Chăn nuôi bị ‘giữ chân’ vì trung gian
17-10-2015 06:37

(Toquoc) – Quá nhiều khâu trung gian trong khâu phân phối sản phẩm. Đây chính là yếu tố khiến chúng ta khó cạnh tranh khiến giá nông sản bị đẩy lên cao khi phải qua 5-7 khâu trung gian kiếm lời bằng cách mua đi bán lại, trong khi ở nước ngoài chỉ có 1-2 khâu.

TS.Nguyễn Thanh Sơn – Viện trưởng Viện Chăn nuôi nhận định như vậy tại Hội thảo “Tác động của TPP và Hội nhập kinh tế tới ngành chăn nuôi Việt Nam” sáng 16/10.

Gia nhập TPP, ngành chăn nuôi đang được xem là “dễ bị tổn thương nhất”. Đặc biệt, nhóm chăn nuôi nông hộ còn nhiều yếu kém, kém từ khâu chất lượng giống, áp dụng khoa học công nghệ, công tác tổ chức sản xuất cho đến giết mổ, chế biến…

Hầu hết người chăn nuôi nhỏ lẻ đều phụ thuộc quá nhiều khâu trung gian. nhóm chăn nuôi nông hộ còn nhiều yếu kém, từ khâu chất lượng giống, áp dụng khoa học công nghệ, công tác tổ chức sản xuất cho đến giết mổ, chế biến…

Chăn nuôi bị ‘giữ chân’ vì trung gian - ảnh 1
Quá nhiều khâu trung gian trong khâu phân phối sản phẩm. Đây chính là yếu tố khiến ngành chăn nuôi bị 'giữ chân' (nguồn: H.Giang- Báo Đồng Nai)

Ông Hoàng Thanh Vân, Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) cho biết, một con lợn đến kỳ xuất chuồng phải mất ba tháng rưỡi chăn nuôi, người chăn nuôi khéo tính toán thì được lãi cao nhất khoảng 250.000- 500.000 đồng tùy thời điểm.

Thế nhưng hành trình của con lợn đấy để đến được với người tiêu dùng chí ít phải trải qua bốn “ông” trung gian: “ông chỉ điểm, “ông” gom hàng, “ông” lò mổ, “ông” thương lái...

Như vậy một con lợn từ người chăn nuôi đến tay người tiêu dùng phải trải qua tối thiểu bốn khâu trung gian. Mỗi khâu trung gian đó chỉ mất một thời gian cực ngắn, công sức bỏ ra không nhiều nhưng lại được lãi gần tương đương thậm chí cao hơn người chăn nuôi. Trong khi người chăn nuôi phải mất ba tháng rưỡi để tạo ra sản phẩm đó với bao nhiêu chi phí đầu tư, từ làm chuồng trại, mua con giống, thức ăn, thú y, điện, nước, sức lao động…

Cục trưởng Cục Chăn nuôi cũng bày tỏ lo ngại khi năng suất, chất lượng đàn giống của Việt Nam chưa đạt yêu cầu. Chăn nuôi lợn mới đạt 17-20 con cai sữa/nái/năm. Trong khi đó, năng suất sinh sản heo của Đan Mạch là 31-33 con cai sữa/nái/năm. Bên cạnh đó, công tác quản lý dịch bệnh tuy được triển khai nhưng còn nhiều yếu kém, chi phí phòng chống dịch cao, chiếm từ 5-10% tổng chi phí đầu vào.

Đồng quan điểm trên, TS.Nguyễn Thanh Sơn, Viện trưởng Viện Chăn nuôi cho rằng, quá nhiều khâu trung gian trong khâu phân phối sản phẩm là không cần thiết. Đây chính là yếu tố khiến chúng ta khó cạnh tranh vì giá nông sản bị đẩy lên cao.

Thường phân phối sản phẩm chăn nuôi ở Việt Nam phải qua 4-5 khâu trung gian, trong khi ở nước ngoài chỉ 1-2 khâu trung gian. Điều này đã khiến cho sản phẩm có thời gian bị “giữ chân” quá lâu trước khi đến tay người tiêu dùng. Chưa kể, trong quá trình vận chuyển, mua đi bán lại đó, thực phẩm đã được "gia cố" bằng những phụ gia độc hại.

Tại Hội thảo, một số đại biểu cũng nhận định rằng, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi của Việt Nam đang thiếu trầm trọng và phải phụ thuộc vào nước ngoài, khiến các doanh nghiệp trong nước chịu mọi rủi ro, trong đó córủi ro về tỉ giá… Đây cũng là một trong những khó khăn mà ngành chăn nuôi sẽ phải đối mặt trong thời gian tới.

Vì thế, để ngành chăn nuôi phát triển, cần chủ động về nguồn thức ăn đảm bảo chất lượng, Nhà nước cần dành quỹ đất để trồng cây thức ăn chăn nuôi để thay dần thức ăn nhập khẩu. Đồng thời, phải mở rộng quy mô chuồng trại hơn nữa.

Ngoài ra, cần gia tăng việc nhập các giống tiên tiến của các nước phát triển như lợn của Đan Mạch, Mỹ, Canada, Đài Loan; bò của Úc, Mỹ…cũng như xây dựng và phát triển thương hiệu giống bản địa như lợn Móng Cái, gà đồi Yên Thế, gà Đông Tảo, gà Hồ, gà Mía...

Nói về các lợi ích và thách thức của TPP, TS Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên Cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) đã từng cho rằng, ngành chăn nuôi không phải là ngành Việt Nam có lợi thế. Sự gia tăng cạnh tranh từ hàng nhập khẩu sẽ buộc ngành phải tái cấu trúc mạnh mẽ thì mới tồn tại được.

Hiện ngành chăn nuôi Việt Nam vẫn ở quy mô sản xuất nhỏ, lệ thuộc vào nhập khẩu dẫn đến năng suất, cạnh tranh yếu, không thể cạnh tranh được với các nước đi đầu về nông nghiệp hiện đại như Mỹ, Nhật Bản...

Trong khi đó, với mức thuế giảm nhanh, nhu cầu tiêu dùng cao, thu nhập được cải thiện, các doanh nghiệp nhập khẩu các sản phẩm từ chăn nuôi như thịt, sữa sẽ được hưởng lợi và sẽ gia tăng lợi thế cạnh tranh đối với các doanh nghiệp cùng lĩnh vực trong nước.

Thực tế, dù áp dụng thuế từ 20-40% nhưng thịt gà, thịt bò của nước ngoài đã vào Việt Nam và chiếm lợi thế lớn.

Về vấn đề này, chuyên gia kinh tế cao cấp Phạm Chi Lan cho rằng, Việt Nam phải biết chấp nhận từ bỏ một số ngành không có lợi thế vì đại cục.

"Từ trước đến nay mình quá tham, cái gì cũng muốn làm, ngành nào cũng đầu tư. Có những ngành đầu tư lớn nhưng kết quả cuối cùng phải dẹp bỏ. Hội nhập đặt ra vấn đề là chọn ngành nào để đầu tư, phát triển và phải biết từ bỏ một số ngành yếu kém", bà Phạm Chi Lan nhấn mạnh./.

Quỳnh Anh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại