San hô Biển Đông bị phá hủy nghiêm trọng để xây đảo nhân tạo
02-06-2016 09:15
(Tổ Quốc)- Hoạt động của Trung Quốc trên Biển Đông dấy lên quan ngại về sự hủy diệt san hô và hệ sinh thái khu vực.

Do nằm tại vị trí cách biệt và xa nơi con người sinh sống, các rạn san hô tại khu vực biển xa đất liền trước đây vốn ít bị tác động trực tiếp bởi con người. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều rạn san hô tại các khu vực có tầm quan trọng về địa chính trị và quân sự, dù xa đất liền hay không đều đang bị tổn thương nghiêm trọng.

Ảnh hưởng không thể phục hồi

Tại Biển Đông, các hoạt động tôn tạo, xây dựng đảo nhân tạo và nạo vét các kênh đào diễn ra với quy mô lớn tại các khu vực san hô của Trung Quốc đã gây ra những thiệt hại đáng kể đối với hệ sinh thái cùng các rạn san hô độc đáo.

Trước hết, các hoạt động nạo vét không chỉ hủy diệt các rạn san hô tại các khu vực nạo vét mà còn làm ảnh hưởng đến phần lớn các rạn san hô xung quanh.

Dữ liệu vệ tinh gần đây cho thấy sự mất mát của các rạn san hô do các hoạt động tôn tạo ở quần đảo Trường Sa gây ra. Tại thời điểm trước khi cải tạo, hầu hết các đảo san hô đều ngập nước, diện tích nổi trên mặt nước tại các đảo san hô này hầu như không có. Ước tính, để bồi đắp được 10,7 km2 diện tích đảo nhân tạo, Trung Quốc đã hủy hoại một khu vực diện tích san hô rộng lớn lên tới 11,6 km2.

San hô Biển Đông bị phá hủy nghiêm trọng để xây đảo nhân tạo - ảnh 1
Hình ảnh Đá Chữ Thập tháng 8/2014 và tháng 1/2015 cho thấy quá trình bồi đắp trái phép của Trung Quốc trên Biển Đông diễn ra với quy mô vô cùng lớn. (Nguồn: IHS Janes)

Diện tích đất tôn tạo trên thực tế nhỏ hơn so với diện tích rạn san hô bị phá hủy vì các rạn san hô mất đi không chỉ do các hoạt động cải tạo đất gây ra mà còn do các hoạt động nạo vét các lạch nước cho tàu thuyền ra vào các khu vực này.

Đồng thời, việc bồi đắp bằng phương tiện hút, nạo vét, tức là cắt và hút các vật liệu từ dưới đáy biển và bơm chúng lên để bồi đắp tạo thành đất nổi trên mặt nước biển đã khiến hệ sinh thái san hô bị suy thoái thậm chí bị hủy diệt hoàn toàn do các ấu trùng san hô mới khó hình thành và phát triển.

Đe dọa đa dạng sinh thái

Một tác hại nghiêm trọng khác của quá trình nạo vét trên Biển Đông là làm nhiễu loạn đáy biển, có thể tạo ra các dòng cát chảy, làm mài mòn san hô và ảnh hưởng tới sự sống của vô số loài sinh vật biển. Tại Biển Đông, các đảo san hô có chức năng kết nối giữa các rạn san hô trong toàn khu vực và sự đa dạng sinh học cao chính là điều kiện đảm bảo cho nhiều loài sinh vật tại đây tồn tại.

Tại các đảo san hô, có tới hơn 6.500 loài sinh vật biển đã được ghi nhận, trong đó có 571 loài cư ngụ trong các rạn san hô, chiếm hơn một nửa số loài sinh vật cư trú tại các rạn san hô được biết đến trên thế giới. Bên cạnh đó, các đảo san hô còn được xem là nơi cư trú an toàn cho một số loài sinh vật biển có nguy cơ bị tuyệt chủng cao.

Như vậy, các hoạt động nạo vét ở Biển Đông không chỉ đe dọa làm tuyệt chủng nhiều loài sinh vật biển mà còn vi phạm các cam kết của các nước trong khu vực về việc bảo tồn đa dạng sinh học quy định theo Công ước về dạng sinh học và các Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc.

Cấp bách phải bảo vệ

Trong các hệ sinh thái biển, san hộ là thành tố cấu thành thiết yếu, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội trên thế giới. Các rạn san hô là nơi cư trú của hàng nghìn loài sinh vật biển, cung cấp lương thực cho hàng triệu người, đồng thời có thể giúp làm giảm những tác động xấu của thời tiết khắc nghiệt tới cuộc sống của người dân ven biển. Tuy nhiên, hiện tại, số lượng rạn san hô đang suy giảm nghiêm trọng, hiện thế giới đã mất khoảng 19% diện tích san hô và khoảng 60%-75% san hô đang chịu tác động trực tiếp từ con người. 

Do đó, những tác động của việc nạo vét tại quần đảo Trường Sa hiện đang làm dấy lên quan ngại đặc biệt của dư luận và việc bảo vệ các rạn san hô của khu vực này là đòi hỏi cấp bách.

Theo CogitAsia, cần có phương pháp tiếp cận đa phương để giải quyết vấn đề này, tiêu biểu như thiết lập một khu bảo tồn biển đa quốc gia tại khu vực tranh chấp. Điều này có thể giúp bảo vệ đa dạng sinh học biển và góp phần thúc đẩy hòa bình trong khu vực. Các quốc gia có thể học hỏi một tiền lệ thành công là Công ước quy định về bảo tồn các nguồn lợi ở biển Nam Cực để áp dụng bảo vệ hệ sinh thái ở Biển Đông.

An Bình (Theo Cogit Asia, VNA)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại