Mỹ lo ngại Trung Quốc có thể quân sự hóa các đảo mà họ bồi đắp
13-04-2015 05:37

(Toquoc)-Tổng thống Mỹ Obama lên tiếng trước hành động của Trung Quốc thay đổi lớn nhất đối với hiện trạng  Biển Đông trong thập kỷ qua.

Trong bối cảnh Trung Quốc đẩy mạnh việc tôn tạo các bãi đá ở Trường Sa trở thành các tổ hợp quân-dân sự, Mỹ đã có phản ứng ở các cấp cao nhất.

Tổng thống Mỹ lên tiếng

Phát biểu nhân chuyến thăm Jamaica ngày 9/4, Tổng thống Mỹ Barack Obama nói rằng Washington lo ngại Trung Quốc “ỷ mạnh hiếp yếu”, gạt ra rìa các nước nhỏ hơn cũng tuyên bố chủ quyền ở  Biển Đông. Tổng thống Obama nhấn mạnh Washington lo ngại Bắc Kinh không  tuân thủ các chuẩn mực của quốc tế và lấn át các nước láng giềng. Ông nói: “Philippines hay Việt Nam không lớn như Trung Quốc, nhưng  không có nghĩa là những nước này có thể bị hất qua một bên”.

Cùng ngày,  Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố chương trình “khai khẩn” (mà thực chất là khơi luồng đắp đảo biến những đảo đá nửa nổi nửa chìm thành các đảo nổi - TG) của Trung Quốc đã khiến cho các nước cảm thấy bất an do lo ngại Trung Quốc có thể “quân sự hóa các tiền đồn trên biển”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Jeff Rathke cho biết Washington lo ngại Trung Quốc có thể tiến hành quân sự hóa các đảo mà họ bồi đắp nhằm củng cố tuyên bố chủ quyền tại những vùng biển có tranh chấp.

Mỹ lo ngại Trung Quốc có thể quân sự hóa các đảo mà họ bồi đắp - ảnh 1
“Việc Trung Quốc tiến triển thế nào sẽ là một chỉ báo quan trọng cho thấy khu vực sẽ hướng tới đối đầu hay hợp tác”

Đô đốc Harry Harris, tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ, phát biểu tại một hội nghị Hải quân ở Australia hôm 31/3, nói rằng, Mỹ đặc biệt lo ngại về  việc cải tạo đất đai chưa từng thấy do Trung Quốc tiến hành” để thúc đẩy đòi hỏi chủ quyền phi lý. Báo The Wall Street Journal, ngày 31/3, tường thuật lời phát biểu công khai, trực tiếp chỉ trích của Đô Đốc Harry Harris, Trung Quốc đang dùng máy ủi và máy xúc để “tạo ra Vạn Lý Trường Thành bằng cát” trong nhiều tháng qua. Ông nói, tốc độ và quy mô xây dựng nhanh chóng của Trung Quốc với các hòn đảo nhân tạo “làm nảy sinh nhiều câu hỏi nghiêm trọng về ý định của Trung Quốc”. “Trung Quốc đang xây đất nhân tạo bằng cách bơm cát vào các rạn san hô sống - một số trong đó chìm dưới nước - và đổ bê tông vào chúng”.

Đô đốc Harris nhấn mạnh, Mỹ đã thúc giục tất cả các bên tuyên bố chủ quyền tuân thủ Bộ quy tắc ứng xử của các bên liên quan ở Biển Đông (DOC) năm 2002, trong đó các bên cam kết thực hiện kiềm chế trong việc tiến hành các hoạt động có thể làm phức tạp hoặc leo thang các tranh chấp và ảnh hưởng tới hòa bình và ổn định. “Khi xét toàn diện các hành động khiêu khích của Trung Quốc đối với các nước giành chủ quyền nhỏ hơn, sự thiếu minh bạch của đường 9 đoạn và tình trạng bất cân xứng giữa khả năng của Trung Quốc so với các nước láng giềng nhỏ – thì thật không đáng ngạc nhiên là quy mô của các công trình xây các đảo nhân tạo đặt ra những nghi vấn nghiêm trọng về ý đồ của Trung Quốc”.

Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ nhấn mạnh: “Việc Trung Quốc tiến triển thế nào sẽ là một chỉ báo quan trọng cho thấy khu vực sẽ hướng tới đối đầu hay hợp tác”.

Đô đốc Harris là người Mỹ có mẹ là người Nhật, từng là trợ lý của Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ, ngày 16/10/2014 trở thành Tư lệnh hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ, có trụ sở tại Hawaii.

Với mối quan ngại tăng lên về việc Trung Quốc thay đổi nguyên trạng Biển Đông, Mỹ sẽ có hành động gì và có đòn bẩy nào để kiềm chế hành động Trung Quốc là điều dư luận thế giới quan tâm theo dõi trước thời điểm có chuyến thăm của ông Tập Cận Bình tới Washington tháng 9 tới.

Bắc Kinh công khai biện hộ hành động xây dựng các cơ sở nhân tạo ở Trường Sa

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 9/4 biện hộ cho hành động xây dựng các cơ sở nhân tạo ở quần đảo Trường Sa. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao nói rằng các công trình đang được xây dựng sẽ phục vụ cho hoa tiêu hàng hải, cứu hộ và làm nơi trú ẩn cho tàu thuyền. Các phương tiện và dịch vụ trên các hòn đảo nhân tạo này sẽ có lợi cho Trung Quốc, cho các nước láng giềng và cho các tàu thuyền có thể gặp rủi ro trong giông bão, đồng thời sẽ đáp ứng nhu cầu quốc phòng.

Theo ông Ian Storey – một chuyên gia về Biển Đông tại Viện Nghiên cứu Đông Nam Á của Singapore,  Trung Quốc đang cố gắng nêu bật “khía cạnh dân dự” của kế hoạch đắp đảo ở Trường Sa, nhưng thế giới nhìn thấu kế hoạch này thực sự là gì. Chương trình cũng bao gồm việc xây dựng hai đường băng cho máy bay cất, hạ cánh ở Đá Chữ Thập và Đá Gạc Ma cũng như các cảng biển, đê chắn sóng và các cơ sở hậu cần.

Ông Ian Storey nói sau khi hoàn thành, “các công trình dân sự” nói trên không chỉ giúp Trung Quốc tăng cường sức mạnh quân sự mà còn đẩy mạnh thăm dò dầu khí và đánh bắt cá trong khu vực.  Gọi đó là sự thay đổi lớn nhất đối với hiện trạng  khu vực trong thập kỷ qua, chuyên gia Ian Storey nói: “Đây sẽ là mối quan tâm của tất cả các quốc gia ven Biển Đông, bất kể có tuyên bố chủ quyền hay không”.

Hành động của Trung Quốc nhằm khẳng định chủ quyền đối với vùng biển trong đường 9 đoạn. Hải quân Trung Quốc sẽ kiểm soát quân sự Biển Đông, trong khi công việc kiểm soát dân sự thực địa sẽ được giao cho Cảnh sát biển (hải cảnh). Lực lượng Cảnh sát biển này đã hình thành một hạm đội lớn nhất thế giới, thông qua việc hợp nhất các lực lượng thực thi pháp luật trên biển khác, hiện có 11 đội tàu, với trên 16,000 nhân viên, trước đây không được phép trang bị vũ khí thì giờ đã được cấp vũ khí.

Báo cáo của Hải quân Mỹ cho biết Trung Quốc đã tăng 25% số lượng tàu hải cảnh của mình trong 3 năm qua. Báo cáo cho biết trong năm 2014, Trung Quốc bắt đầu đóng, hạ thủy hoặc đưa vào hoạt động hơn 60 tàu cảnh sát biển và một số lượng tàu tương tự đã được lên kế hoạch trong năm 2015.

Ngoài ra, Trung Quốc sử dụng các thủ đoạn chia để trị, các biện pháp ngoại giao, thương mại, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thông qua Ngân hàng đầu tư hạ tầng châu Á (AIIB) để lôi kéo, mua chuộc các nước châu Á liên quan đến Biển Đông. Mục tiêu Trung Quốc là hợp thức hóa các cơ sở nhân tạo xây dựng ở Trường Sa, phục vụ cho kiểm soát Biển Đông./.

Lưu Việt

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại