TPP thúc đẩy RCEP tăng tốc đàm phán
13-10-2015 06:19

(Toquoc)-RCEP, do Trung Quốc lãnh đạo, bước vào vòng đàm phán mới trước áp lực của TPP vừa hoàn tất quá trình đàm phán.

Mỹ có vẻ đã chiếm thế thượng phong so với Trung Quốc khi phối hợp với các nước thành viên đàm phán hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) hoàn tất bản hiệp định này.

Một tuần lễ sau ngày TPP hoàn tất đàm phán tại Atlanta (Mỹ), ngày 12/10, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản cùng với 13 quốc gia châu Á-Thái Bình Dương đã gặp nhau tại Busan, Hàn Quốc, để bàn thảo về bản Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). 

Cuộc thảo luận bắt đầu với 10 quốc gia ASEAN và 6 nước mà ASEAN đã ký kết hiệp định thương mại tự do, gồm Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand. Cuộc họp này nối tiếp hai cuộc thảo luận đầu tiên diễn ra tại Indonesia hồi năm 2011 và tại Campuchia hồi năm 2012. 

RCEP là chương trình lần đầu tiên được khởi xướng tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN năm 2012 ở Campuchia. RCEP được cho là tương phản với Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Tuy nhiên, các nhà phân tích tin rằng TPP và RCEP có thể cùng góp phần củng cố hai hình thái hợp tác song song đối với quá trình hội nhập khu vực.

Việt Nam là một trong 7 nước tham gia cả TPP lẫn RCEP. Sáu nước khác là Australia, Nhật Bản, Malaysia, Singapore, Brunei và New Zealand. Và trong các quốc gia tham gia đàm phán RCEP, có một số nước cũng bày tỏ ý muốn tham gia đàm phán gia nhập TPP, như  Indonesia, Thái Lan, Hàn Quốc.

TPP thúc đẩy RCEP tăng tốc đàm phán - ảnh 1
Các khối thương mại tự do ngày càng đan xen và lông ghép vào nhau

Sáng 11/10, Phát ngôn viên Hoa Xuân Oánh của Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói TPP và RCEP đều có cùng mục tiêu là mở rộng thị trường kinh tế châu Á, tạo thuận lợi cho các nước trong khu vực khi trao đổi hàng hóa. 

Một Phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao New Zealand cũng đưa ra phát biểu tương tự, cho hay theo quan điểm của nước này, TPP và RCEP đều là những bước quan trọng, đặt nền tảng cho một bản hiệp định thương mại tự do cho toàn vùng châu Á-Thái Bình Dương sẽ hình thành trong tương lai. 

Nếu hình thành, RCEP sẽ là hiệp định kinh tế mang tầm cỡ lớn nhất thế giới, với một khu vực hơn 3 tỷ dân, tổng GDP vào khoảng 17.000 tỷ USD và chiếm 40% hoạt động thương mại toàn cầu. 

Theo một nghiên cứu của Ngân hàng Phát triển Châu Á, RCEP dự kiến tăng thu nhập thêm khoảng 644 tỉ USD trong năm 2025 - tương đương 0,6% GDP toàn cầu nhờ các dòng chảy của hàng hóa, dịch vụ, đầu tư và lao động giữa các nền kinh tế có liên quan.

Tin tức bên lề hội nghị Busan cho biết các quốc gia tham gia đàm phán RCEP đặt mục tiêu sẽ hoàn tất đàm phán nội trong năm nay. Nhiều người cho rằng mục tiêu này được nói đến vì áp lực từ kết quả đàm phán TPP, cho dù những cường quốc kinh tế như Trung Quốc và Ấn Độ đều nói thỏa thuận TPP không liên quan gì đến cuộc họp và mục tiêu được đề ra. 

Câu hỏi đang được đặt ra là liệu đàm phán RCEP có thể hoàn tất nội trong năm nay như Trung Quốc và Ấn Độ mong muốn hay không? Nhiều nhà quan sát đều tỏ vẻ hoài nghi về điều này, cho rằng không thể một sớm một chiều mà có thể đạt được thỏa thuận, đặc biệt trong bối cảnh nhiều nước tham gia đang có những vướng mắc chính trị với Trung Quốc, đồng thời quyền lợi kinh tế, thương mại của 3 nước lớn là Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản cũng là lý do khiến cuộc đàm phán phải kéo dài thêm nhiều năm nữa trước khi đạt được kết quả. 

Một viên chức Nhật Bản cũng cho biết kết quả đàm phán TPP thúc đẩy đàm phán RCEP phải đi đến hồi kết nhanh hơn, nhưng điều đó không có nghĩa là các quốc gia tham gia chấp nhận nhượng bộ. 

Tuy nhiên, TPP là một khối kinh tế thương mại ràng buộc chặt chẽ hơn RCEP, với các tiêu chuẩn cao, đi tiên phong trong nhiều lĩnh vực của thế kỷ 21. Nhiều nền kinh tế như Trung Quốc sẽ không sẵn sàng chấp nhận những điều kiện ràng buộc của TPP, vì điều này sẽ đánh vào các nhóm lợi ích tại Trung Quốc.

RCEP do Trung Quốc đóng vai trò chủ đạo. Tuy nhiên, nền kinh tế Trung Quốc đang phát triển chậm lại, vận hành một cách khó khăn trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế. Ý tưởng RCEP đưa ra khi nền kinh tế Trung Quốc vẫn đạt tốc độ tăng trưởng cao. Hiện nay, kinh tế Trung Quốc đang mất đà và không còn đóng vai trò đầu tàu tăng trưởng của kinh tế thế giới. Châu Á cũng không còn là trung tâm tăng trưởng kinh tế thế giới. Hàng loạt nền kinh tế châu Á-Thái Bình Dương phụ thuộc vào nền kinh tế Trung Quốc đang gặp lao đao, trong đó có Australia, Campuchia, Indonesia, Singapore, Thái Lan…

Sự giảm tốc của kinh tế Trung Quốc dường như đang làm cho ý tưởng RCEP mất đi sự hấp dẫn ban đầu của nó. Người cầm cờ không chỉ là Trung Quốc, mà có thể cả Ấn Độ, Nhật Bản. Những thành viên của TPP cũng không phải vội vã nhượng bộ hy sinh các lợi ích kinh tế của mình./.

Lưu Việt

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại