Bốc thuốc chữa 'bệnh nan y' của ngành du lịch
Thứ Ba, ngày 21/09/2010 - 16:28

(Toquoc)-Thiếu nhân lực là “bệnh nan y”  nhiều năm nay của ngành du lịch Việt Nam. Nhưng báo cáo của Bộ VHTTDL tại Hội thảo quốc gia lần 2 về  đào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu xã  hội vừa qua vẫn làm người ta phải giật mình.

Luẩn quẩn việc  đào tạo

Việt Nam sẽ đón khách quốc tế thứ 5 triệu vào năm nay –  2010. Đó là dự báo lạc quan của Viện Nghiên cứu và phát triển du lịch. Đến năm 2015, sẽ đón 7 – 8 triệu lượt khách quốc tế, 32-35 triệu lượt khách nội địa, thu nhập du lịch đạt 10-11 tỷ USD. Song, những dự báo đó có tính khả quan bao nhiêu phần trăm khi mà hiện nay, nguồn nhân lực – lực lượng sản xuất – chưa đáp ứng được tới 75% nhu cầu cần thiết của thị trường.

Năm 2015, ngành du lịch cần tới 620.000 lao động trực tiếp trong tổng số 2,2 triệu lao động. Với nhu cầu như vây, mỗi năm, hệ thống giáo dục và đào tạo phải đáp ứng trên dưới 20.000 người tốt nghiệp ở các trình độ khác nhau. Trong khi đó, hiện tại, con số này mới chỉ đạt gần 16.000 người.

Bốc thuốc chữa 'bệnh nan y' của ngành du lịch - ảnh 1

Nhân lực cho ngành du lịch vừa thiếu về lượng vừa yếu về chất (Ảnh minh họa từ Internet)

Tuy nhiên, vấn  đề con số không bức xúc như vấn đề về chất lượng. Theo thống kê, ước tính cả nước hiện có khoảng 330.000 lao động trực tiếp nhưng chỉ có 42% có chuyên môn về du lịch. Kết quả điều tra của Dự án Phát triển nguồn nhân lực du lịch Việt Nam phối hợp với tổ chức TOEIC VN tại 200 khách sạn 3 – 5 sao và các công ty lữ hành quốc tế cho thấy: có tới 45% HDV điều hành tour, 67-69% nhân viên lễ tân và 85% nhân viên nhà hàng không đạt chuẩn tiếng Anh cần thiết cho nghề nghiệp của mình.

Thực trạng trên được quy lỗi về công tác đào tạo tại các trường đại học, cao đẳng, dạy nghề. Trên 100 cơ sở có chuyên ngành hẹp đào tạo du lịch trên cả nước, song chưa hề có một trường đại học nào đạo tạo riêng về du lịch. Thậm chí, ngành đào tạo du lịch cũng chưa có nổi một mã ngành riêng của mình mà phải đính kèm với chuyên ngành đào tạo khác.

Sự thiếu hụt về đội ngũ giảng viên chất lượng cao và giàu kinh nghiệm, chương trình đào tạo không hợp lý, thiếu thực tế và thiếu linh hoạt, cơ chế quản lý bất cập, không thu hút được học sinh “đầu vào” giỏi… là những điều đã nói đi nói lại nhiều lần, song cho đến nay vẫn chưa có quyết sách nào thay đổi, cải tạo một cách trực diện và thiết thực.

Kết quả là “đầu ra” nhân lực vô cùng thấp. Nhiều sinh viên tốt nghiệp chuyên ngành ra trường không có kiến thức nền tảng về nghề. Các công ty phải đào tạo lại gần như từ đầu sau mỗi đợt tuyển dụng nếu không muốn cứ đến mùa cao điểm lại quay cuồng với việc thuê cộng tác viên từ các đơn vị khác.

Cũng chính bởi nguồn cung ứng quá thiếu thốn và trình độ hạn chế, các doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn trong việc tuyển dụng, sử dụng và giữ chân lao động chất lượng cao. Trên thực tế, đa số các doanh nghiệp cũng không đủ năng lực tự đào tạo và tái đào tạo để nâng cao chất lượng lao động của mình.

Ông Trương Nam Thắng – Giám đốc chi nhánh OSC – Hà Nội bức xúc: “Nhiều doanh nghiệp lữ hành còn không ý thức đúng và đủ về công tác đào tạo nghề. Theo họ, đào tạo là lãng phí và vô ích vì sớm muộn nhân viên có kinh nghiệm và tay nghề cũng sẽ bỏ đi. Bên cạnh đó lại tồn tại một nghịch lý là doanh nghiệp có nhu cầu đạo tào nghề cho nhân viên thì không có đào tạo viên. Còn doanh nghiệp có đào tạo viên thì nhu cầu đào tạo nhân viên lại không nhiều và thường xuyên. Vì thế, chất lượng nhân lực du lịch hiện nay chưa cao là tất yếu”.

Hiến kế cho bài toán nhân lực

Theo ông Trương Nam Thắng, giải pháp hữu hiệu hiện nay chính là phát huy tích cực vai trò của CLB đào tạo viên lữ  hành (Travel Trainer Club – TTC). Với việc liên kết các thành viên để tạo thành một lực lượng đào tạo viên hùng hậu và sẵn sàng huy động khi cần thiết, soạn thảo các giáo án đào tạo bám sát nhu cầu thực tế, đồng thời tổ chức thường xuyên  các chương trình đào tạo tập trung theo thỏa thuận của các hãng lữ hành…, mô hình này sẽ cung cấp được một nguồn nhân lực chất lượng cao đáng kể mỗi năm.

Yếu tố liên kết cũng được nhiều chuyên gia du lịch khác nhấn mạnh trong các giải pháp hiến kế cho vấn đề nhân lực của ngành. Như Ths. Đinh Văn Đáng – Hiệu trưởng trường Cao đẳng du lịch Hà Nội – cho rằng: “Tổ chức CLB hiệu trưởng các trường du lịch sẽ tăng cường tính giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm giữa các cơ sở đào tạo, thông qua đó sẽ tìm ra những phương thức, tài liệu, mô hình… đáp ứng tốt nhất những đòi hỏi khắt khe của thực tế. Đồng thời tạo ra một mạng lưới liên kết đào tạo, tăng số lượng đầu vào và chất lượng đầu ra”.

Ông Lưu Đức Kế- Tổng giám đốc Hanoitourist – thì chia sẻ: “Kinh nghiệm ở công ty Hanoitourist, việc liên kết với các trường đại học và cao đẳng du lịch đã tạo ra được những nhân viên có trình độ nghiệp vụ cao. Sự liên kết này đã được quán triệt và thực hiện ở hầu hết các bộ phận nghiệp vụ của công ty, từ việc tích cực tham gia các chương trình hội thảo, thỉnh giảng, tư vấn góp ý với nhà trường về chương trình đào tạo, tham gia chấm các cuộc thi nghiệp vụ, chấm bảo vệ luận văn tốt nghiệp cho sinh viên, nhận và hướng dẫn sinh viên thực tập, tạo cơ hội cho sinh viên thực tập được cọ sát với thực tế như thiết kế sản phẩm tour, điều hành tour…, tuyển dụng và nâng cao đào tạo nghề cho các em khi mới ra trường. Tôi cho rằng, nếu sự liên kết này không chỉ diễn ra tích cực tại Hanoitourist mà áp dụng tại các doanh nghiệp lữ hành khác, ngành du lịch Việt Nam sẽ nhanh chóng khắc phục được vấn đề chất lượng nhân lực du lịch hiện nay”.

Tùng Mai

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại