Vòng 2 vụ kiện Trung Quốc tại PCA: Niềm tin Philippines
03-12-2015 06:06

(Toquoc)-Philippines bác bỏ “quyền lịch sư” của Trung Quốc dựa trên đường 9 đoạn và bảo vệ các quyền lợi biển theo Công ước UNCLOS 1982.

Vòng 2 phiên điều trần trước Tòa Trọng tài thường trực tại The Hague (Hà Lan) diễn ra từ 24 - 30/11. Cuộc điều trần mới này là hệ quả của phán quyết ngày 29/10 vừa qua của Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA), theo đó họ xác định có đủ tư cách xem xét một số nội dung đơn kiện của Philippines, qua đó bác bỏ lập luận của TQ cho rằng Tòa án không có thẩm quyền xét xử.

Trước đó, từ ngày 7-13/7/2015, Philippines đã điều trần trước PCA về cáo buộc tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông với Trung Quốc. Đoàn đại biểu của Philippines do Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Albert del Rosario dẫn đầu. Cũng trong ngày 7/7, PCA cho biết tòa cho phép Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Nhật Bản, và Thái Lan gửi phái đoàn nhỏ đến dự như quan sát viên.

Trong phiên điều trần đầu tiên, Bộ trưởng Albert del Rosario đã đưa ra những lập luận mạnh mẽ về lý do phía Philippines đưa các tranh chấp trên biển với Trung Quốc ra tòa án quốc tế. Philippines khẳng định Trọng tài Luật Biển quốc tế (ITLOS) hoàn toàn có thẩm quyền trong giải quyết các tranh chấp trên do vấn đề này liên quan đến việc thực thi luật biển nói chung. Đây là vấn đề có ý nghĩa với khu vực và thế giới, không chỉ riêng Philippines.

Năm 2013, Philippines đã trình lên tòa án trọng tài quốc tế tài liệu dày 4.000 trang, trong đó đưa ra chi tiết các luận cứ và bằng chứng pháp lý, phản đối tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với hầu hết khu vực Biển Đông - vốn không có giá trị và phi pháp chiểu theo Công ước Luật Biển của LHQ (UNCLOS) 1982.

Theo các nhà quan sát, phán quyết của tòa trọng tài sẽ ảnh hưởng đến các tranh chấp lãnh hải của các quốc gia khác với Trung Quốc là Việt Nam, Brunei, Malaysia…

Vòng 2 vụ kiện Trung Quốc tại PCA: Niềm tin Philippines - ảnh 1

Bồi thẩm đoàn Tòa Trọng tài thường trực tại The Hague xét xử vụ Philippines kiện Trung Quốc

 

Philippines bác bỏ “quyền lịch sử” dựa trên đường 9 đoạn

Trong buổi khai mạc phiên điều trần ngày 24/11 tại Tòa án Trọng tài Thường trực tại The Hague (Hà Lan) liên quan đến đơn Philippines kiện Trung Quốc về một số hành vi phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông, đại diện Manila đã bác bỏ lập luận của Bắc Kinh về chủ quyền lịch sử đối với Biển Đông. Các luật sư của Philippines cho rằng Trung Quốc không thể chỉ dựa vào các sự kiện lịch sử và bản đồ cổ để đòi chủ quyền ở Biển Đông.

Ngày đầu tiên của vòng điều trần thứ 2 tại Tòa Trọng tài thường trực tại The Hague tập trung làm rõ tính thiếu căn cứ của Trung Quốc trong các đòi hỏi về “quyền lịch sử” dựa trên đường 9 đoạn trên Biển Đông.

Các cố vấn về pháp luật của đoàn Philippines là Florin Hilbay và Paul Reichler đã lần lượt trình bày về các luận cứ của Philippines cũng như các đòi hỏi về quyền lịch sử của Trung Quốc trước khi đi tới kết luận rằng các quyền này không tồn tại dưới các điều khoản của Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS 1982). Các lập luận của ông Reichler cho thấy việc Trung Quốc khẳng định quyền lợi tuyệt đối với các khu vực nằm trong đường 9 đoạn đã cướp đi quyền đánh bắt hải sản và khai thác khoáng sản của Philippines trong khu vực này.

Luật sư Andrew Loewenstein của đoàn Philippines cũng bác bỏ các đòi hỏi của Trung Quốc khi viện dẫn 8 tấm bàn đổ cổ có niên đại từ đời nhà Minh của Trung Quốc trong đó không hề thể hiện khái niệm “đường 9 đoạn”. Luật sư này kết luận, kể cả khi cái gọi là “quyền lịch sử” có thể tồn tại dưới sự cho phép của UNCLOS, Trung Quốc cũng không đủ căn cứ để khẳng định chủ quyền vì nước này không thể duy trì quyền khống chế liên tục và tuyệt đối đối với khu vực này trong một khoảng thời gian dài.

Theo ông Loewenstein, Trung Quốc đã không hành xử “quyền độc quyền kiểm soát trong một thời gian dài” tại vùng Biển Đông. Ông đã trình ra tám tấm bản đồ, trong đó có một tấm có từ thời nhà Minh, cho thấy là vùng nằm bên trong đường chín đoạn của TQ chưa bao giờ được ghi nhận là lãnh thổ Trung Quốc. Ông Andrew Loewenstein cho rằng kể cả khi có chủ quyền trên các vùng biển đảo họ yêu sách, Trung Quốc đã “không đáp ứng được các điều kiện về việc xác lập (tuyên bố chủ quyền)”.

Ngày 26/11, trong ngày thứ 2 của vòng điều trần thứ 2 trước Tòa Trọng tài thường trực tại The Hague (Hà Lan), các luật sư của đoàn Philippines tập trung trình bày về các quyền lợi của Philippines trong đánh bắt hải sản và thăm dò khoáng sản đang chịu tổn thất ra sao trước hành động độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc, đồng thời cáo buộc các hành động tôn tạo đảo của TQ đã hủy hoại đáy biển một cách nghiêm trọng.

Luật sư Andrew Loewenstein khẳng định các đòi hỏi của Trung Quốc là “vô vọng và không thể bào chữa” do Bắc Kinh không thỏa mãn cả 3 điều kiện để có thể khẳng định về “quyền lịch sử” của nước này đối với vùng biển nằm trong đường 9 đoạn.

Giáo sư Philippe Sands cũng đề cập đến các thực thể như đá Vành Khăn, bãi Cỏ Mây, đá Subi, đá Kennan và đá Gaven là các thực thể nửa nổi nửa chìm theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển UNCLOS và các hoạt động xây dựng của Trung Quốc trên các thực thể này không thể làm cơ sở để họ đòi hỏi quyền lợi bổ sung đối với vùng biển xung quanh. Các luật sư khác của đoàn Philippines như Paul Reichler, Lawrence Martin cũng đề cập đến việc không thể duy trì sự sống của con người trên một số cấu trúc trong quần đảo Trường Sa, do vậy các cấu trúc này chỉ có thể được coi là đá và không được hưởng quy chế đảo.

Ngày thứ 2 của vòng điều trần kết thúc với đoạn băng video của đoàn PLP ghi lại quy trình tiến hành bồi đắp đảo đo TQ thực hiện và mức độ tàn phá đáy biển do máy móc nạo vét của TQ gây ra.

Người phát ngôn của phái đoàn Philippines Abigail Valte cho biết: “Philippines sẽ tập trung làm rõ những câu hỏi từ phía bồi thẩm đoàn. Vì tầm quan trọng và mức độ nghiêm trọng của vấn đề, trong quá trình tố tụng các luật sư sẽ không đưa ra câu trả lời ngay lập tức. Họ cần thời gian để đánh giá lại bản dịch, cũng như chuẩn bị các câu trả lời bằng văn bản rồi sau đó mới công bố”.

(Tiếp theo: Vòng 2 vụ kiện Trung Quốc tại PCA: Triển vọng)

Hoài Nam

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại