“Cần một môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi”
09-11-2015 05:49

(Toquoc)-  “Nói  vào TPP, Việt Nam được hưởng lợi nhiều nhất là sai lệch. Nói thật là tôi lo hơn là mừng bởi còn biết bao nhiêu hàng rào kỹ thuật, các điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm phức tạp… Nếu Nhà nước cứ bình chân như vại thì doanh nghiệp và người dân khó mà hưởng lợi”, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan chia sẻ quan điểm.

>>“Chông gai bắt đầu”
>>Doanh nghiệp làm gì trước TPP?
>>Tương lai ngành chăn nuôi liệu có “tối như đêm 30”?

Doanh nghiệp cần nội lực và nỗ lực

Trao đổi với Báo Điện tử Tổ Quốc, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, TPP mở ra nhiều cơ hội, nhưng cơ hội đó không tự nhiên đến. Để có được cơ hội từ Hiệp định này, bản thân các doanh nghiệp phải nỗ lực rất nhiều.  Được như vậy, doanh nghiệp phải thực sự trở thành doanh nghiệp hoạt động theo đúng pháp luật, đúng cam kết quốc tế, phải hiểu thị trường và hiểu về hội nhập.

“Chẳng hạn, gạo phải có nhãn mác, không có hàm lượng, dư lượng hóa chất…Nếu không làm được thì cơ hội sẽ không biến thành lợi ích cho các doanh nghiệp”, ông Lê Đăng Doanh ví dụ.

Đối với các doanh nghiệp có nguy cơ gặp khó khăn khi có TPP, ông Lê Đăng Doanh cho rằng, hàng hóa nước ngoài tràn vào thị trường trong nước  gây cạnh tranh rất lớn. Đặc biệt, các doanh nghiệp Việt Nam lại đang tự đầu độc đồng bào mình bằng hóa chất, thuốc trừ sâu….Khi đó, người tiêu dùng trong nước có thể chỉ ăn gạo Thái Lan, trái cây Thái Lan...

“Cần một môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi” - ảnh 1
Hiện Việt Nam có đến 90% là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghệ lạc hậu, năng lực cạnh tranh thấp (nguồn: Internet)

Còn theo chuyên gia kinh tế,TS Nguyễn Đức Thành, hưởng lợi thực sự đến từ TPP là cắt giảm thuế. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần phải nỗ lực về mọi mặt. Ngoài ra, vấn đề nguồn gốc xuất xứ vô cùng quan trọng, phải nhập từ các nước thành viên TPP.

“Nếu như hiện tại, chúng ta đang phụ thuộc nguyên liệu từ Trung Quốc đến 70% thì rất khó. Chúng ta lại phải đi ngược lên thượng nguồn để xây dựng những nhà máy sản xuất nguyên liệu. Tuy nhiên, nếu chúng ta đưa  nhà máy dệt, nhà máy sợi vào thì khả năng xảy ra ô nhiễm môi trường rất là cao. Hơn nữa, phần công nghệ chúng ta còn yếu , các rào cản pháp lý…thì sẽ gặp phải những rủi ro”.

Hiện Việt Nam có đến 90% là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghệ lạc hậu, năng lực cạnh tranh thấp, sản phẩm chất lượng chưa cao, năng lực quản trị còn nhiều hạn chế…Do đó, khi tham gia vào Hiệp định TPP sẽ gặp những thách thức lớn trong khi các doanh nghiệp trên thế giới thường có quy mô lớn và có tuổi đời hàng trăm năm.

Thực tế cho thấy, năng lực cạnh tranh của Việt Nam từ năng lực cạnh tranh quốc gia, ngành hàng và của doanh nghiệp cuối cùng là năng lực cạnh tranh của các sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ đều đang ở mức thấp. Điều đáng nói là nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nắm được đầy đủ thông tin về Hiệp định, do đó, để doanh nghiệp tận dụng tốt cơ hội từ TPP thì họ phải nỗ lực trong tìm hiểu và khai thác thông tin chứ không thể cứ “ngồi một chỗ chờ đợi”.

Về vấn đề này, ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Ủy ban tư vấn chính sách thương mại quốc tế (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI) chia sẻ: “Trong thị trường, giá cũng là điều quan trọng, tuy nhiên, đi kèm với đó là chất lượng, thương hiệu. Trong điều kiện nền kinh tế Việt Nam là một nền kinh tế hội nhập ở mức độ sâu rộng thì vấn đề về chất lượng là vấn đề hàng đầu.

“Cần môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi”

Cùng với sự nỗ lực của doanh nghiệp, các chuyên gia cho rằng, cần một sự thay đổi lớn hơn từ Nhà nước .

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, TPP không phải bức tranh màu hồng, khi mà còn quá nhiều vấn đề thuộc về thể chế cần phải giải quyết và thay đổi.

“Thời gian vừa qua, xuất khẩu gạo, điều…xếp thứ hạng cao nhưng thực tế đã đem lại điều gì khi người dân vẫn đang lăn lộn ngoài ruộng? Họ vẫn không được hưởng lợi từ xuất khẩu? Chúng ta quan tâm về số lượng hay chất lượng?”, bà Phạm Chi Lan bức xúc.

Theo bà Phạm Chi Lan, câu chuyện quan trọng ở đây là thể chế. Nếu Nhà nước cứ “bình chân như vại”, không chịu rà soát luật…thì dù có TPP, doanh nghiệp và người dân vẫn bị gò bó, không thay đổi được gì.

“Chẳng hạn, Nhà nước giảm đầu tư vào nông nghiệp thì làm sao khuyến khích được doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này, khi mà lĩnh vưc này luôn phải chịu rủi ro về thiên tai… Nhà nước nói ưu đãi doanh nghiệp nhưng tất cả chỉ là trên giấy. Nhà nước đáng lẽ phải đóng vai trò trung tâm thì lại can thiệp vào và làm gì cũng hỏng. Tôi thấy lo hơn mừng bởi không biết lợi ích sẽ về tay ai? ”, bà Phạm Chi Lan phân tích.

Cũng lấy ví dụ về lĩnh vực nông nghiệp - lĩnh vực được cho là sẽ đối mặt với nhiều khó khăn khi có TPP-  ông Lê Đức Thịnh, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn  cho rằng, Việt Nam đang có quá nhiều quy hoạch. Câu chuyện là ai vẽ ra quy hoạch và thực thi nó như thế nào, trách nhiệm này thuộc về Nhà nước.

“Quy hoạch ở Việt Nam được ví như một bức tranh lem nhem. Chẳng hạn, quy hoạch cho trồng cây hồ tiêu là 50.000 hecta nhưng nay đã vượt lên gấp 5 lần. Hay quy hoạch về đất đai trồng ngô, đậu tương làm thức ăn gia súc nhưng mãi không thực hiện được vì ngại đụng chạm, vướng đến nhiều bộ ngành liên quan…Đáng buồn là chúng ta ra chính sách nhưng không có ai đánh giá, kiểm tra. Vậy vai trò của Nhà nước ở đâu?”, đại diện này cho hay.

Ngoài ra, một số quan điểm cho rằng, trong hội nhập, Nhà nước nên trao thêm quyền cho Hiệp hội, bởi Hiệp hội là cầu nối gắn kết giữa doanh nghiệp và các cơ quan chức năng.

Theo ông Trần Hữu Huỳnh, nếu chúng ta đã quyết tâm thì phải thay đổi tư duy về mặt quản lý và trong tư duy quản lý chúng ta không thể phụ thuộc vào một quốc gia nào.

Tuy nhiên, để làm được điều này không phải dễ, các doanh nghiệp Việt Nam cần cải thiện rất nhiều, đặc biệt là vấn đề quản trị doanh nghiệp, về chiến lược phát triển.

Chia sẻ quan điểm về vấn đề này, ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng: “Tôi vẫn tin vào sự năng động của doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên để làm được điều này cần có sự trợ giúp của Chính phủ về cải cách thể chế về một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn thực sự đồng hành với doanh nghiệp, thực sự trở thành bệ đỡ cho các doanh nghiệp. Cùng với đó, Nhà nước phải có biện pháp hỗ trợ về tài chính, cơ sở hạ tầng, công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực…”./.

Quỳnh Anh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại