Doanh nghiệp “nội” chật vật với khâu “thượng nguồn”
21-03-2016 11:08

(Tổ Quốc)-Doanh nghiệp “nội” nên chọn khâu nào trong chuỗi mà mình có lợi thế nhất để làm, thay vì loay hoay làm những gì không là lợi thế và quá sức…

>>Doanh nghiệp tăng tốc “đón đầu” TPP

Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), doanh nghiệp được  xem là đầu tàu trong ngành dệt may, sở hữu gần 100 doanh nghiệp thành viên, đóng góp 15% tổng kim ngạch xuất khẩu… song cũng rất chật vật trong đầu tư các dự án “thượng nguồn” gồm các khâu:  sợi, dệt, nhuộm… nhằm cung ứng đầu vào cho ngành.

Ông Lê Tiến Trường, Tổng Giám đốc Tập đoàn này thừa nhận, vốn mỏng đang là lực cản lớn đối với các doanh nghiệp dệt may trong việc gia tăng tỷ lệ nội địa hóa.

Nếu so với các doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), thì quy mô vốn của những doanh nghiệp đầu tàu của Vinatex cũng còn khá khiêm tốn. Hiện Tổng công ty cổ phần Phong Phú có quy mô vốn lớn nhất, gồm 700 tỷ đồng. Các doanh nghiệp còn lại có quy mô vốn nhỏ hơn, như Việt Tiến ở mức 200 tỷ đồng, May 10 ở mức hơn 100 tỷ đồng, Nhà Bè có vốn 150 tỷ đồng…

Doanh nghiệp “nội” chật vật với khâu “thượng nguồn” - ảnh 1

"Với quy mô vốn như vậy thì không thể đầu tư chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, chủ động nguyên phụ liệu được” ông Trường nhấn mạnh.

Trong khi doanh nghiệp nội còn đang loay hoay tìm vốn, thì ngành dệt may trong nước lại chứng kiến làn sóng đầu tư chóng mặt của các nhà đầu tư nước ngoài vào các khâu thượng nguồn.

Các doanh nghiệp FDI có nguồn vốn dồi dào. Ví như quy mô ngành sợi Việt Nam hiện có 5 triệu cọc sợi, thì riêng một dự án của FDI đã chiếm 10% sản lượng.

Ông Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch HĐQT Tổng công ty cổ phần May Hưng Yên cho rằng, trong điều kiện tiềm lực ngành còn quá nhỏ, Việt Nam lại đang đứng trước cơ hội lớn từ các hiệp định thương mại tự do, thì cần mở cửa thu hút doanh nghiệp FDI đầu tư vào những khâu ta còn yếu.

"Trong phân công chuỗi, nên chọn khâu nào trong chuỗi mà mình có lợi thế nhất để làm. Nếu cứ loay hoay chọn khâu không có lợi thế, còn quá sức với mình, thì rất chật vật và đồng vốn sử dụng sẽ không hiệu quả", ông Dương nói.

Theo ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, ngành dệt may Việt Nam sẽ tăng trưởng 25%/năm khi có TPP và trở thành công xưởng dệt may của khu vực chỉ sau Trung Quốc. Kim ngạch xuất khẩu dệt may năm 2020 dự báo đạt khoảng 55 tỷ USD. Vì thế, việc các nhà đầu tư nước ngoài và trong nước đầu tư lớn vào dệt may là xu hướng tất yếu bởi đây là ngành được đánh giá là hưởng lợi nhiều nhất trong TPP.

Ông Giang khuyến cáo, dù khó khăn lớn nhất đối với các doanh nghiệp Việt Nam là nguồn vốn, song dù sao ngành phụ trợ, nguyên liệu cho dệt may sẽ được đáp ứng. Vấn đề còn lại chỉ là kiểm soát tốt ô nhiễm môi trường từ dệt nhuộm. Rút kinh nghiệm bài học ô nhiễm từ Trung Quốc nên giờ tiêu chuẩn môi trường ở Việt Nam cũng rất khắt khe.

Tốc độ đầu tư vào ngành dệt may gia tăng chóng mặt khiến Bộ Kế hoạch & Đầu tư vừa phải lên tiếng khuyến cáo về hiện tượng nở rộ khu công nghiệp dệt may để đón đầu TPP, đồng thời cảnh báo nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, khả năng cung cấp chỗ ở cho công nhân, nhập khẩu thiết bị công nghệ lạc hậu và tiêu tốn nhiều năng lượng. 

Theo đó Bộ yêu cầu các UBND địa phương khi cấp phép đầu tư các khu công nghiệp dệt may phải đáp ứng tỷ lệ lấp đầy, đáp ứng tiêu chuẩn về công nghệ và môi trường, dây chuyền công nghệ sử dụng.

Trong trao đổi với VnExpress gần đây, Bộ trưởng Khoa học & Công nghệ - Nguyễn Quân cũng cho biết, nhận được nhiều thông tin về việc các nhà đầu tư nước ngoài, nhất là Trung Quốc đang có ý định bỏ vốn vào các dự án dệt, sợi tại Việt Nam. Tuy nhiên, quan điểm của cơ quan quản lý là cần hết sức thận trọng, đặc biệt là với yếu tố công nghệ và môi trường.

Mới đây, trong một tham luận tại Hội thảo Thị trường chứng khoán cuối năm - cơ hội từ cổ phiếu dệt may -  Hiệp hội dệt may Việt Nam đã đề nghị Chính Phủ đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tại các khu vực dệt nhuộm để tạo điều kiện thu hút đầu tư nước ngoài. Đồng thời, sớm lập quy hoạch các khu vực phát triển dệt may lớn trên cả 3 miền Bắc – Trung – Nam.

Dù vậy, trên thực tế, trong năm 2015, không phải tỉnh thành nào cũng nồng nhiệt chào đón các dự án dệt nhuộm. TP. Đà Nẵng đã từng từ chối dự án 200 triệu USD của nhà đầu tư Hong Kong vì lo ngại ô nhiễm môi trường. Hay như TP HCM, Đồng Nai, Bình Dương…đều là những tỉnh/thành đi tiên phong trong việc nói không với các dự án dệt may có nguy cơ ô nhiễm môi trường cao.

Cuối năm ngoái, tỉnh Bình Thuận cũng nhận thấy nguy cơ tác động về mặt môi trường của các dự án có công đoạn nhuộm là rất lớn. Do đó, UBND tỉnh đã kiến nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy xem xét lại chủ trương cho phép kêu gọi đầu tư các dự án nhuộm vào KCN trên địa bàn tỉnh. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã có Thông báo kết luận số 496-TB/VPTU ngày 4/8/2015, trong đó có nội dung “Từ nay không chấp thuận việc thu hút đầu tư các dự án nhuộm vào các khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh”./.

Quỳnh Anh

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại