Đau đầu bài toán HDV tiếng Nhật
02-05-2015 10:57

(Toquoc)- Mặc dù Nhật Bản đang là thị trường giàu tiềm năng đối với du lịch Việt Nam cả chiều inbound và outbound, tuy nhiên câu chuyện hướng dẫn viên (HDV) cho thị trường này luôn làm đau đầu các nhà quản lý và lữ hành. Thậm chí, có đơn vị lữ hành còn than thở rằng, HDV tiếng Nhật người Việt hiện tại cũng không đáp ứng yêu cầu của khách Việt khi du lịch Nhật Bản.

Chỉ 1/3 HDV tiếng Nhật phục vụ tốt

Cùng với Hàn Quốc, Nhật Bản hiện là một trong 2 thị trường có tốc độ tăng trưởng nóng nhất của du lịch Việt Nam. Tổng Cục du lịch Nhật Bản và Tổng cục du lịch Việt Nam cũng đã ký cam kết đưa 1 triệu khách Nhật Bản đến Việt Nam và 200 ngàn khách Việt Nam sang Nhật. Trong thời gian qua, Chính phủ Nhật Bản cũng đã có nhiều chính sách nới lỏng thị thực cấp visa cho du khách Việt Nam khiến cho việc hợp tác du lịch giữa hai quốc gia ngày càng thuận lợi.

Nếu như trong năm 2013, lượng khách Nhật Bản đến Việt Nam đạt mức kỷ lục trên 600.000 lượt thì đến năm 2014, con số này đã tăng lên 650 ngàn người, tăng 7,3%. Cùng với Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản là một trong ba thị trường quốc tế có lượng khách đến Việt Nam nhiều nhất trong năm 2014. Trong khi đó, khách du lịch Việt Nam đến Nhật Bản (khách outbound) cũng tăng trưởng mạnh. Nếu trong năm 2013 đạt 85.000 lượt khách thì năm 2014 đã có 124 ngàn người Việt Nam đến du lịch ở xứ sở hoa Anh đào, tăng 1,5 lần so với cùng kỳ năm 2013. Nhật Bản cũng đánh giá Việt Nam là một thị trường du lịch đầy tiềm năng, cần được ưu tiên xúc tiến quảng bá.

Đau đầu bài toán HDV tiếng Nhật - ảnh 1

Nhiều tiềm năng là vậy, song điều đáng buồn là bài toán hướng dẫn viên (HDV) cho thị trường này cả chiều inbound và outbound vẫn làm đau đầu các nhà quản lý và các doanh nghiệp du lịch. Theo thống kê, hiện nay toàn ngành du lịch chỉ có khoảng 500 HDV tiếng Nhật. Theo đánh giá của ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam (VITA), trong số này, chỉ có khoảng 1/3 HDV phục vụ tốt du khách Nhật. Số còn lại vừa yếu về chuyên môn (tiếng Nhật) và nghiệp vụ lại vừa không hiểu tâm lý, văn hóa của người Nhật.

Trong khi đó, vì nhu cầu thị trường phát triển quá nhanh nên chính các doanh nghiệp du lịch Nhật Bản cũng chưa có sự chuẩn bị cho việc đón tiếp lượng khách Việt đến Nhật tăng lên nhanh chóng trong vài năm gần đây. Vậy nên mới có chuyện gần 130 ngàn khách Việt đến Nhật Bản trong năm 2014 mà không có người hướng dẫn. Vì vậy, các doanh nghiệp lữ hành đối tác Việt Nam phải có biện pháp “chống cháy” là sử dụng HDV người Việt. Thế nhưng, họ lại vấp phải nghịch lý là: HDV thạo văn hóa, thói quen, tâm lý của du khách Việt thì không biết tiếng Nhật, trong khi HDV chuyên phục vụ khách Nhật lại không “thạo việc”, không phục vụ nổi khách Việt tại thị trường Nhật Bản.

Về vấn đề này, Giám đốc điều hành của Vietrantour Nguyễn Thị Huyền chia sẻ: “HDV tiếng Nhật hiện nay hầu như không đáp ứng được nhu cầu của khách. Với kinh nghiệm đưa khách Việt sang Nhật Bản của Vietrantour, chúng tôi thấy lâu nay HDV tiếng Nhật chỉ quen văn hóa người Nhật, chứ không hiểu biết nhiều về văn hóa của người Việt Nam và không biết cách phục vụ khách Việt Nam. Đó là thực tế nghịch lý. Tuy họ là người Việt Nam nhưng không phục vụ được khách Việt Nam. Thực sự là không phải HDV nào cũng hiểu tâm lý khách Việt và có kỹ năng phục vụ khách Việt. Nếu như khách Nhật đã lên lịch trình thì họ sẽ không có sự thay đổi, nhưng khách Việt thì không như vậy, lên xe rồi họ vẫn có thể thay đổi”.

Theo bà Huyền,  hầu hết những HDV tiếng Nhật quen phục vụ khách Nhật thì chưa đáp ứng được nhu cầu để phục vụ khách Việt. Bởi vậy, có được HDV tiếng Nhật đã khó, tìm được người vừa giỏi chuyên môn, vừa có kỹ năng phục vụ được khách Việt lại càng khó hơn. Đây chính là những yếu tố khiến cho HDV tiếng Nhật đang là vấn đề làm đau đầu lữ hành và câu chuyện đưa khách Việt sang Nhật cũng từ đó bị ảnh hưởng.

Cái khó bó cái khôn

Theo các chuyên gia du lịch, hiện nay Việt Nam cũng có một số trường có đào tạo tiếng Nhật và cấp bằng. Tuy nhiên, các học viên sau khi tốt nghiệp thường có xu hướng muốn làm việc tại các doanh nghiệp Nhật Bản, lương cao và công việc ít vất vả hơn. Trong khi đó, nghề HDV vốn đòi hỏi ngoại ngữ tốt và nhiều kỹ năng tổng hợp trong khi không đem lại thu nhập cao, thiếu sự ổn định khiến cho nhiều người không mặn mà với nghề này.

Đa số các công ty lữ hành chỉ giữ lại một số lượng ít HDV tiếng Nhật cơ hữu, đa phần những người này vừa dẫn đoàn tour vừa kiêm nhiệm thêm vị trí điều hành, quản lý… Còn lại hầu hết các tour đi Nhật đều sử dụng HDV tự do. Theo chia sẻ của bà Huyền, số lượng tour và khách đi Nhật hiện nay tại Vietrantour rất lớn nên cần số lượng HDV tương ứng cũng rất nhiều. Nếu đưa tất cả lực lượng này vào nhân sự cơ hữu thì quá sức của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng như các thị trường khác, chỉ sôi động trong một thời điểm nhất định trong năm. Do vậy, việc “nuôi” nguồn HDV lâu dài là bất khả thi đối với hầu hết các doanh nghiệp lữ hành. “Lữ hành không tiếc kinh phí đào tạo HDV, nhưng tính về hiệu quả kinh tế thì không cao. Đó chính là lý do vì sao tất cả các hãng lữ hành đều sử dụng HDV tự do” – bà Huyền lý giải.

Đứng trước thực trạng này, mới đây Hiệp hội Du lịch Việt Nam đang có kế hoạch phối hợp với các công ty lữ hành của Nhật Bản và Trường Cao đẳng Ngoại ngữ Nhật Bản (JCFL) triển khai chương trình đào tạo để nâng cao chất lượng HDV tiếng Nhật cho du lịch Việt Nam. Ông Vũ Thế Bình – Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam cho biết, ưu điểm của chương trình này là học tiếng theo phương pháp thực hành tại nước bản địa nên chỉ sau 2 năm học, học viên sẽ được nâng cao về cả về ngoại ngữ (tiếng Nhật) và những kiến thức cơ bản (văn hóa, phong tục của Nhật).

Theo đó, để hỗ trợ học viên, Hiệp hội sẽ đứng ra thuê cả cụm nhà với công ty địa ốc của Nhật bản để học viên có chỗ ở trọ với giá thấp nhất có thể mà không phải ký quỹ, đặt cọc bão lãnh như theo quy định thông thường ở bên Nhật. Học viên tham gia chương trình này sẽ được giảm học phí (83 vạn yên/1 năm, thay vì 93 vạn yên/năm), đồng thời sẽ có cơ hội nhận việc làm bán thời gian tại các công ty lữ hành phía bạn.

“Đội ngũ HDV tiếng Nhật không thể không củng cố. Nếu các công ty lữ hành thực sự coi trọng thị trường Nhật và ý thức được vấn đề này thì họ cũng phải có đầu tư. Cho nên chúng tôi kêu gọi các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp lữ hành, hãy đầu tư cho đội ngũ HDV “ruột” của mình bằng cách bồi dưỡng cho họ cả về nghiệp vụ và tiếng. Có như vậy chúng ta mới vươn lên được tại thị trường khó tính và đầy tiềm năng này” – ông Bình bày tỏ.

Với nguồn học phí vẫn còn khá đắt đỏ như vậy, chắc hẳn số lượng đơn vị lữ hành chịu “chi” để đầu tư đào tạo cho nguồn HDV du lịch tiếng Nhật sẽ không nhiều, đặc biệt khi hầu hết các doanh nghiệp đều chủ yếu sử dụng HDV tự do như hiện nay. Tuy nhiên dù sao đây cũng là một trong những giải pháp khả thi có thể góp phần bù đắp sự thiếu hụt HDV tiếng Nhật cho du lịch Việt Nam trong thời gian trước mắt.

Lãnh đạo Hiệp hội Du lịch Việt Nam kỳ vọng, khi thị trường Nhật Bản ngày càng ấm lên sẽ thu hút sự quan tâm của lực lượng lao động lành nghề thạo tiếng, đồng thời tạo thêm động lực để họ đầu tư trau dồi về tiếng và nghiệp vụ./.

TH

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại