Hàng không và Du lịch: Khi “cơm chẳng lành”…
14-09-2015 09:42

(Toquoc)- Đã từ lâu Hàng không và Du lịch được xem là mối quan hệ đối tác chiến lược của nhau, gắn bó mật thiết giúp cho đôi bên cùng có lợi.

Thực tế cũng đã chứng minh mối quan hệ tương hỗ này đã giúp Du lịch phát triển mạnh hơn hẳn trong những năm gần đây. Tuy nhiên, cũng có những thời điểm mối quan hệ này diễn biến theo chiều hướng “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt” mà trong đó đa phần Du lịch phải chịu thiệt do ở thế “bị động”.

“Đôi bên cùng có lợi”

Theo Cục Hàng không Việt Nam, tính đến nay có khoảng trên 51 hãng hàng không nước ngoài và hai hãng hàng không Việt Nam khai thác 83 đường bay từ 47 điếm tới các cảng hàng không quốc tế của Việt Nam, kết nối hầu hết các thị trường trọng điểm của du lịch Việt Nam. Về vận chuyển hàng không nội địa, đến cuối 2014, có 5 hãng hàng không khai thác thị trường hàng không nội địa là Vietnam Airlines, Jetstar Pacific, Vietjet Air, Vasco và Hải Âu.

Hàng không và Du lịch: Khi “cơm chẳng lành”… - ảnh 1

Mối quan hệ giữa Hàng không - Du lịch khó đem lại sự phát triển bền vững cho cả đôi bên khi chưa không có sự hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau thực sự vì lợi ích chung (Ảnh: N. Thành)

Sự phát triển mạnh mẽ của hàng không đã tạo nên sự đa dạng về điểm đến và sản phấm dịch vụ; đóng góp tích cực vào sự tăng trưởng khách quốc tế đến Việt Nam, tăng lượng khách du lịch nội địa và khách Việt Nam đi du lịch nước ngoài. Đây là yếu tố thúc đấy gia tăng của các hãng hàng không nước ngoài đặt văn phòng đại diện tại Việt Nam cũng như tăng cường hợp tác mở các đường bay trực tiếp tới các nước là thị trường trọng điếm của du lịch Việt Nam. Với sự tham gia tích cực của hàng không mà các hãng lữ hành trong nước có thể tung ra các chương trình kích cầu du lịch hấp dẫn nhờ sự ưu đãi về giá và dịch vụ, thu hút ngày càng đông du khách quốc tế và nội địa đi du lịch.

Theo thống kê, hàng năm, lượng khách đến Việt Nam bằng đường không chiếm khoảng 80% tống lượng khách quốc tế đến Việt Nam. Năm 2014, lượng khách quốc tế đến Việt Nam bằng đường hàng không đạt hơn 6,22 triệu lượt trong tống số 7,87 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam, tăng 4% so với năm 2013. Lượng khách du lịch nội địa sử dụng đường bay tăng trưởng mạnh mẽ theo từng năm. Năm 2014, Việt Nam đã đón và phục vụ được 38,5 triệu lượt khách du lịch nội địa. Trong đó, sự đóng góp to lớn của các hãng hàng không trong các chiến dịch kích cầu du lịch những năm qua với sự ưu đãi giá vé giảm đến 20-50% khiến du lịch nội địa bùng nổ là điều không thể phủ nhận.

Bên cạnh đó, thời gian gần đây, dịch vụ hàng không thông qua hình thức thuê bao chuyến máy bay từ một số thị trường Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc... qua sân bay Đà Nẵng, Cam Ranh đã được khai thác hiệu quả, tạo ra sự tăng trưởng đột phá về khách từ các thị trường này đến Việt Nam. Một số phương tiện đường không mới như thủy phi cơ, du lịch bằng trực thăng, khinh khí cầu … được đưa vào khai thác, góp phần tạo ra các sản phẩm mới, tăng sức hút đối với điểm đến.

Khi “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt”

Tuy nhiên, mối quan hệ tưởng như không thể tách rời này cũng không tránh khỏi những thời điểm “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt”, trong đó Du lịch mà trực tiếp là các hãng lữ hành thường phải “ngậm bồ hòn” chịu thiệt khi có sự cố xảy ra bởi luôn ở thế “bị động”.

Theo phản ánh của các doanh nghiệp, hiện giá vé máy bay nội địa của Việt Nam và giá vé máy quốc tế một số tuyến còn cao, sự kết hợp giữa lữ hành và hàng không chưa hiệu quả để có thể tạo ra nhiều tour du lịch trọn gói có mức giá cạnh tranh cao với các nước trong khu vực. Điều này phần nào ảnh hưởng đến lợi thế cạnh tranh của du lịch nội địa với các điểm đến trong khu vực. Đặc biệt, một số doanh nghiệp lữ hành vừa và nhỏ gặp khó khăn trong việc tiếp cận việc đặt vé máy bay cho các đoàn khách lẻ và đoàn lớn, nhất là trong mùa cao điểm, mùa kích cầu hay một số tuyến bay nhất định. Nhiều doanh nghiệp du lịch thiếu thông tin về lịch bay, khả năng cung ứng chỗ cho những kế hoạch dài hạn để triển khai các chương trình du lịch cho khách.

Bà Nguyễn Thị Tiến Hào, Giám đốc Phương Nam Sun Travel còn chia sẻ, chi phí vé máy bay chiếm tỷ lệ tương đối khi hình thành giá tour, nên việc tổ chức thành công hay thất bại của một tour phụ thuộc rất lớn vào hàng không. Điều khiến doanh nghiệp này băn khoăn là hiện nay Vietnam Airline và các hãng hàng không giá rẻ áp dụng giá vé máy bay nội địa dành cho đoàn khách giống như giá vé phổ thông, chứ không được giá vé ưu đãi riêng như trước. “Lữ hành chỉ được ưu tiên ở chỗ: mua vé cho đoàn thì có thể giữ chỗ, giữ mã (code) cho đoàn đó, khi nào có danh sách tên thì gửi sau. Chính vì vậy, chúng tôi làm khách đoàn thường khuyến khích khách hàng có được tên càng sớm càng tốt để có thể lấy được giá vé máy bay khuyến mại cho khách thay vì lấy giá đoàn phổ thông” – bà Hào bày tỏ.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Tiến Đạt, Phó Giám đốc Công ty Du lịch TransViet bày tỏ, các hãng hàng không tung ra các chương trình khuyến mại giảm giá vé để kích cầu, nhưng thường vào mùa thấp điểm nên lữ hành khó bán tour. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất đối với doanh nghiệp là hiện nay các hãng hàng không thường tự bán vé máy bay khuyến mại trực tiếp trên mạng cho khách với mức giá thấp hơn cả dành cho lữ hành. “Doanh nghiệp phải cộng các chi phí vận chuyển, khách sạn, nhà hàng… để xây dựng thành một tour trọn gói với một chút lãi thì giá thành lại cao hơn so với chi phí du khách tự mua vé máy bay và đặt khách sạn. Điều này vô tình làm giảm vai trò của lữ hành. Ví dụ, hàng không bán vé cho lữ hành đi Phú Quốc trên 4 triệu, so với giá thông thường là 5 triệu/1 vé thì rẻ hơn, nhưng so với mức vé khuyến mại cho khách trực tiếp có khi chỉ 3 triệu đồng thì vẫn đắt hơn. Tất nhiên số lượng vé như vậy không nhiều nhưng cũng làm ảnh hưởng cho lữ hành” – ông Đạt phân trần.

Đặc biệt, khi có sự cố xảy ra ngoài ý muốn như chuyến bay bị “delay” hoặc do ảnh hưởng thiên tai, tai nạn, biến động chính trị… khiến hàng loạt tour hủy/hoãn, lữ hành cũng thường là đơn vị phải chịu thiệt thòi nếu không có sự chủ động chia sẻ của hãng hàng không. Điển hình như mới đây, do ảnh hưởng từ 2 vụ nổ bom ở thủ đô Bangkok, hàng loạt tour đi Thái đã bị hủy hoặc chuyển hướng sang thị trường khác nhằm đảm bảo an toàn cho du khách. Tuy nhiên, trong khi các hãng Vietnam Airline, Jetstar Pacific, Vietjet Air đều quyết định cho các công ty du lịch Việt Nam dời miễn phí tour từ 17/8 - 18/9 sang đầu năm 2016, một số hãng còn hoàn lại tiền vé máy bay đối với các tour bị hủy trong thời gian trên thì hãng hàng không Thai AirAsia lại có chính sách “làm khó” doanh nghiệp lữ hành. Theo phản ánh của một số doanh nghiệp, sau vụ nổ bom ở Bangkok, hãng hàng không Thai Air Aisa không cho các công ty du lịch hợp tác với hãng này hủy tour trong các ngày từ 17- 24/8, nếu hủy các công ty du lịch sẽ mất trắng tiền vé máy bay. Các công ty chỉ có thể lùi thời gian tổ chức những tour trên nhưng buộc phải trả thêm cho Thai Air Asia 35 USD/ khách, cộng thêm phí chênh lệch giá vé máy bay ở thời điểm mới. Đối với các tour khởi hành từ ngày 25/8 trở đi, Thai Air Asia không cho dời tour và không hoàn tiền vé máy bay cho dù tour không khởi hành được.

Một doanh nghiệp du lịch bức xúc chia sẻ: việc xử lý của Thai Air Aisa đã khiến các công ty du lịch Việt Nam mất một khoản tiền không nhỏ do vừa phải đóng thêm phí dời tour, vừa không được hoàn lại tiền vé máy bay (đã thanh toán trước từ 1 đến 3 tháng) đối với tour không dời được dù biết chắc chắn không thể khởi hành. Con số thiệt hại này lên đến hàng trăm triệu đồng ở công ty du lịch nhỏ và ở các công ty lớn còn cao hơn gấp nhiều lần.

Rõ ràng mối quan hệ tương hỗ giữa Hàng không và Du lịch là không thể tách rời, tuy nhiên thực tế Du lịch mà cụ thể là các đơn vị lữ hành vẫn luôn phải lệ thuộc vào chính sách phối hợp của các hãng hàng không khi triển khai các hoạt động kinh doanh của mình. Và chắc chắn mối quan hệ này khó đem lại sự phát triển bền vững cho cả đôi bên khi chưa không có sự hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau thực sự vì lợi ích chung, trong đó có cả sự chia sẻ trong lúc khó khăn./.

Lâm Minh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại