Nối lại quan hệ với Gambia, Trung Quốc “cảnh cáo” Đài Loan
18-03-2016 05:38

(Tổ Quốc) - Lần đầu tiên trong 8 năm, Trung Quốc đã công nhận một đồng minh chính trị trước đó của Đài Loan.

Gambia, đã từng là một trong những quốc gia công nhận sự độc lập của Đài Loan vừa nối lại quan hệ với Cộng hòa nhân dân Trung Hoa. Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Gambia Neneh MacDouall-Gaye đã kí kết tuyên bố chính thức nối lại quan hệ vào ngày 17/3 tại Bắc Kinh.

Một phần của bản tuyên bố ghi rõ Gambia đã chính thức công nhận chính sách “một Trung Quốc”: “Chỉ có một nước Trung Quốc trên thế giới và chính phủ Cộng hòa nhân dân Trung Hoa là chính phủ duy nhất hợp pháp đại diện cho toàn bộ Trung Quốc. Còn Đài Loan là một bộ phận không thể tách rời của lãnh thổ Trung Quốc”.

Ngoại trưởng Vương đã tuyên bố buổi lễ là một “thời khắc lịch sử” đối với cả Trung Quốc và Gambia.

Đài Loan phản đối

Đáng chú ý, động thái này diễn ra khi Tổng thống Đài Loan đương nhiệm Mã Anh Cửu đang thực hiện chuyến thăm nước ngoài, đến Guatemala và Belize với các điểm dừng tại Houston và Los Angeles, Mỹ.

Bộ Ngoại giao Đài Loan đã ra tuyên bố bày tỏ rằng, chính quyền Đài Loan “rất tiếc” vì “quyết định của Gambia để thành lập quan hệ chính thức với Trung Quốc đại lục” và rằng “Đài Loan sẽ tiếp tục tăng cường quan hệ với các đồng minh chính trị của mình”.

Trong khi đó, Hội đồng các vấn đề đại lục của Đài Loan (MAC) bày tỏ "sự thất vọng mạnh mẽ" đối với quyết định này, tuyên bố rằng động thái nối lại quan hệ với Gambia của Bắc Kinh có thể gây tổn hại sự tin tưởng và ổn định trong quan hệ hai bờ eo biển. Bắc Kinh phải đối mặt với thực tế là "Cộng hòa Trung Quốc (Đài Loan) là một quốc gia có chủ quyền" và "không nên có những hành động đơn phương tiêu cực", MAC cho biết, cảnh báo rằng "Trung Quốc sẽ phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả."

Phản hồi câu hỏi về mối quan hệ mới giữa Trung Quốc và Gambia, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lục Khảng cho rằng, “việc Trung Quốc và Gambia nối lại quan hệ không nhắm đến nước nào.”

Gửi đi cảnh cáo

Hiện nay, Tổng thống Đài Loan kế nhiệm ông Mã là bà Thái Anh Văn của Đảng Dân tiến (DPP), người đã giành chiến thắng lịch sử trong cuộc bầu cử tháng 1 vừa qua.

Nối lại quan hệ với Gambia, Trung Quốc “cảnh cáo” Đài Loan - ảnh 1
Bà Thái Anh Văn và đảng Dân tiến (TPP) đã giành chiến thắng lịch sử trong cuộc bầu cử tháng 1 vừa qua. (Nguồn: Internet)

Bắc Kinh đã có những “kí ức không hay” với Trần Thủy Biển - Tổng thống Đài Loan trước đó thuộc DPP và hiện tại đang nhấn mạnh quan ngại về “sự độc lập của Đài Loan” dưới sự lãnh đạo mới của bà Thái. Và việc nối lại quan hệ với Gambia hai tháng sau cuộc bầu cử Đài Loan có thể là một cảnh báo “không quá nhẹ nhàng” rằng: hãy tử tế hoặc sự “đình chiến ngoại giao” sẽ kết thúc.

“Bắc Kinh đang gửi đi một tín hiệu rõ ràng tới bà Thái Anh Văn rằng bà ấy nên định hướng một chính sách ôn hòa cho quan hệ 2 bờ - điều mà Trung Quốc đại lục có thể chấp nhận được”, Wu Yongping, giáo sư tại Đại học Thanh Hoa ở Bắc Kinh cho biết.

Phá vỡ “đình chiến ngoại giao”?

Bắc Kinh và Đài Bắc đã từng từ chối thiết lập quan hệ ngoại giao với bất kì quốc gia nào công nhận sự độc lập của nhau Và mỗi bên cũng có những chính sách viện trợ hào phóng để thu hút đối tác từ các nước đang phát triển.

Gambia có một lịch sử quan hệ phức tạp với cả Đài Loan và Trung Quốc. Năm 1974, quốc gia này đã thành lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc. Tuy nhiên, sau đó đã chấm dứt mối quan hệ này để ủng hộ Đài Loan năm 1995. Năm 2013, Gambia hủy bỏ quan hệ với Đài Loan và lại tuyên bố ủng hộ Trung Quốc.

Tuy nhiên, vào thời điểm đó, có thể là vì tôn trọng “thỏa thuận đình chiến ngoại giao” không chính thức giữa Trung Quốc và Đài Loan mà Bắc Kinh đã không nối lại quan hệ với Gambia.

Gần đây nhất, quốc gia thành lập quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh là Malawi, tháng 12/2007 – một tháng sau khi ông Mã nhậm chức. Malawi là một trong những quốc gia đã cắt quan hệ với Đài Loan dưới thời nhà lãnh đạo Trần Thủy Biển. Từ khi Tổng thống Mã Anh Cửu lãnh đạo, với chính sách cải thiện quan hệ hai bờ eo biển, Trung Quốc đã dừng “mua chuộc” các đồng minh hiện có của Đài Loan.

Hiện tại, Đài Loan đang có 22 đối tác ngoại giao: 12 nước ở Mỹ Latinh và Caribbean, 6 nước ở các hòn đảo Thái Bình Dương, 3 nước ở châu Phi, 1 ở châu Âu (Vatican). Năm 2013, một chuyên gia Trung Quốc đã nói với Reuters rằng, ít nhất 5 đồng minh của Đài Loan đã tiếp cận Trung Quốc với thông điệp sẽ chuyển hướng quan hệ ngoại giao với Đài Loan, có thể do bị “cám dỗ” bởi những lợi ích tài chính mà các đối tác của Trung Quốc nhận được.

An Bình (Theo The Diplomat/WSJ)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại