“Nóng” đề cử Thẩm phán Tòa án tối cao Mỹ
17-03-2016 03:20

(Tổ Quốc) - Lập trường cứng rắn của Đảng Cộng hòa trong việc ngăn chặn thông qua ứng viên vào vị trí thẩm phán của Tòa án tối cao.

Tổng thống Obama ngày 16/3 đã tuyên bố đề cử ông Merrick Garland, Chánh án Tòa Phúc thẩm của thủ đô Washington D.C vào vị trí thẩm phán thứ 9 của Tòa án Tối cao Mỹ, thay thế vị trí của thẩm phán Antonin Scalia qua đời tháng trước.

Sự đề cử của ông Obama đánh dấu động thái mới nhất và có ý nghĩa quan trọng trong “cuộc chiến” giữa Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ về thời gian bổ nhiệm vị thẩm phán thứ 9 này – trước hay sau cuộc tổng tuyển cử tháng 11 tới.

Sự lựa chọn hoàn hảo”

Các trợ lí tại Nhà Trắng cho rằng ông Garland là lựa chọn trung hòa nhất hiện nay của Tổng thống Obama để có thể được Đảng Cộng hòa chấp thuận. Trước đó, Thẩm phán Garland cũng đã từng được ông Obama xem xét trong 2 lần đề cử vị trí Thẩm phán tòa án tối cao.

Trong bài phát biểu đề cử tại Vườn Hồng, Nhà Trắng ngày 16/3, Tổng thống Obama đánh giá ông Garland “không những là một trong số những người có tư duy pháp lý nhạy bén nhất của nước Mỹ, mà còn là người làm việc với tinh thần ngay thẳng, khiêm tốn, đạo đức, công bằng và xuất sắc”.

“Nóng” đề cử Thẩm phán Tòa án tối cao Mỹ - ảnh 1
Ông Merrick Garland (giữa ảnh) là lựa chọn trung hòa nhất hiện nay. (Nguồn: NY Times)

“Những phẩm chất này cùng với sự gắn bó lâu dài đối với công việc tòa án đã giúp ông Garland giành được sự tôn tọng và kính phục của các lãnh đạo của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa", ông Obama tuyên bố.

Năm 1997, khi được đề cử vào vị trí Thẩm phán tòa phúc thẩm liên bang tại quận Colombia năm 1997, ông Garland đã được thượng viện lúc bấy giờ thông qua với 76 phiếu thuận, trong đó có 32 phiếu từ phe Cộng hòa. Hiện còn 7 Thượng nghị sỹ đảng Cộng hòa bỏ phiếu thuận năm đó vẫn tại nhiệm, gồm Thượng nghị sĩ Susan Collins của bang Maine; Dan Coats của bang Indiana, Thad Cochran của bang Mississippi, Orrin Hatch của bang Utah; John McCain của bang Arizona và Pat Roberts của bang Kansas.

Phe Cộng hòa “cứng rắn”

Nhiều nghị sĩ Cộng hòa ngày 16/3 đã nhấn mạnh rằng lựa chọn của ông Obama không thể thay đổi kế hoạch của họ để phản đối bất cứ ứng viên nào được đề cử vào chiếc ghế Thẩm phán Tòa án tối cao cho đến khi nước Mỹ lựa chọn được người kế nhiệm ông Obama.

Ngay sau tuyên bố của ông Obama tại Vườn Hồng, lãnh đạo nhóm đa số tại Thượng viện, Thượng nghị sĩ Mitch McConnell cũng đã cáo buộc ông Obama đưa ra lựa chọn "không phải với mục đích nhìn thấy ứng viên này được xác nhận, để chính trị hóa nó cho mục đích của cuộc bầu cử."

 “Nhân dân Mỹ có thể lựa chọn một tổng thống tốt, người sẽ quyết định đưa Thẩm phán Garland ra Quốc hội xem xét” và “Tổng thống Mỹ tiếp theo có thể đề cử một ai đó hoàn toàn khác”, ông McConnel cho biết.

Ông Mc Connell và Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện - Thượng nghị sỹ Charles Grassley cũng cho biết họ chưa có kế hoạch tổ chức điều trần về bất kỳ sự đề cử nào của Tổng thống Obama đối với việc chọn lựa nhân vật thay thế vị trí của cố thẩm phán Scalia.

Đáng chú, ông Mc Connell và ông Grassley là 2 trong 5 Thượng nghị sĩ Cộng hòa (cùng với Michael Enzi của bang Wyoming, Jeff Sessions và Richard Shelby của bang Alabama) đã từng bỏ phiếu chống lại ông Garland năm 1997.

Một trợ lí của Đảng Cộng hòa cho rằng việc lựa chọn một ứng viên lớn tuổi đã từng bị các Thượng nghị sĩ này bác bỏ sẽ không mang lại nhiều hi vọng cho Nhà Trắng để thuyết phục đa số phe Cộng hòa thay đổi quan điểm.

Kịch bản nào?

Theo một số nghị sĩ của Đảng Cộng hòa, quan điểm của GOP có thể thay đổi vào tháng 11, nếu ứng viên Đảng Dân chủ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống và Đảng Cộng hòa đánh mất thế đa số tại quốc hội.

Lúc đó, Đảng Cộng hòa sẽ sẵn sàng hơn để thông qua ông Garland - một lựa chọn tốt hơn khi so sánh với một vị thẩm phán “cởi mở” khác mà ứng viên dẫn đầu của Đảng Dân chủ hiện nay Hillary Clinton đề cử.

Còn tờ New York Times đã nhận định: Ông Obama đã lựa chọn một ứng viên mạnh mẽ, người đã giành được sự ủng hộ từ cả 2 đảng. Và nếu GOP từ chối lựa chọn này, họ sẽ đối mặt với 2 viễn cảnh: phải chấp nhận một ứng viên tự do hơn do bà Clinton đề cử hoặc một thẩm phán cực đoan và khó lường do ứng viên tiềm năng nhất của Đảng này hiện nay – tỷ phú Donald Trump lựa chọn.

Tòa án tối cao Mỹ đã có một tháng làm việc với 8 người, gia tăng sự chia rẽ trong nội bộ cơ quan này khi các quyết định đối với các vụ án lớn đều là 4 – 4 (4 thẩm phán ủng hộ Đảng Dân chủ - 4 thẩm phán ủng hộ Đảng Cộng hòa), gây ra sự tồn đọng với nhiều tranh cãi pháp lí quan trọng.

Và nếu Nhà Trắng và Quốc hội tiếp tục chia rẽ cho đến năm 2017, Tòa án tối cao Mỹ sẽ không thể có thêm thành viên thứ 9 trong phần còn lại của nhiệm kì và có thể sang cả nhiệm kì tới.

An Bình (Theo WSJ/NY Times)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại