sự”, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch lúc đó là Kim Jong Il, cha của nhà lãnh đạo đương thời Kim Jong un. Chính sách này coi sức mạnh quân sự là ưu tiên tuyệt đối của quốc gia và do đó, phải chuyển hướng các nguồn lực kinh tế để phục vụ cho quân đội.

Ông Kim Jong-un hiện nay cũng đang tiếp tục ưu tiên ngân sách để phát triển vũ khí. Ngay sau khi nắm quyền, Chủ tịch Kim Jong-un đã xác định việc phát triển vũ khí hạt nhân như một phương châm điều hành của Chính phủ. Các nhà ngoại giao phương Tây ước tính tổng chi tiêu của nước này về chương trình hạt nhân và tên lửa kể từ cuối những năm 1990 đến nay là khoảng 4 tỷ USD.

Kẽ hở của lệnh trừng phạt

Nhận định rằng thu nhập từ các hoạt động thương mại đang giúp Triều Tiên phát triển vũ khí, các biện pháp trừng phạt lần đầu tiên nhắm đến các mặt hàng xuất khẩu chính của nước này là than và khoáng sản. Xuất khẩu than đem lại cho Bình Nhưỡng khoảng 1 tỷ USD mỗi năm. Và riêng than cũng đã chiếm 1 nửa tổng sản lượng xuất khẩu, khi tính chung với sắt và quặng sắt, theo số liệu của hải quan Trung Quốc.

theo lệnh trừng phạt mới này, xuất khẩu than, quặng sắt và sắt sẽ chỉ bị cấm bởi Liên Hiệp Quốc khi có bằng chứng chứng minh thu nhập từ nguồn này được sử dụng cho các chương trình vũ khí của Triều Tiên.

Park Syung-je, một nhà phân tích về Triều Tiên tại Viện Chiến lược châu Á tại Seoul, nói rằng lệnh trừng phạt vừa qua không ảnh hưởng đến xuất khẩu dệt may và thủy sản, chiếm khoảng 25% xuất khẩu của Bình Nhưỡng.cũng không có quy định để ngăn chặn xuất khẩu lao động của Triều Tiên, mà các tổ chức nhân quyền ước tính đóng góp hàng trăm triệu đô la một năm cho nước này.

Các nội dung khác trong lệnh trừng phạt có thể giảm nguồn thu nhập ngoại tệ của Triều Tiên, nhưng chưa rõ số liệu và tiến trình cụ thể. Hàn Quốc cũng đã đóng cửa khu công nghiệp Kaesong, biểu tượng của sự hợp tác hai miền Triều Tiên, nơi đóng góp cho Bình Nhưỡng với khoảng 100 triệu USD mỗi năm.

Nhưng điều này có thể chỉ đem lại một tác động nhỏ đối với quốc gia ngân sách hàng năm khoảng 7 tỷ USD. Các nhà kinh tế ước tính rằng nền kinh tế Triều Tiên đã phát triển khoảng 1% -2% trong vài năm qua, nhờ sự xuất hiện của các thị trường tư nhân, trong đó cung cấp một nguồn thu cho nhà nước.

Đồng thời, một bản báo cáo của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc công bố ngày 2/3 cũng đã thừa nhận rằng, 4 nghị quyết với những biện pháp trừng phạt mỗi lúc một mạnh hơn đối với Triều Tiên kể từ năm 2006, đã không thuyết phục được Bình Nhưỡng từ bỏ chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo.

Vai trò của Trung Quốc

Trung Quốc hiện đang là quốc gia tiêu thụ phần lớn khoáng sản của Triều Tiên. Và “liệu Trung Quốc sẽ kiểm tra tất cả hoạt động thương mại với Triều Tiên?”, Bruce Klingner, cựu Giám đốc của CIA chi nhánh Hàn Quốc bày tỏ nghi ngờ.

Theo Andrea Berger, chuyên gia an ninh và vũ khí hạt nhân của Viện Nghiên cứu An ninh và Quốc phòng Hoàng gia Anh (RUSI), điều này có nghĩa là nguồn thu từ các mặt hàng trên có thể sẽ chỉ bị gián đoạn trong thời gian ngắn.

Và ông Klingner cũng cho biết, phần lớn hoạt động thương mại của Triều Tiên với Trung Quốc là thông qua khu vực cửa khẩu biên giới trên bộ giữa hai nước. Tuy nhiên, trong nghị quyết mới, Hội đồng Bảo an lại không hề đề cập đến việc kiểm tra các xe tải ra vào lãnh thổ nước này.

Theo Wall Street Journal, nhiều nhà phân tích cho rằng một sự thay đổi trong tư duy chiến lược của Triều Tiên về chương trình hạt nhân phụ thuộc hoàn toàn vào việc Trung Quốc sẵn sàng thực thi các biện pháp trừng phạt mới một cách quyết liệt hay không.

Giới quan sát cũng lưu ý, việc Trung Quốc miễn cưỡng đặt bút ký vào nghị quyết mới trừng phạt Triều Tiên đã thể hiện sự thất vọng của Bắc Kinh với những hoạt động hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng thời gian gần đây. Tuy nhiên, những động thái thực chất, đi cùng với lời nói của Bắc Kinh thời gian tới mới là chìa khóa dẫn đến thành công của nghị quyết này.

Sự thách thức từ Bình Nhưỡng

Vào ngày 3/3, chỉ vài giờ sau khi các biện pháp trừng phạt của Liên Hợp Quốc đã được phê duyệt, Triều Tiên đã bắn sáu tên lửa tầm ngắn xuống biển phía đông, Wall Street Journal cho biết.

Tái khẳng định sức mạnh quân sự vẫn là một ưu tiên, hãng tin nhà nước Triều Tiên KCNA đã dẫn hình ảnh ông Kim Jong-un đến thăm một nhà máy tên lửa một ngày trước đó.

Park Sang-kwon, cựu giám đốc của một hãng sản xuất xe liên kết giữa Triều Tiên và Hàn Quốc, cho biết ông đã nhận được một thông báo tương tự về chiến lược quân sự lâu dài này trong một cuộc họp gần đây với một phụ tá thân cận của Chủ tịch Kim Jong-un ở Bình Nhưỡng.

"Không có ngày nào chúng tôi sống mà không bị ảnh hưởng bởi các biện pháp trừng phạt. ... Chúng tôi sẽ không chết vì nó ", Kim Yong-chol, người đứng đầu cơ quan tình báo của Bắc Triều Tiên cho biết, theo một báo cáo của ông Park trong một cuộc phỏng vấn truyền hình gần đây.

Chủ tịch Kim Jong-un cũng đã ra lệnh đối với quân đội nước này để sẵn sàng sử dụng vũ khí hạt nhân bất cứ lúc nào và đặt cảnh báo quân sự ở thế “tấn công phủ đầu” để đối phó với mối đe dọa gia tăng từ kẻ thù, theo hãng Thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 4/3.

Tác động của các biện pháp trừng phạt mới nhất có thể không được rõ ràng trong nhiều tháng tới. Căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên vẫn sẽ tiếp tục, đặc biệt khi Mỹ và Hàn Quốc đang chuẩn bị cho đợt tập trận chung lớn nhất từ trước đến nay vào ngày 7/3 tới.

An Bình (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại