Rào cản chính của thượng đỉnh nhập cư EU - Thổ Nhĩ Kỳ
17-03-2016 08:35

(Tổ Quốc) - Những yêu cầu của Thổ Nhĩ Kỳ gây ra nhiều tranh cãi giữa các nước EU.

Thỏa thuận mà Liên minh châu Âu (EU) đang cố theo đuổi với Thổ Nhĩ Kỳ để giải quyết cuộc khủng hoảng người tị nạn đang đối mặt với một số bất đồng, trong bối cảnh EU không cho phép Ankara “tống tiền” khối này.

Sau đây là tóm tắt một số điểm mâu thuẫn chính tại thượng đỉnh EU – Thổ Nhĩ Kỳ ngày 17-18/3 tại Brussels.

Cyprus

Cyprus (đảo Síp) phản đối bất kì kế hoạch nào về việc mở ra những cơ hội mới cho tiến trình gia nhập EU – vốn bị trì hoãn lâu nay của Thổ Nhĩ Kỳ, điều mà dự thảo hiện nay cho rằng sẽ “diễn ra càng sớm càng tốt”. Cyprus cũng đe dọa sẽ chặn đứng thỏa thuận này.

Đảo Síp đã bị chia rẽ từ năm 1974 khi quân đội Thổ Nhĩ Kỳ xâm chiếm khu vực phía bắc hòn đảo.

Thổ Nhĩ Kỳ không công nhận chính quyền Síp ở khu vực miền nam (do cộng đồng Cyprus gốc Hy Lạp quản lý và được thế giới công nhận với tên gọi là Cộng hòa Síp). Còn Nicosia đã phản đối 6 chương chính trong thỏa thuận đàm phán của Ankara để trở thành thành viên của EU từ năm 2009, động thái có hiệu quả đình chỉ tiến trình này.

Hợp pháp hay không?

Liên hợp quốc và nhiều tổ chức nhân quyền đã cảnh báo rằng bất kỳ chiến dịch nào nhằm trục xuất hàng loạt người nhập cư từ Hy Lạp đến Thổ Nhĩ Kỳ có thể sẽ vi phạm luật pháp của EU quốc tế, đồng thời, tạo ra một “vấn đề hóc búa” cho EU.

Khi thỏa thuận được kí, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đồng ý tiếp nhận lại tất cả những người xin tị nạn đến các hòn đảo của Hi Lạp, hiện nay có khoảng gần 2.000 người vẫn đang thực hiện hành trình đến Hi Lạp mỗi ngày. Và đổi lại, mỗi người Syria mà Thổ Nhĩ Kỳ tiếp nhận, EU sẽ phải tái định cư cho một người Syria đang sống trong các trại tị nạn tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Rào cản chính của thượng đỉnh nhập cư EU - Thổ Nhĩ Kỳ - ảnh 1
Một chiếc thuyền chở người tị nạn, phần lớn từ Syria đến đảo Kos, Hi Lạp. (Nguồn: Getty Images)

EU kiên quyết cho rằng thỏa thuận này là hợp pháp vì Thổ Nhĩ Kỳ là một đất nước an toàn mà người tị nạn có thể quay lại. Điều này đã gây ra sự quan ngại của các nhóm nhân quyền.

EU cũng tuyên bố, hoạt động “trục xuất”này sẽ không phải là “tập thể” vì mỗi người di cư đều có đơn xin tị nạn và bất kì khiếu nại nào của họ đều sẽ được lắng nghe bởi các tòa án đặc biệt tại các hòn đảo của Hi Lạp.

Mối đe dọa lớn nhất là thỏa thuận này có thể sẽ đương đầu với thử thách ở Toà án công lí châu Âu.

"Điều đầu tiên mà bất kỳ thẩm phán nào tiếp nhận vấn đề này sẽ làm đó là đưa vụ việc lên Tòa án Công lý châu Âu" và rằng thỏa thuận này có thể sẽ bị đình chỉ khi vụ án được đệ trình, một chuyên gia pháp lý châu Âu cho biết.

Nghi ngờ về tỉ lệ “1 đổi 1”

Điều khoản quy định về tỉ lệ trao đổi người tị nạn Syria “1-1” cũng đối mặt với sự phản đối từ các nước thành viên EU, trước đó đã bác bỏ kế hoạch phân phối lại 160.000 người tị nạn từ Hy Lạp và Italy đến toàn khối. Cho đến nay, chưa đến 1.000 người đã được tái định cư theo kế hoạch.


Brussels dự kiến
tái định cư hơn 72.000 người tị nạn từ Syria theo thỏa thuận “1 đổi 1”. Theo thỏa thuận này, các nước EU sẽ tự nguyện đưa ra mức tiếp nhận của mình. Tuy nhiên, sự thất bại của chương trình tái định cư cũ đã gia tăng nhiều nghi ngờ về hiệu quả thực thi kế hoạch mới.

Miễn thị thực vào EU

Các kế hoạch đưa ra nhằm cấp cho công dân Thổ Nhĩ Kỳ thị thực tự do đi lại từ tháng 6 tới trong khu vực Hiệp ước Schengen đang là vấn đề gây tranh cãi với nhiều nước, trong đó có Pháp.
Ủy ban châu Âu khẳng định
ngày 16/3 rằng tất cả 72 tiêu chí mà Brussels yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ đáp ứng (để được tự do hóa chế độ thị thực vào châu Âu) vẫn sẽ phải được thực hiện. Đây là một quy định nghiêm ngặt vì nó bao gồm việc khai thông tin đầy đủ trong hộ chiếu sinh trắc học.

Nhân quyền

Nhiều nước EU cũng bày tỏ lo ngại về nhân quyền ở Thổ Nhĩ Kỳ, đặc biệt là sau khi chính phủ nước này bố ráp toà soạn của của một tờ báo đối lập hàng đầu. Và Tổng thống Recep Tayyip Erdogan vẫn đang leo thang các chiến dịch chống lại lực lượng ly khai người Kurd.

An Bình (Theo AFP)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại