Malaysia bất ngờ cứng rắn hơn với Trung Quốc
17-06-2015 06:15

(Toquoc)- Malaysia phản ứng gay gắt về hành động xâm phạm lãnh hải của Trung Quốc, tuy nhiên, quan hệ song phương vẫn là “cuộc chơi an toàn”.

Ngày 15/6, Thứ trưởng Ngoại giao Malaysia Hamzah Zainuddin tuyên bố yêu sách "đường 9 đoạn" của Trung Quốc không tuân thủ Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.

Trước đó, ngày 10/6, phát biểu trước Hạ viện tại Kuala Lumpur, Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia Datuk Seri Hishammuddin Tun Hussein lần đầu tiên kêu gọi các thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đoàn kết để đối mặt với những thách thức quan trọng liên quan đến các cường quốc. Ông Hussein cũng nhấn mạnh tới giải pháp cho vấn đề Biển Đông trong bối cảnh nảy sinh nhiều vấn đề như hiện nay.

Đặc biệt, ngày 8/6, Kuala Lumpur đã công khai lên tiếng phản đối tàu thuộc Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Trung Quốc xâm nhập trái phép vùng lãnh hải của Malaysia ở phía bắc Borneo.

Bộ trưởng An ninh Quốc gia Malaysia Shahidan Kassim đã đăng tải hình ảnh cho thấy rõ ràng tàu thực thi pháp luật của Trung Quốc neo đậu tại bãi cạn Luconia – một khu vực gồm những đảo nhỏ và bãi đá nằm cách phía bắc Borneo của Malaysia khoảng 150km. Đây là khu vực nằm sâu trong vùng đặc quyền kinh tế 400km của Malaysia. Bãi cạn Luconia cách đại lục Trung Quốc khoảng 2.000km.

Ông Shahidan Kassim tuyên bố coi bất cứ tàu nước ngoài nào xâm nhập vùng này là những kẻ “xâm lấn” và sẽ có biện pháp đáp trả.

Malaysia bất ngờ cứng rắn hơn với Trung Quốc - ảnh 1
Thứ trưởng Ngoại giao Malaysia Hamzah Zainuddin không công nhận yêu sách chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông

Malaysia bất ngờ cứng rắn hơn với Trung Quốc - ảnh 2

Trung Quốc gia tăng hành động- Malaysia lo ngại

Đây không phải là lần đầu tiên các tàu của Trung Quốc đi vào lãnh hải Malaysia. Theo Prashanth Parameswaran trên tờ The Diplomat, các vụ xâm phạm lãnh hải trở nên mạnh bạo, nghiêm trọng và thường xuyên hơn trong nhiều năm trở lại đây.

Tháng 3/2013, một đội gồm 4 tàu chiến và các tàu hỗ trợ do tàu đổ bộ Jinggangshan của Trung Quốc dẫn đầu đã thực hiện một chuyến đi kéo dài tới 8.000km ở khu vực Biển Đông và Tây Thái Bình Dương, đến các khu vực theo “đường lưỡi bò” mà Trung Quốc yêu sách chủ quyền.

Đội tàu này cũng đã đi vào bãi cạn James – nơi cách Trung Quốc tới 1.800km và chỉ cách bờ biển Malaysia có 80km. Bãi cạn James rõ ràng thuộc thềm lục địa của Malaysia.

Điều này đặt ra một mối đe dọa rõ ràng đối với các nước có liên quan trong tranh chấp Biển Đông. Và đối với Malaysia, các hoạt động khai thác tài nguyên cũng bị cản trở trong khi dấy lên mối đe dọa về mặt chủ quyền lãnh thổ, khi các tàu Trung Quốc xâm phạm đường biển chia cắt bán đảo Malaysia (Tây Malaysia) và Đông Malaysia.

Bên cạnh sự gia tăng tần suất xâm nhập và quy mô hiện diện của tàu Trung Quốc, hai cuộc tập trận hải quân chớp nhoáng do Trung Quốc tổ chức năm ngoái gần bãi cạn James đã thực sự khiến Malaysia cảnh giác. Kuala Lumpur đã đưa công hàm phản đối ngoại giao, yêu cầu Bắc Kinh chấm dứt việc này. “Song sự việc chìm vào yên ắng như không có gì xảy ra”, theo tờ WallStreet Journal.

Đồng thời, việc tiến hành bồi đắp đảo nhân tạo với quy mô lớn trên Biển Đông đã gây nghi ngờ và lo ngại cho các nước trong khu vực và cả cộng đồng quốc tế. Việc Mỹ cam kết sẽ cung cấp nguồn lực an ninh cho nhiều quốc gia theo Sáng kiến An ninh biển Đông Nam Á, cũng là một trong những động lực thúc đẩy Malaysia thể hiện quan điểm rõ ràng hơn và có những điều chỉnh chính sách phù hợp trong vấn đề Biển Đông ở thời điểm hiện tại.

Công khai và cứng rắn hơn

Trước đó, “Malaysia luôn tìm cách đảm bảo lợi ích ở Biển Đông một cách kín đáo mà không ảnh hưởng đến mối quan hệ tổng thể với Bắc Kinh thông qua phương pháp tiếp cận “cuộc chơi an toàn”. Nay đã có những điều chỉnh chính sách phù hợp", ông Parameswaran nhận định.

Trong thời gian qua, Malaysia đã nhiều lần đưa công hàm ngoại giao tới Bắc Kinh trong khi tích cực nêu lên vấn đề Biển Đông trong các cuộc họp của ASEAN, tăng cường sức mạnh quốc phòng, đẩy mạnh phát triển quan hệ ngoại giao với các nước trong khu vực, đặc biệt là Mỹ. Bắt đầu từ cuối 2013, Malaysia đã công bố kế hoạch xây dựng một căn cứ hải quân mới ở Bintulu, thị trấn lớn nhất ở Sarawak và là vùng lãnh thổ của Malaysia gần bãi cạn James nhất.

Đồng thời, tuy không đưa ra phản ứng công khai, nhưng các nhà ngoại giao Maylaysia luôn hoạt động tích cực trong việc tìm kiếm một lập trường chung với các quốc gia thuộc ASEAN trong các cuộc đàm phán với Trung Quốc liên quan đến Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Đối với sự kiện Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Trung Quốc xâm nhập trái phép vùng lãnh hải của Malaysia vừa qua, Bộ trưởng an ninh quốc gia Shahidan Kassim cho biết ông đã họp với Bộ Ngoại giao, Bộ An ninh, Hải quân, và Cảnh sát biển nước này để lên kế hoạch cho những phản ứng tiếp theo.

Trước mắt, ông Shahidan cho biết Malaysia đã điều động Hải quân và Cảnh sát biển nước này tới khu vực bị Trung Quốc xâm phạm để "đảm bảo chủ quyền quốc gia" và tuyên bố “Đây (bãi cạn Borneo) không phải là khu vực có các tuyên bố chủ quyền chồng lấn. Trong vụ này, chúng tôi sẽ thực hiện các biện pháp ngoại giao”.

Ngoài ra, Thủ tướng Malaysia Najib Razak sẽ trực tiếp đem vấn đề này ra hội đàm trực tiếp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Malaysia đang thể hiện mối quan tâm ngày càng tăng đối với vấn đề Biển Đông, một cách mạnh mẽ và công khai hơn.

Vẫn duy trì “Cuộc chơi an toàn”

Những động thái trên, tuy nhiên không được cho là sự từ bỏ chiến lược “cuộc chơi an toàn” và được cho là vẫn nằm trong giới hạn, các tàu của Malaysia cũng được triển khai một cách thận trọng đủ để nhắc nhở Bắc Kinh về những hành động leo thang của mình.

Malaysia chưa sẵn sàng để gây tổn hại đến mối quan hệ quan trọng với đối tác thương mại quan trọng. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Malaysia và Malaysia cũng là đối tác thương mại lớn nhất trong khu vực Đông Nam Á của Trung Quốc. Kim ngạch thương mại song phương hàng năm giữa hai nước đã vượt mốc 100 tỉ USD và dự kiến đạt 160 tỉ USD vào năm 2018.

Mối quan hệ song phương giữa hai nước còn có ý nghĩa đặc biệt khi Malaysia là thành viên ASEAN đầu tiên bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc năm 1974, dưới sự lãnh đạo của Tun Razak, cha của Thủ tướng đương nhiệm Najib Razak. Bên cạnh đó, động thái giữa hai nước về tranh chấp chủ quyền Biển Đông trước nay vẫn được coi là ôn hòa.

Là một đảo quốc mạnh về thương mại trên biển, Malaysia cần bảo đảm hòa bình khu vực và lợi ích chung. Nước này vẫn luôn nhấn mạnh vai trò của các tiêu chuẩn toàn cầu và luật pháp quốc tế, trong đó coi UNCLOS như nền tảng chung để giải quyết tranh chấp.

“Chính phủ ông Najib sẽ không để sự việc trên ảnh hưởng tới quan hệ với đối tác thương mại lớn nhất của Malaysia. Và đương nhiên Malaysia cũng hiểu rằng họ không thể trực tiếp đối đầu với Trung Quốc”, chuyên gia Prashanth Parameswaran nhận xét.

Malaysia, thời gian tới vẫn sẽ theo đuổi chiến lược khéo léo kết hợp giữa ngoại giao, kinh tế, hành lang pháp lý, và các sáng kiến an ninh để bảo vệ lợi ích cốt lõi của mình như một bên liên quan trong tranh chấp Biển Đông. Đồng thời cũng hết sức thận trọng không để phá vỡ mối quan hệ song phương quan trọng với Trung Quốc.

An Hoa

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại