Kinh tế Nga phục hồi khó khăn
23-04-2015 06:00

(Toquoc)- Hai nhà lãnh đạo nước Nga đều thận trọng về các dự báo triển vọng kinh tế Nga và nhấn mạnh khó khăn lớn nước Nga tiếp tục đối mặt. 

Trong báo cáo thường niên trước Viện Đuma quốc gia Nga về hoạt động của Chính phủ, ngày 21/4, Thủ tướng Dmitry Medvedev cho rằng tình hình kinh tế Nga đã ổn định dù GDP đã giảm 2% trong quý I/2015 và các xu hướng tiêu cực vẫn còn tiếp diễn. Thủ tướng Nga nhận định, cho đến nay thị trường tiền tệ Nga đang ổn định trở lại, nền kinh tế cũng đang thích ứng với tỷ giá đồng ruble được thả nổi hồi năm ngoái. Chính phủ và Ngân hàng trung ương Nga đã nỗ lực để thị trường tiền tệ mang tính dự báo. Đồng ruble không giảm giá quá sâu cũng như không tăng giá quá mạnh. Hiện nợ quốc gia của Nga không còn ở mức cao và thâm hụt ngân sách liên bang dù có tăng, song vẫn ở mức an toàn. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở trong giới hạn chấp nhận được.

Trước đó, Tổng thống Putin trong đối thoại trực tuyến ngày 16/4/2015, dự đoán trong 2 năm nữa hoặc có thể nhanh hơn, nền kinh tế Nga sẽ phục hồi bởi Nga có đủ các điều kiện cơ bản để phát triển như nguồn tài nguyên, nhân lực và đang thực hiện đúng các giải pháp về kinh tế.

Kinh tế Nga phục hồi khó khăn - ảnh 1
Kinh tế Nga vẫn phải đối mặt với hàng loạt khó khăn ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân

Lệnh trừng phạt và giá dầu mỏ hạ tiếp tục tác động tiêu cực

Người đứng đầu Chính phủ Nga cũng dự báo tác động từ các biện pháp trừng phạt của phương Tây đối với nước Nga sẽ khiến Moskva thiệt hại lên đến 75 tỷ euro trong năm nay, tương đương 4,8% GDP.

Sự sụt giá của đồng ruble và dầu mỏ đã tác động đến toàn bộ nền kinh tế Nga, đặc biệt là ảnh hưởng lớn hơn đối với doanh nghiệp vay ngoại tệ để kinh doanh trong thời gian gần đây. Lượng vốn chảy khỏi nước Nga trong năm 2014 đạt mức kỷ lục. Thống kê của Ngân hàng Trung ương Nga cho thấy dòng vốn từ doanh nghiệp và ngành ngân hàng Nga chảy ra nước ngoài năm 2014 lên tới 151,5 tỷ USD, tăng gấp 4 lần so với năm 2013. Một thống kê khác cho thấy, do giá dầu giảm và đồng ruble mất giá mạnh, dòng vốn chảy ra nước ngoài là 72,9 tỷ USD vào quý 4 năm 2014, cao hơn nhiều so với 16,9 tỷ USD cùng kỳ năm 2013.

Thống kê cho thấy số tiền xuất khẩu dầu mỏ của Nga năm 2013 là 173,7 tỷ USD, chiếm gần ½ ngân sách của Chính phủ. Tuy nhiên, đến cuối năm 2014, giá dầu giảm mạnh xuống còn 80 USD/thùng, GDP của Nga giảm 2%.

Dự trữ ngoại hối thiếu hụt cũng tác động đến Nga. Quy mô dự trữ ngoại hối của Nga có thể sử dụng được chưa đến 270 tỷ USD, sẽ không thể trả nợ nước ngoài trong 2 năm tới. Các chuyên gia dự báo, đến cuối năm 2015, dự trữ ngoại hối của Nga sẽ chỉ còn 100 tỷ USD, chỉ tương đương 4 tháng nhập khẩu. Nga sắp hết tiền.

Kha Đại Nhiệm, Giám đốc Ngân hàng Tinh Triển (Trung Quốc), nhận định: “Tuy tỷ giá đồng ruble tăng ổn định vào tháng 2/2015, nhưng tình hình cơ bản của kinh tế Nga chưa thấy chuyển biến rõ rệt, có nghĩa là khả năng tăng giá của đồng ruble sẽ sớm biến mất, sau đó tỷ giá sẽ lại đối mặt với sức ép từ trên xuống”.

Khủng hoảng tín dụng nghiêm trọng

Nga nằm ở lục địa Âu-Á, ngành ngân hàng của Nga có quan hệ phụ thuộc chặt chẽ với các nước thuộc EU, biện pháp này đã tác động mạnh đến ngành ngân hàng và chứng khoán của Nga. Các biện pháp trừng phạt tước đi quyền tiếp cận các thị trường tín dụng phương Tây của các ngân hàng bị mắc nợ và các công ty năng lượng của Nga. Khối ngân hàng của Nga đang nợ nước ngoài 192 tỷ USD, trong đó 70% được định giá bằng đồng USD.

Chủ tịch Hội đồng quản trị Sberbank German Gref tháng 1/2015 cho biết Nga đang đối mặt với cuộc khủng hoảng ngân hàng toàn diện vào năm 2015 trong tình hình đồng ruble tiếp tục mất giá, giá dầu thô vẫn thấp như trước và kinh tế Nga đang suy thoái lần đầu sau 6 năm.

Báo cáo nghiên cứu của Công ty xếp hạng tín dụng Moody nêu rõ: “Tổng thiệt hại của ngành ngân hàng năm 2015 có thể lên tới 1000 tỷ ruble, khi so sánh, tổng lợi nhuận thu được năm 2014 là 600 tỷ ruble, nhưng tổng lợi nhuận thu được năm 2013 là 1.000 tỷ ruble”.

Theo Hãng tin Interfax của Nga, khó khăn mà các ngân hàng của Nga phải đối mặt rất có thể là do ngân hàng trung ương nâng lãi suất cơ bản (15%). Interfax công bố một bức thư của Chủ tịch Hiệp hội Ngân hàng khu vực Nga Anatoly Aksakov gửi Thống đốc Ngân hàng trung ương Nga Elvira Nabiullina: “Tình hình hiện tại của thị trường ngân hàng Nga rất đáng lo ngại. Mặc dù thị trường ngoại hối đã ổn định, đồng thời dự báo sẽ có thêm tiền thuế và tiền bán tài nguyên, nhưng ngân hàng vẫn phải đối mặt với vấn đề thiếu thanh khoản nghiêm trọng. Theo nhiều chủ ngân hàng, lãi suất cơ bản tăng cao dẫn đến lãi suất then chốt tăng cao và một số công ty có nguy cơ mất khả năng trả nợ. Các ngân hàng cho rằng nếu tình hình hiện nay vẫn tiếp tục kéo dài, thì sẽ gây ra làn sóng phá sản, không chỉ những tổ chức tín dụng phá sản mà rất nhiều doanh nghiệp và công ty sẽ phá sản”.

Có rất nhiều dự báo khác nhâu về triển vọng kinh tế. Một chuyên gia cho rằng kinh tế Nga chỉ có thể đứng vững lâu nhất là 12 tháng nếu phương Tây không nới lỏng biện pháp trừng phạt, dự trữ ngoại tệ của Nga sẽ hết sau 6 tháng, cuộc khủng hoảng kinh tế lần này đã bùng nổ toàn diện. Một chuyên gia khác lại khẳng định dựa vào lượng dự trữ ngoại tệ của Nga hiện nay, cho dù giá dầu duy trì ở mức thấp và không thay đổi như hiện nay, cho dù xung đột Ukraine không chấm dứt, kinh tế Nga ít nhất có thể trụ vững 2 năm.

Thay vì phát triển một chiến lược cho sự phục hồi lâu dài, Tổng thống Putin lựa chọn giải pháp tình huống “phản ứng và cơ hội”, đôi khi có thể thành công trong ngắn hạn để đối phó với sự mất an ninh trong nước, những nguy cơ bên ngoài và sự yếu kém của các nước láng giềng.

Tuy nhiên, nước Nga cũng đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng: nền kinh tế chưa được đa dạng hóa, với năng lượng vẫn chiếm 2/3 kim ngạch xuất khẩu; dân số đang suy giảm, một phần là do tuổi thọ trung bình là 65, thấp hơn 10 năm so với tuổi thọ trung bình của các nước phát triển khác./.

HL

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại