Mỹ thực thi sáng kiến an ninh hàng hải ở Đông Nam Á
05-04-2016 06:08

(Tổ Quốc)- Chiến lược này có tầm quan trọng đáng kể với khu vực, góp phần tăng cường sự hiện diện của Mỹ tại châu Á.

Ngày 18/3, Amy Searight, Phó Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng phụ trách khu vực Nam Á và Đông Nam Á đã chia sẻ với phóng viên tại phiên khai mạc Đối thoại an ninh song phương Mỹ - Philippines rằng Bộ Quốc phòng Mỹ  đã đệ trình một thông báo lên Hạ viện để chuẩn bị thực thi sáng kiến xây dựng năng lực hàng hải cho các nước Đông Nam Á ven Biển Đông.

Với thông báo này, Mỹ sẽ sớm bắt đầu thực hiện chiến lược có tên gọi là Sáng kiến an ninh hàng hải Đông Nam Á (MSI), lần đầu được Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Carter tiết lộ vào tháng 6 năm ngoái.

Bản chất của MSI - xây dựng và nâng cao năng lực hàng hải của các nước đồng minh và đối tác- không phải là mới. Ngay cả trước khi sự ra đời của sáng kiến ​​này, chính quyền Obama đã tăng cường hỗ trợ an ninh hàng hải cho các quốc gia Đông Nam Á khi sự quyết đoán của Trung Quốc ở Biển Đông trở nên rõ nét với những nỗ lực như giúp Philippines xây dựng Trung tâm giám sát bờ biển; hỗ trợ Việt Nam xây dựng trung tâm đào tạo lực lượng tuần duyên; và nâng cao khả năng giám sát hàng hải và hệ thống radar của Indonesia và Malaysia.

Mỹ thực thi sáng kiến an ninh hàng hải ở Đông Nam Á - ảnh 1
Hiện tại, quân đội Mỹ và Philippines cũng đang tham gia cuộc tập trận thường niên Balikatan quy mô lớn tại Biển Đông để nâng cao năng lực phối hợp giữa hai đồng minh. (Nguồn: Reuters)

Chi tiết cụ thể về mục tiêu hướng tới của MSI sẽ được thực hiện trong năm nay vẫn chưa được tiết lộ công khai do thông báo của Bộ Quốc phòng Mỹ đệ trình lên Hạ viện vẫn đang được xem xét, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Mỹ William R. Urban cho biết.

Các nguồn tin cho biết rằng, hệ thống tình báo, giám sát và trinh sát (ISR) tiên tiến hơn có thể nâng cao khả năng ‘nhận thức’ của đồng minh và đối tác ở Biển Đông; "hỗ trợ cơ sở hạ tầng" về mặt kĩ thuật sẽ tạo điều kiện 'chia sẻ' thông tin hàng hải trong khu vực hướng tới COP; và các cuộc tập trận mở rộng, đào tạo và các cam kết hợp tác khác sẽ dẫn đến nhiều 'đóng góp' từ các đồng minh và đối tác.

MSI thiên về cung cấp thiết bị, vật tư, đào tạo và xây dựng quy mô nhỏ - các hoạt động phù hợp với cách tiếp cận chung.

Cách thức thực hiện các nội dung này vẫn chưa rõ ràng. Nhưng "bức tranh lớn", nguồn tin cho biết, sẽ hướng đến COP ở Biển Đông, bắt đầu từ Trung tâm giám sát bờ biển quốc gia của Philippines và mở rộng ra các phần còn lại của khu vực, với các nước sẵn sàng tham gia như các nút liên kết dẫn đến một mạng lưới mà các thành viên có thể "am hiểu lẫn nhau".

"Quan trọng hơn, MSI hướng đến xây dựng một hệ thống, một mạng lưới mà các nước tham gia có thể chia sẻ lẫn nhau nếu họ muốn", nguồn tin cho biết, nhấn mạnh rằng MSI hiện vẫn còn ở giai đoạn ban đầu.

Ý nghĩa chiến lược

Bằng cách hỗ trợ xây dựng khả năng an ninh hàng hải khu vực Đông Nam Á trong vài năm tới, MSI là minh chứng hữu hình cho sự hiện diện và cam kết bền vững của Mỹ tại khu vực trong bối cảnh ngân sách gặp nhiều khó khăn, cũng như là một bước tiến lớn hướng tới một mục tiêu chiến lược rộng hơn tạo ra bức tranh hoạt động hàng hải chung trong khu vực.

Đầu tiên, việc Bộ Quốc phòng Mỹ phân bổ 425 triệu USD là bằng chứng rõ nét cho thấy Mỹ sẵn sàng dành nhiều nguồn lực để biến chiến lược tái cân bằng thành hiện thực. Với nguồn vốn đã được phân bổ cho 5 năm tiếp theo, theo The Diplomat tìm hiểu từ một nguồn tin thân cận, bao gồm 50 triệu USD cho năm tài chính 2016; 75 triệu USD cho năm tài chính 2017; và 100 triệu USD cho mỗi năm tài khóa 2018, 2019 và 2020. Điều này gửi một thông điệp mạnh mẽ rằng Washington cam kết sẽ duy trì nỗ lực của mình để hỗ trợ việc tăng cường năng lực hàng hải trong khu vực.

Thứ hai, ngân sách cho MSI đến từ chi tiêu của Bộ Quốc phòng. Điều này có nghĩa là 425 triệu USD được sử dụng không cần thông qua nguồn hỗ trợ quân sự nước ngoài (FMF), nằm dưới sự kiểm soát của Bộ Ngoại giao - sẽ quyết định có hỗ trợ hay không và phân bổ bao nhiêu đối với từng khu vực. Việc tách rời nguồn tiền này khỏi FMF- nơi chỉ 1% kinh phí được dành cho châu Á-Thái Bình Dương vào năm 2015 là một thách thức mà các quan chức Mỹ biết rõ.

Điều quan trọng là chúng tôi đã tìm ra phương thức để đảm bảo nguồn kinh phí (cho MSI) bất chấp thách thức về sự thay đổi của Mỹ đối với hoạt động hỗ trợ nước ngoài," Brian Harding, một cựu quan chức quốc phòng về khu vực Đông Nam Á trong chính quyền Obama, nói với tờ The Diplomat.

Thứ ba, như đã đề cập, MSI đại diện cho một bước tiến lớn hướng tới một mục tiêu rộng hơn của Mỹ tăng cường MDA hướng đến COP trong khu vực Đông Nam Á. Chiến lược an ninh hàng hảiChâu Á-Thái Bình Dương  2015 của Bộ Quốc phòng Mỹ quy định cụ thể một số nỗ lực cho MSI, bao gồm hỗ trợ về cơ sở hạ tầng cho hoạt động phản ứng hàng hải; mở rộng các bài tập trên biểncác cam kết khu vực; tăng cường thể chế hàng hải, quản lý và đào tạo nhân lực; hiện đại hóa hoặc xây dựng các tiêu chuẩn mới để nâng cao năng lực an ninh hàng hải cần thiết.

Chiến lược này được cho là cũng nhằm đối phó với “một loạt các thách thức trên biền" bằng cách xây dựng năng lực hàng hải của khu vực.

Đối với những chuyên gia am hiểu về MSI, một động lực chính của chiến lược này là để giúp các quốc gia Đông Nam Á đối phó, thậm chí chống lại sự quyết đoán ngày càng tăng của Trung Quốc ở Biển Đông.

Trong vài tháng tới, các chi tiết về MSI sẽ ngày càng rõ ràng, đặc biệt là với chuyến thăm của ông Carter đến Philippines vào tháng tư khi Manila là một trong những thành viên trung tâm của sáng kiến. Dù vẫn còn nhiều thách thức nhưng có thể nhận thấy MSI có một ý nghĩa chiến lược đối với khu vực Đông Nam Á và chiến lược tái cân bằng của Mỹ ở châu Á – Thái Bình Dương.

An Bình (Theo The Diplomat)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại