Mỹ trấn an đồng minh châu Âu
23-06-2015 05:37

(Toquoc)- Mỹ và châu Âu thúc đẩy khôi phục vị thế NATO nhằm chống lại các mối đe dọa đối với khu vực.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter đang có chuyến công du châu Âu từ ngày 21-26/6 thăm Berlin, Đức; Tallinn, Estonia và góp mặt tại hội nghị các bộ trưởng quốc phòng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Brussels, Bỉ.

Tới Berlin, ông Ashton thực hiện chuyến thăm đầu tiên của một bộ trưởng quốc phòng Mỹ đến Đức trong gần một thập kỷ, nhằm kêu gọi nước này tăng cường vai trò đảm bảo an ninh toàn cầu.

Đến thăm Estonia, ông Carter sẽ thăm cơ sở đồn trú của Lực lượng phản ứng nhanh của NATO, và thị sát một tàu chiến của Mỹ tham gia tập trận trên biển Baltic.

Estonia, Lithuania và Latvia, đã trở thành thành viên của NATO kể từ năm 2004 và đã đưa ra lời kêu gọi cho sự hiện diện thường trực của quân đội NATO trên lãnh thổ của họ. Tháng 3 vừa qua, Mỹ đã chuyển cho Estonia, Latvia và Lithuania các xe tăng Abram, xe chiến đấu quân sự Bradley, Scout Humvees và nhiều thiết bị hỗ trợ quân sự. 

Mỹ trấn an đồng minh châu Âu - ảnh 1
Tại hội nghị bộ trưởng quốc phòng NATO diễn ra trong 2 ngày 24 và 25/6, ông Carter sẽ kêu gọi cải thiện sức mạnh quân sự của châu Âu để đối phó với những hành động "khiêu khích" từ Nga

Căng thẳng gia tăng

Chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đến châu Âu diễn ra trong bối cảnh căng thẳng trong quan hệ giữa Nga với phương Tây đang có dấu hiệu tiếp tục leo thang. Ngày 19/6, Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí gia hạn thêm 6 tháng (cho đến tháng 6/2016) các lệnh trừng phạt kinh tế chống Nga nhằm vào các ngành ngân hàng, khí đốt và quốc phòng, liên quan tới sự kiện bán đảo Crimea sáp nhập vào Nga hồi tháng 3/2014.

AFP dẫn thông báo từ Bộ Ngoại giao Nga mô tả các biện pháp trừng phạt là "không có triển vọng", đồng thời chỉ trích quyết định EU là "phân biệt đối xử". "Crimea và Sevastopol là một phần không thể tách rời của Liên bang Nga. Đã đến lúc công nhận điều này là một sự thật không thể bị thay đổi bằng những biện pháp hăm dọa kinh tế và chính trị", thông báo này cho biết.

Đồng thời, khi NATO phô diễn sức mạnh của khối này qua cuộc tập trận ở khu vực Baltic từ 5-20/6 với sự tham gia của 49 tàu chiến và 5.600 quân từ 17 nước thuộc NATO và đồng minh. thì ngày 16/6, Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng cho biết, Nga sẽ bổ sung hơn 40 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa vào kho vũ khí hạt nhân trong năm nay.

Đối phó khủng hoảng

Thông qua chuyến thăm này, Mỹ muốn trấn an đồng minh và nhấn mạnh châu Âu cùng NATO tăng cường đoàn kết và mạnh mẽ hơn nữa với lực lượng tinh nhuệ và có khả năng phản ứng nhanh với các cuộc khủng hoảng, đến từ Nga cũng như sự gia tăng của chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo ở Trung Đông.

Trước đó, ông Carter đã cho biết lệnh trừng phạt của châu Âu đang có hiệu quả trong việc làm suy yếu nền kinh tế Nga, nhưng không thể thuyết phục ông Putin thay đổi quyết sách của mình. Do đó, việc NATO tăng cường lực lượng và củng cố sự hiện diện ở Đông Âu là cần thiết trước những phản ứng từ Nga.

Ông Carter đang xem xét việc đưa đến châu Âu vũ khí hạng nặng như xe tăng, phương tiện chiến đấu và nhiều vũ khí khác, phục vụ cho một lực lượng khoảng 5.000 lính Mỹ. Hiện chưa rõ nước nào sẽ tiếp nhận các thiết bị này nhưng nhiều đồn đoán cho rằng Ba Lan, quốc gia biên giới với Nga là nơi tiếp nhận những vũ khí này. Nếu thông tin là chính xác thì đây sẽ là lần đầu tiên công nghệ quân sự của Mỹ được chuyển giao cho một thành viên mới của NATO, trước đây trực thuộc khối Hiệp ước Warsaw.

Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg phát biểu tuần trước cho biết các bộ trưởng quốc phòng của khối sẽ xem xét đề xuất triển khai thiết bị quân sự dọc theo sườn phía đông của NATO.

Trong phiên họp Bộ trưởng quốc phòng NATO diễn ra tại Bỉ, ông Ash Carter và các đồng cấp cũng sẽ thảo luận về cuộc chiến chống Nhà nước Hồi giáo cực đoan tự xưng (IS) tại Trung Đông. NATO sẽ xem xét khả năng tăng cường hỗ trợ quân sự, cố vấn cho Iraq với mức độ cao hơn và quyết định cuối cùng có thể được đưa ra vào tháng tới.

Khôi phục vị thế NATO

Hoạt động của NATO đang diễn ra mạnh mẽ nhất trong nhiều thập kỷ. "Trong tháng này, Mỹ và NATO đã đạt được tiến độ cao nhất của việc triển khai các cuộc diễn tập và huấn luyện quân sự kể từ Chiến tranh Lạnh", một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết.

Trong chuyến công du, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ muốn thảo luận về cách thức NATO có thể được triển khai và hoạt động hiệu quả hơn trong tương lai. Lầu Năm Góc cho biết đây là một tháng quan trọng đối với liên minh này.

Bối cảnh căng thẳng hiện nay cũng là một cơ hội để nâng cao năng lực và vị thế của NATO. Cách đây không lâu Washington đã đặt câu hỏi về vai trò của NATO khi khối này không đối mặt với một kẻ thù chung và kiến nghị từ Mỹ tới các thành viên NATO trong việc tăng thêm quân và ngân sách cho khối đã không được đáp ứng. Dịp này, ông Carter chắc chắn một lần nữa đưa ra những yêu cầu trênchúng có thể sẽ được đáp lại.

Ông Carter ủng hộ việc triển khai các hoạt động diễn tập quân sự nhiều hơn, tăng cường chia sẻ thông tin tình báo giữa các quốc gia, và hỗ trợ nhiều hơn cho NATO và quân đội các quốc gia trong khu vực.

Trong đó, Mỹ đã liên tục kêu gọi các quốc gia châu Âu để tăng cường nỗ lực hội nhập quân sự và đóng góp quân vào NATO và đã cho biết rằng nước này muốn sớm nhìn thấy một lực lượng phản ứng nhanh, kết hợp quân đội các nước châu Âu được thành lập. Năm 2014, chỉ có ba nước châu Âu - Estonia, Hy Lạp và Anh đã dành ít nhất 2% GDP cho quốc phòng, đáp ứng mục tiêu đặt ra của NATO.

Trong bối cảnh London dường như đang trên đà cắt giảm chi tiêu, ông Carter đang kêu gọi Đức, được xem như là một nhà lãnh đạo của EU, giúp gia tăng chi tiêu quốc phòng của khối trong năm naytăng cường nỗ lực của mình hơn nữa. "Chúng tôi muốn khuyến khích họ làm nhiều hơn. Đây là một năm lịch sử để làm điều đó", ông Carter cho biết.

Giải pháp ngoại giao là cần thiết

Có thể nói, sau những căng thẳng kéo dài trong mối quan hệ giữa Nga và phương Tây, sự hòa dịu giữa hai bên cần đến biện pháp ngoại giao hơn là sự phô trương vũ lực. Tại Mỹ, đã có những cảnh báo về một cuộc đối đầu toàn diện với người Nga. Làn sóng bài phương Tây ở Nga không nên bị đánh giá thấp, TheNewYork Times trích dẫn nhận định từ một chuyên gia.

Xung đột có thể nóng lên nhanh chóng nếu Mỹ cung cấp vũ khí cho Ukraine, như một số đảng viên Cộng hòa nổi bật trong Quốc hội đã thúc giục. Điều đó có thể khiến Moscow phản ứng bằng cách gia tăng các loại vũ khí hay quân đội và dẫn đến một vòng xoáy leo thang.

Thay vì vấp vào một cuộc xung đột không thể tính toán hậu quả với Nga, Washington cần có thời gian cho một giải pháp ngoại giao, Michael McFaul, cựu đại sứ Mỹ tại Nga, nói với TheNewYork Times. "Cuộc xung đột Mỹ-Nga sẽ không được giải quyết trong vài tuần hoặc vài tháng," ông Michael cho biết. "Thách thức này sẽ mất nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ."

An Bình (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại