Dự báo ảm đạm về kinh tế toàn cầu
19-10-2015 05:50

(Toquoc)-Kinh tế thế giới có thể đối mặt với những nguy cơ trầm trọng nhất kể từ năm 2008 và sự “trì trệ trường kỳ” của các nền kinh tế phát triển.

Larry Summers, cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ, hiện là Giáo sư trường Đại học Havard, đưa ra bức tranh ảm đạm về kinh tế toàn cầu, đăng trên tạp chí Thời báo Tài chính (Anh). Kinh tế tăng trưởng chậm lại không phải là hậu quả tạm thời của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Các số liệu mới nhất cho thấy kinh tế Mỹ đang tăng chậm lại, trong khi kinh tế châu Âu và Nhật Bản vẫn chưa thoát khỏi tình trạng tăng trưởng ì ạch. Trong khi đó, kinh tế toàn cầu đang chững lại và đối mặt với mối nguy hàng đầu là suy thoái. Điều cần thiết vào thời điểm này là chính phủ các nước cần thừa nhận thực tế rằng kinh tế “trì trệ trường kỳ” và khả năng lan ra toàn thế giới của nó là những nguy cơ mà các nước đang phải đối mặt. 

Dự báo ảm đạm về kinh tế toàn cầu - ảnh 1

Tình trạng kinh tế “trì trệ trường kỳ” tại các nước phát triển

Thuật ngữ “trì trệ trường kỳ” ở đây được dùng để chỉ tình trạng các nước công nghiệp hóa tăng trưởng ở mức không thỏa đáng. Chiều hướng này có thể dẫn tới một vòng luẩn quẩn trên toàn cầu, trong đó nhịp độ tăng trưởng chậm lại của các nước công nghiệp gây tác động xấu tới các thị trường mới nổi và hệ quả là nhịp độ tăng trưởng kinh tế của các nước phương Tây càng chậm thêm. Đối với các nền kinh tế công nghiệp hóa hiện có đà tăng trưởng gần như chững lại, họ dường như không còn đủ sức để đương đầu với bất kỳ cú sốc quy mô toàn cầu nào. 

Theo Larry Summers, các nhà hoạch định chính sách dường như đánh giá thấp nguy cơ rơi trở lại suy thoái ở các nước phương Tây cũng như trên toàn cầu. Một khi xảy ra suy thoái, các nhà hoạch định chính sách tiền tệ sẽ thiếu công cụ để đối phó với tình trạng này. Thực tế, các nước công nghiệp hóa hiện dường như không còn nhiều công cụ trong tay. Lãi suất dự báo sẽ tiếp tục ở mức rất thấp trong thời gian dài ở Nhật Bản và châu Âu và tăng rất chậm ở Mỹ. Thúc đẩy tăng trưởng là mục tiêu cơ bản của chính sách kinh tế vĩ mô của các nước. Đây cũng là thách thức trên toàn cầu và các giải pháp để thực hiện mục tiêu này không thể chỉ bó hẹp trong phạm vi chính sách tiền tệ. 

Những dự báo gần đây về tăng trưởng Tổng sản phẩm Quốc nội (GDP) trong tương lai đều bị điều chỉnh xuống tại hầu hết các nước. So với dự báo năm 2012, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng GDP danh nghĩa năm 2020 của Mỹ: 6%, của châu Âu: 3%, của Trung Quốc: 14%, của các thị trường mới nổi: 10% và của nền kinh tế thế giới: 6%. Sự điều chỉnh dự báo này còn chưa tính tới khả năng xảy ra suy thoái kinh tế tại các nước công nghiệp hóa và khủng hoảng hệ thống tại các nước đang phát triển.

Ông Summers cho rằng hiện là thời đại mà nguy cơ giảm phát lớn hơn lạm phát và không thể trông chờ gì nhiều từ đặc tính tự phục hồi của các nền kinh tế thị trường. Yêu cầu cấp thiết hiện nay là thế giới cần phải có bước thay đổi lớn về mặt chiến lược kinh tế. 

Ông Summers đưa ra lời khuyeenm Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cần phải sẵn sàng để ngăn chặn khả năng đổ vỡ tài chính trên toàn cầu có thể dẫn tới suy thoái kinh tế, trong khi các ngân hàng trung ương châu Âu và Nhật Bản cần nhận thức rõ hơn rằng nguy cơ lớn nhất hiện nay là kinh tế tăng trưởng chậm hơn nữa, đồng thời sẵn sàng tung ra các công cụ hữu hiệu để ngăn chặn nó, bởi vào thời điểm lợi suất trái phiếu ở dưới ngưỡng 1% như hiện nay, thì biện pháp nới lỏng định lượng (QE) mà nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đang áp dụng sẽ khó phát huy hiệu quả. 

Hai cách nhìn về các nền kinh tế mới nổi

Theo ông Summers, kinh tế Trung Quốc đang đối mặt với nhiều thách thức, từ tình trạng dân số già đi với tốc độ nhanh nhất từ trước tới nay đến tình trạng đầu tư không hiệu quả. Với việc Trung Quốc chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa vào tiêu dùng trong nước, thì tầm ảnh hưởng của nước này đối với các thị trường hàng hóa thế giới cũng giảm sút. Trong khi đó, Nga lao đao vì giá dầu lao dốc và các biện pháp trừng phạt của phương Tây; Brazil bị ảnh hưởng đáng kể bởi giá hàng hóa sụt giảm; Ấn Độ là ngoại lệ, trong khi tại các nước từ Trung Âu, Mexico, Thổ Nhĩ Kỳ cho tới Đông Nam Á, tình trạng tăng trưởng chậm lại của các nước công nghiệp hóa và những vấn đề chính trị đều ảnh hưởng bất lợi tới đà tăng trưởng cũng như dòng vốn đầu tư chảy vào các nền kinh tế mới nổi nói trên. 

Với cách nhìn ít bi quan hơn, Chu Dân, Phó Giám đốc điều hành Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), cho rằng Trung Quốc đang trong quá trình điều chỉnh cơ cấu một cách ổn định và lành mạnh, nhưng phải đối mặt với một quá trình tái cân bằng, chuyển đổi mô hình kinh tế từ đầu tư, xuất khẩu sang phát triển kinh tế chất lượng cao, lấy dịch vụ và nhu cầu trong nước làm chủ đạo. Năm 2014, ngành dịch vụ của Trung Quốc chiếm tỷ trọng GDP vượt qua ngành công nghiệp, sự đóng góp của tiêu dùng đối với GDP vượt quá vốn đầu tư.

Trong khi đó, bà Christine Lagarde, Tổng Giám đốc IMF, cũng cho rằng tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc giảm với kỳ vọng sẽ có lợi cho sự tăng trưởng kinh tế dài hạn. Trong mô hình tăng trưởng kinh tế theo chiều hướng lấy tiêu dùng làm lực đẩy, Trung Quốc có thể giữ tốc độ tăng trưởng hiện nay. IMF hoan nghênh Trung Quốc tăng cường vai trò quyết định của thị trường đối với tỷ giá hối đoái trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế. 

IMF duy trì dự báo tăng trưởng GDP của Trung Quốc trong năm nay và năm tới lần lượt là 6,8% và 6,3%./. 

Linh Hương (Gt)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại