Đằng sau cuộc lao dốc thị trường chứng khoán Trung Quốc
22-07-2015 06:39

(Toquoc)-Có bàn tay phá hoại? Liệu có phải là “chính biến tài chính” do phe Giang Trạch Dân tiến hành?

Thị trường chứng khoán Trung Quốc hôm 13/7 tiếp tục tăng điểm trở lại sau khi những nỗ lực của chính phủ ngăn chặn tình trạng bán tháo cổ phiếu tỏ ra có hiệu quả. Các chỉ số chứng khoán Thượng Hải và Thâm Quyến lần lượt tăng 2,4% và 4,2%. Nhưng giới đầu tư vẫn thận trọng sau 4 tuần trồi sụt của thị trường; gần 1.200 doanh nghiệp (trong số 2.873 công ty niêm yết) vẫn bị ngưng giao dịch tại 2 sàn chứng khoán Thượng Hải và Thâm Quyến.

Đằng sau cuộc lao dốc thị trường chứng khoán Trung Quốc  - ảnh 1
Các nhà đầu tư nhỏ lẻ Trung Quốc hoang mang, lo ngại, thất vọng và mất lòng tin vào giới quản lý kinh tế đất nước

Nguyên nhân: Có bàn tay phá hoại?

Kể từ ngày 12/6/2015, các nhà đầu tư Trung Quốc bán tháo cổ phiếu với tốc độ nhanh chóng, dẫn tới việc sụt giá và làm mất đi khoảng 30% giá trị thị trường kể từ giữa tháng 6. Theo Tân Hoa Xã, cảnh sát sẽ bắt đầu một cuộc điều tra về tình trạng “bán tháo tệ hại” nói trên.

Cuộc khủng hoảng tài chính Trung Quốc là tín hiệu báo động cho thế giới. Sự đi xuống của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và nhất là việc bùng phát đầu tư chứng khoán quá nóng trong thời gian dài được xem là nguyên nhân chủ yếu gây ra đợt tụt dốc chứng khoán lớn nhất trong thập kỷ này. Điều này phản ánh sự non nớt của thị trường tài chính, đồng thời thiếu sức mạnh điều tiết thị trường và thiếu sự sẵn sàng của chính phủ để ứng phó với các tác động của sự suy giảm tăng trưởng.

Tình hình khủng hoảng chứng khoán của Trung Quốc hiện nay có thể được xem là hậu quả của một quá trình bùng nổ chứng khoán. Có khoảng 90 triệu người dân Trung Quốc nắm giữ cổ phiếu chứng khoán và cứ mỗi tuần lễ lại có thêm 1,4 triệu nhà đầu tư mới lên sàn. Việc Ngân hàng Trung ương cho phép mở rộng nguồn cung tín dụng với lãi suất cực thấp khiến các nhà đầu tư vay tiền để đầu tư chứng khoán. Sự bùng phát đã tạo ra giá trị ảo của các cổ phiếu giao dịch, được nuôi dưỡng và bơm phồng bởi phương thức giao dịch ký quỹ, bán khống chứng khoán và ;ại được báo chí chính thức của chính phủ khuyến khích “món quà của Tập Chủ tịch”,v.v..

Thị trường chứng khoán Trung Quốc lao dốc ảnh hưởng trực tiếp đến việc mất lòng tin đối với ban lãnh đạo Trung Quốc và buộc các cơ quan quản lý nhà nước Trung Quốc can thiệp mạnh tay. Nhiều nhà phân tích lo ngại đà bán tháo trên thị trường sẽ làm giảm tiêu dùng, do những người giao dịch thua lỗ sẽ khó có khả năng đi mua sắm và chi tiêu.

Ngoài ra có tin tức báo chí Hong Kong cho rằng phe Giang Trạch Dân câu kết với một số thế lực tài chính tạo nên cuộc “chính biến tài chính” chống lại phe Tập Cận Bình. Còn có tin nhà tài phiệt George Soros bán cổ phiếu A để gây ra tình trạng hoảng loạn.

Các tác động tiêu cực

Hiện tại, tổng lượng vốn cho vay ký quỹ, cả chính thức và không chính thức, ước tính khoảng 500 tỷ USD - dường như quá nhỏ để có thể làm nguy hại đến sự ổn định tài chính cả nước. Nhưng nguy cơ từ Trung Quốc đã khiến giá các loại hàng hóa như quặng sắt hay đồng liên tục đi xuống trong tuần này.

Về tác động ra bên ngoài, rất ít nhà đầu tư nước ngoài được tiếp xúc trực tiếp với thị trường chứng khoán Trung Quốc (chỉ 1,5% cổ phiếu Trung Quốc được nắm giữ bởi khối ngoại) do nước này vẫn hạn chế đầu tư từ nước ngoài. Về dài hạn, thị trường Trung Quốc trục trặc cũng sẽ ảnh hưởng tới nhiều đối tác thương mại như Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ hay Australia.

Một loạt biện pháp cấp tập được chính phủ Trung Quốc đưa ra nhằm giải cứu thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, đã đến lúc cần đánh giá về hệ lụy của các biện pháp giải cứu “bất thường”. Các biện pháp bất thường như cấm doanh nghiệp bán cổ phần đã làm tổn hại uy tín của thị trường tài chính tiền tệ Trung Quốc. Điều tệ hại là các biện pháp cứu thị trường của Trung Quốc bị các nhà đầu tư nước ngoài xem là điển hình về sự can dự thị trường. Điều này sẽ làm chậm lại tốc độ quốc tế hóa của đồng NDT.

Giáo sư Peter Drysdale, kiến trúc sư của sáng kiến Diễn đàn APEC, trong bài “Lãnh đạo Trung Quốc không cần mất bình tĩnh vì diễn biến trên thị trường chứng khoán hiện nay” đăng trên trang Diễn đàn Đông Á của Đại học Quốc gia Australia, phân tích: Thứ nhất, thị trường chứng khoán Trung Quốc còn rất kém phát triển và có vai trò tương đối nhỏ đối với nền kinh tế. Sự kết nối giữa thị trường chứng khoán và hiệu quả vận hành nền kinh tế tại Trung Quốc là yếu hơn rất nhiều so với mức độ kết nối tại các nền kinh tế phát triển. Thứ hai, vấn đề thực tế mà các ý kiến bi quan lo ngại là sự thiếu kinh nghiệm của Trung Quốc trong việc quản lý các thị trường tài chính. Rủi ro lớn nhất đối với quá trình chuyển đổi mô hình kinh tế của Trung Quốc hiện nay là ban lãnh đạo không kiên trì giữ các cam kết và mục tiêu cải cách khi phải đối mặt với các biến động của thị trường.

Kinh tế Trung Quốc bước vào quý 3 với đà tăng trưởng tương đối mạnh mẽ, tuy nhiên, những rủi ro đối với sự ổn định tài chính và kinh tế vẫn bao trùm. Trong quý 3, nhiệm vụ trọng tâm của Bắc Kinh sẽ là quản lý bất cứ vấn đề tài chính nào xuất hiện biến động hoặc sự sụt giá cổ phiếu dẫn đến những lo sợ vỡ nợ các khoản cho vay ký quỹ (các khoản cho vay sử dụng để đầu tư vào cổ phiếu)./.

HL

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại