Ukraine tiếp tục vòng xoáy khủng hoảng
09-04-2015 05:51

(Toquoc)-Sau hơn một năm nội chiến, Ukraine vẫn chưa giải quyết được tình hình miền Đông và khủng hoảng kinh tế.

Cơ quan thống kê quốc gia Ukraine ngày 6/4 thông báo tỷ lệ lạm phát hàng năm của nước này đã tăng lên mức 45,8% sau khi trải qua tháng lạm phát tăng tốc chóng mặt 10,8% trong tháng 3 vừa rồi.

Khó khăn to lớn về kinh tế

Cơ quan thống kê quốc gia Ukraine cho biết một năm sau khi xảy ra cuộc xung đột tại các tỉnh miền Đông, Ukraine phải đối mặt với một loạt cuộc khủng hoảng từ tiền tệ, ngân sách công, công nghiệp, ngân hàng đến năng lượng. Đặc biệt công nghiệp nặng, ngành kinh tế then chốt của Ukraine, phải hứng chịu tổn thất nặng nề nhất với việc sụt giảm tới 1/5 sản lượng. Đồng nội tệ hryvnia của nước này cũng mất đi khoảng 50% giá trị kể từ đầu năm nay. Giới chuyên gia nhận định những khó khăn trên khiến quốc gia Đông Âu này có thể sẽ phải phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ từ bên ngoài trong nhiều thập kỷ tới.

Francis Malizh, Giám đốc điều hành phụ trách các nước Đông Âu và Caucasus của Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD), nhận định: “Ukraine đang đối mặt với khủng hoảng ngân hàng, khủng hoảng tiền tệ và khủng hoảng kinh tế do GDP năm ngoái suy giảm mạnh. Năm nay có thể có thêm khủng hoảng năng lượng”.

Tình hình vô cùng tồi tệ của Ukraine liên quan tới việc đồng hryvnia mất giá. Do tư nhân và nhà nước vay nợ bằng ngoại tệ, đồng nội tệ giảm giá gây ảnh hưởng trực tiếp tới hộ gia đình, doanh nghiệp và khu vực tài chính công của Ukraine.

Cộng đồng phương Tây trong “nỗ lực vô vọng” ngăn không để nền kinh tế Ukraine hoàn toàn sụp đổ đã tăng cường viện trợ. Tuy nhiên, các chủ nợ chưa sẵn sàng đầu tư vào Ukraine vì nước này có thể vỡ nợ - khả năng mà theo hãng đánh giá tín nhiệm Moody's là gần 100%. Ngoài ra, giới đầu tư còn lo ngại về mức độ tham nhũng không hề được kiểm soát dù Kiev khẳng định đang nỗ lực đấu tranh chống tham nhũng.

Kinh tế miền Đông cũng khánh kiệt sau một năm nội chiến khốc liệt. Cuộc chiến đã tàn phá miền Đông, khu vực từng đóng góp 25% kim ngạch xuất khẩu của Ukraine và mang lại nguồn thu ngoại tệ quan trọng cho nước này. Các khu vực đòi ly khai như Donetsk và Lugansk giờ đây đang phải đối mặt với một thực tế nghiệt ngã là các ngân hàng, xí nghiệp đóng cửa, tình trạng thất nghiệp tràn lan và ngân quỹ trống rỗng.

Ukraine tiếp tục vòng xoáy khủng hoảng - ảnh 1
Xe tăng của lực lượng ly khai Donetsk đang hoạt động trong thành phố. Việc giải giáp là quá trình lâu dài khó xác định trước

Chính trị vẫn chỉ le lói chút ánh sáng cuối đường hầm

Ngày 12/2/2015, cùng với cuộc đàm phán thượng đỉnh theo thể thức Normandie, tại Minsk (Belarus), Nhóm Tiếp xúc về Ukraine, gồm các đại diện của Nga, Ukraine và Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), cùng với lãnh đạo hai nước cộng hòa tự xưng Donetsk và Lugansk, đã ký kết Giải pháp tổng thể gồm 13 điểm nhằm thực hiện thỏa thuận Minsk. 

Nội dung chính của Giải pháp tổng thể gồm ngừng bắn, rút vũ khí hạng nặng, tiến hành đối thoại về phương thức bầu cử địa phương theo luật Ukraine bao gồm luật về quy chế đặc biệt cho hai tỉnh Donetsk và Lugansk, cũng như về thể chế tương lai cho các vùng này. Thỏa thuận cũng yêu cầu rút tất cả các đơn vị vũ trang nước ngoài, khí tài, cũng như lính đánh thuê khỏi lãnh thổ Ukraine, tiến hành cải cách hiến pháp Ukraine, từ nay đến cuối năm 2015 đưa vào hiệu lực bản hiến pháp mới với trọng tâm là phi tập trung hóa quyền lực.

Tiếp đó, Quốc hội Ukraine đã thông qua đạo luật với những điều kiện mới để khu vực miền Đông Ukraine được trao quy chế đặc biệt, chính thức công nhận quy chế đặc biệt của những khu vực do lực lượng nổi dậy kiểm soát. Đạo luật có một số nhượng bộ đối với lực lượng nổi dậy, tuy nhiên nó cũng đặt ra những điều kiện mới cho khu vực tự trị của lực lượng này. Đạo luật mới này đáp ứng được yêu cầu lâu nay của phe nổi dậy là vạch ra đường biên giới của những khu vực nhất định, nơi chế độ tự quản sẽ được thiết lập. Mặt khác, nó cũng tuyên bố rằng quy chế đặc biệt chỉ được trao cho miền Đông sau khi các cuộc bầu cử địa phương được tổ chức theo luật pháp của Ukraine sau khi “các nhóm vũ trang bất hợp pháp” rút khỏi lãnh thổ Ukraine. Điều này có nghĩa là ban lãnh đạo phe nổi dậy có thể sẽ không được tham gia bầu cử.

Đạo luật đã bị lực lượng ly khai chỉ trích mạnh mẽ, tuyên bố rằng những sửa đổi này “phá vỡ nền hòa bình mong manh và đẩy tình hình tại Donbass tới thế bế tắc”. Trong một tuyên bố chung, lãnh đạo Cộng hòa Donetsk tự xưng và Cộng hòa Lugansk khẳng định “sẽ không có thỏa hiệp nào với Kiev cho tới khi đạo luật đáng xấu hổ này bị xóa bỏ”. Andrei Zolotarev, nhà phân tích làm việc tại  một trung tâm phân tích ở Kiev, cho rằng những sửa đổi này có thể làm phức tạp việc thực thi thỏa thuận hòa bình đã được ký kết tại Minsk. Ông này nói: “Thực tế, đạo luật sửa đổi này buộc một trong số các bên xung đột phải từ bỏ hoàn toàn lập trường của họ trước khi bắt đầu tiến trình giải quyết tình hình hiện nay. Rõ ràng rằng sau khi những sửa đổi này được thông qua, triển vọng thực hiện thỏa thuận Minsk đã tiêu tan”.

Các chuyên gia cũng chỉ ra rằng một mối đe dọa khác đối với thỏa thuận ngừng bắn Minsk là quyết định của riêng Quốc hội Ukraine coi những khu vực bị lực lượng nổi dậy chiếm đóng là “những vùng lãnh thổ bị chiếm đóng tạm thời”, ám chỉ rằng những khu vực như vậy cần được “giải phóng”.

Đạo luật làm dấy lên nhiều lo ngại rằng tình hình tại đây có thể xấu đi, chiến sự có thể bùng phát trở lại, thỏa thuận hòa bình khó khăn lắm mới đạt được lại một lần nữa tuột dốc./.

NQ

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại