“Hiệp định TPP đang ở trong tầm tay”
05-08-2015 05:27

(Toquoc)-Chỉ còn rất ít vấn đề tồn đọng, tuy một số thành viên vẫn giữ lập trường để đạt lợi thế ở các cuộc đàm phán cuối cùng.

Thủ tướng New Zealand John Key ngày 3/8 đã kêu gọi các bên tham gia đàm phán Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) sớm trở lại bàn đàm phán trong tháng 8 để giữ được đà thúc đẩy ký kết thỏa thuận này. Ông John Key cho rằng các bên cần họp lại trong 2-3 tuần tới. Ông cho biết sau vòng đàm phán ở Hawaii chỉ còn rất ít vấn đề tồn đọng, do vậy nếu các nhà đàm phán và Bộ trưởng các nước có thể sớm ngồi lại với nhau, hy vọng trước cuối tháng 8 có thể kết thúc thỏa thuận.

New Zealand là một trong quốc gia trong vòng đàm phán vừa rồi tiếp tục nêu vấn đề mở rộng hơn nữa thị trường cho sản phẩm sữa và cho biết không ủng hộ một thỏa thuận không mở cửa đáng kể các thị trường sữa, nhất là tại Hoa Kỳ, Nhật Bản, Canada và Mexico. Thủ tướng John Key tin tưởng một khi được ký kết, TPP sẽ tạo điều kiện cho các nhà đầu tư và xuất khẩu New Zealand tiếp cận thị trường 800 triệu dân của 11 nước khác trong hiệp định.

“Hiệp định TPP đang ở trong tầm tay” - ảnh 1
Cuộc đàm phán TPP bước vào giai đoạn mấu chốt, chỉ còn ít vấn đề tồn đọng sau vòng đàm phán Hawaii kết thúc hôm 31/7

98% nội dung đã được thỏa thuận, nhưng…

Vòng đàm phán TPP tại Hawaii, từ ngày 28-31/7, với sự tham gia của 650 nhà đàm phán đến từ 12 nước, đã không đi đến một thỏa thuận cuối cùng, mặc dù, theo đánh giá của Bộ trưởng thương mại Úc Andrew Robb, 98% nội dung thỏa thuận đã được chốt lại. Ông Andrew Robb đổ lỗi cho nhóm “bộ tứ” các nền kinh tế lớn là Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản và Mexico.

Có một số vấn đề chính nổi lên trong số hơn 100.000 “gạch đầu dòng” của thỏa thuận này.

Bộ trưởng các nước chưa thể nhất trí về thời gian bảo vệ các thông tin sử dụng để chế tạo thuốc sinh học. Các nhà sản xuất dược phẩm tại Hoa Kỳ muốn 12 năm, nhưng Úc lại chỉ muốn 5 năm và Chile không muốn năm nào. Hoa Kỳ đứng ở một bên, trong khi tất cả những nước khác ở bên còn lại ...

Nhật Bản và Hoa Kỳ đã thống nhất hầu hết các quy định về xuất xứ của xe hơi, vốn xác định khi nào một sản phẩm được cho là xuất xứ từ bên trong khu vực tự do thương mại và không phải chịu thuế, tuy nhiên điều này lại không được sự ủng hộ từ Canada và Mexico. Các nhà sản xuất xe hơi của Nhật Bản sử dụng nhiều linh kiện nhập từ Thái Lan, một nước không nằm trong TPP.

Thị trường thực phẩm của Nhật Bản còn khá khép kín. Nhật Bản có thể cam kết giảm bớt rào cản thuế quan đối với thịt bò và thịt lợn, nhưng vẫn lo ngại các doanh nghiệp nước ngoài cạnh tranh với người nông dân bản địa.

Thủ tướng Canada Stephen Harper đang đối mặt với một cuộc bầu cử căng thẳng ở phía trước và người nông dân nuôi bò ở Canada kêu gọi giữ nguyên mức thuế lên tới 296% đối với bơ, sữa và kem nhập khẩu quá hạn ngạch.

Các nhà đàm phán đã hối thúc Malaysia cắt bớt đặc quyền dành cho các doanh nghiệp nhà nước. Thêm vào đó, nạn buôn người vẫn đang tiếp diễn ở đây, dẫn đến cả hành vi vi phạm luật lao động.

Ngày 27/2 năm nay, Mỹ nâng mức xếp hạng về buôn người của Malaysia từ mức 2 lên mức 3. Tuy nhiên phía Malaysia khẳng định không có bằng chứng rõ ràng cho hành động này, cho rằng đây là động thái gây sức ép lên Malaysia trong đàm phán TPP.

Một số nhà quan sát cuộc đàm phán TPP cho rằng Canada có thể rời bỏ cuộc đàm phán nếu các nông dân ngành bơ sữa của nước này không được bảo vệ. Malaysia có thể bị đẩy ra ngoài vì những lo ngại của Mỹ về nạn buôn bán người.

Giai đoạn mấu chốt

Vòng đàm phán TPP lần này tại Hawai được coi là giai đoạn mấu chốt để đạt được thỏa thuận cuối cùng sau nhiều năm thương lượng kể từ 2008. Ông Froman, đại diện thương mại Mỹ tại các cuộc đàm phán cấp bộ trưởng, lạc quan khẳng định: “Trong giai đoạn đàm phán cuối cùng này, chúng tôi tin tưởng hơn bao giờ hết Hiệp định TPP đang ở trong tầm tay và sẽ thúc đẩy tạo công ăn việc làm và tăng trưởng kinh tế”.

Việc Quốc hội Mỹ trao quyền thúc đẩy thương mại (TPA) hồi tháng 6 vừa qua đã làm cho tình hình đàm phán để hoàn tất TPP trở nên sáng sủa hơn nhiều. Đối với chính quyền Mỹ, TPP là nội dung kinh tế của chính sách xoay trục sang châu Á. Hồi tháng 5 vừa rồi, Tổng thống Obama tuyên bố công khai: “Nếu chúng ta không lập ra quy định cho thương mại thế giới thì hãy cứ đoán xem điều gì xảy ra? Trung Quốc sẽ làm điều đó. Và họ sẽ làm theo kiểu có lợi cho doanh nghiệp và người lao động Trung Quốc”.

Chính quyền của Tổng thống Barack Obama mong muốn thúc đẩy nhanh chóng ký được TPP để đưa qua Quốc hội phê chuẩn trước khi diễn ra cuộc bẩu cử Tổng thống Mỹ vào tháng 11/2016.

Đối với Việt Nam, các vấn đề vướng mắc căn bản đã được giải quyết, trong đó có lao động, công đoàn, doanh nghiệp, hàng dệt may. Một nghiên cứu về lợi ích của TPP cho biết Việt Nam sẽ là quốc gia hưởng lợi nhiều nhất trong các quốc gia tham gia TPP. Xuất khẩu của Việt Nam sẽ tăng khoảng 28%, GDP sẽ tăng khoảng 11%. Theo khảo sát do Viện Nghiên cứu PEW của Mỹ công bố ngày 23/6, Việt Nam là quốc gia có tỉ lệ người dân ủng hộ TPP nhiều nhất, với 89% số người cho rằng đây là một thỏa thuận hứa hẹn./.

Linh Hương

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại