Tác động gì khi Thủ tướng Ukraine từ chức?
11-04-2016 11:52

(Tổ Quốc)- Tuyên bố bất ngờ của ông Yatsenyuk mở ra giai đoạn mới tại quốc gia đang bị bao trùm bởi bất ổn chính trị.

Ngày 10/4, Thủ tướng Ukraine Arseny Yatsenyuk đã thông báo quyết định từ chức của ông. Trong một tuyên bố được phát trên truyền hình, ông Yatseniuk nói: "Tôi đã quyết định sẽ từ chức Thủ tướng Ukraine. Vào ngày 12/4 tới, tôi sẽ đệ đơn (xin từ chức) lên Quốc hội.”

Đấu đá chính trị

Ông Yatsenyuk, một nhà kinh tế được ủng hộ bởi các đồng minh phương Tây của Ukraine, trong đó có Hoa Kỳ, lên nắm quyền cách đây hai năm sau làn sóng giận dữ của người dân lan rộng và đã lên đến đỉnh điểm với các cuộc biểu tình đường phố Maidan, dẫn tới sự sụp đổ của Tổng thống Viktor Yanukovych. Sau đó, ông Yatsenyuk và Tổng thống Petro Poroshenko đã nổi lên như những nhân vật chính trị nổi bật nhất của quốc gia.

Nhưng 2 nhà lãnh đạo của phe cải tổ đã sớm “quay lưng vào nhau”. Trong những tháng gần đây, cả hai nhà lãnh đạo này đã chống lại thỏa thuận về bổ nhiệm nhân sự và cản trở cuộc điều tra tham nhũng bên trong liên minh, đe dọa sự thực hiện gói cải cách của phương Tây.

Tác động gì khi Thủ tướng Ukraine từ chức? - ảnh 1
Dù vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm vào tháng 2, Thủ tướng Ukraine Arseny Yatsenyuk đã "bất ngờ" quyết định từ chức. (Nguồn: Internet)

Trong một đoạn video trên đài truyền hình vào ngày Chủ nhật, ông Yatsenyuk cho biết ông sẽ cố gắng xoa dịu các vết nứt trong liên minh hậu Maidansẽ ủng hộ Chủ tịch Quốc hội Volodymyr B. Groysman - thành viên trong đảng chính trị của ông Poroshenko ứng cử chức thủ tướng. Ông Yatsenyuk vẫn lãnh đạo đảng của mình sau khi rời khỏi nhiệm sở.

Thủ tướng Yatsenyuk nhậm chức năm 2014 và đã thông qua các cải cách kinh tế nghiêm ngặt. Tuy nhiên, sự ủng hộ của công chúng với ông đã giảm mạnh xuống mức 1 con số vì các vụ bê bối khác nhau và các bước đi sai lầm. Ông Yatsenyuk đã phải đương đầu với những thách thức to lớn trên cương vị thủ tướng, như Nga sáp nhập Crimea, các bất ổn quân sự ở khu vực phía đông và “bãi lầy của các vấn đề tài chính liên quan đến gói cứu trợ quốc tế trị giá 40 tỷ USD.

Giải quyết các vấn đề này, Yatsenyuk phải đối mặt với sự nghi ngờ sâu sắc từ công chúng, các đối thủ chính trị và kể cả các đồng minh khi cho rằng ngài Thủ tướng đã bí mật giao dịch với giới tinh hoa thương trường của Ukraine – các đầu sỏ chính trị.

Mở đường củng cố liên minh cầm quyền

Động thái này của ông Yatsenyuk sẽ mở đường cho liên minh cầm quyền hiện nay đang được phương Tây hậu thuẫn để đề cử một đồng minh của Tổng thống Petro Poroshenko hình thành một chính phủ ổn định hơn.

Đảng khối Petro Poroshenko (BPP) và Đảng Mặt trận Nhân dân của ông Yatseniuk dự kiến ​​sẽ công bố việc tái khởi động liên minh cầm quyền vào tuần này.

Sự ra đi của ông Yatsenyuk đã loại bỏ một trở ngại cho việc hình thành một chính phủ mới để thúc đẩy sự thông qua của quốc hội đối với dự luật cải cách đã bị trì hoãn. Lực lượng dân túy thân Nga trong quốc hội trước đó phản đối mạnh mẽ các biện pháp thắt lưng buộc bụng theo yêu cầu của IMF.

Sự đổ vỡ của liên minh cầm quyền có thể thúc đẩy tổ chức một cuộc bầu cử quốc hội, điều có thể tăng cường sức mạnh cho lực lượng dân túy – phản đối nguồn hỗ trợ của IMF. Còn nếu Chủ tịch Quốc hội Vladimir Groisman trở thành Thủ tướng Ukraine, một liên kết chặt chẽ hơn của liên minh cầm quyền sẽ gia tăng cơ hội giải ngân tiếp theo của gói hỗ trợ 17.5 tỉ USD của IMF, đã bị trì hoãn kể từ tháng 10/2015.
Tuy nhiên một số
nhà cải cách trong nước và phương Tây ủng hộ Ukraine có thể thất vọng với việc đề cử ông Groysman. Họ đã hy vọng rằng Bộ trưởng Tài chính Natalia Yaresko, một nhà kỹ trị sinh ra tại Hoa Kỳ, sẽ đảm nhiệm vị trí này.

Khó đoán trong bối cảnh bất ổn

Đối với ông Poroshenko, có một thủ tướng đồng minh trong chính phủ có thể sẽ giúp củng cố quyền lực cho Tổng thống và chính đảng của mình. Ông Groysman được xem là một chính khách khôn ngoan, có sức thuyết phục và đã nhận được nhiều sự tin tưởng với vai trò là Chủ tịch Quốc hội.

Ông Groysman đã tuyên bố sẽ ủng hộ những nỗ lực cải cách IMF với vai trò thủ tướng, nhưng liên minh hai bên chỉ chiếm đa số với cách biệt rất nhỏ so với lực lượng đối lập. Trong khi đó, một số nhà lập pháp của liên minh đã nói rằng họ chưa chắc chắn hoàn toàn về quyết định bỏ phiếu ủng hộ.

Tác động của hành động từ chức trên cũng sẽ khó đoán hơn trong bối cảnh ngài Tổng thống Ukraine đương nhiệm cũng đang phải đối mặt với những lời chỉ trích của cả giới kinh doanh và chính trị sau khi tên của ông xuất hiện trong “Hồ sơ Panama”. Vấn đề tham nhũng lâu nay đã là “vết thương chí mạng” tại Ukraine và chính quyền đang phải đối mặt với lời kêu gọi tổ chức bầu cử mới, mà các cuộc thăm dò cho thấy có thể mở ra cơ hội cho các chính trị gia thân Nga ở miền đông Ukraine.

An Bình (Theo Reuters/NY Times)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại