“Giảm để… tăng”
09-06-2015 07:21

(Toquoc) – “Điều sống còn đối với sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam là phải “giảm để tăng”. Giảm về số lượng để tăng về chất lượng, giá trị”, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan nhận định tại buổi toạ đàm “Nguyên nhân sụt giảm trong xuất khẩu nông sản”do Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn (IPSARD) tổ chức.

“Giảm để… tăng” - ảnh 1
“Điều sống còn đối với sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam là phải “giảm để tăng”, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Hàng năm, nông sản của Việt Nam được xuất khẩu đi khá nhiều nước trên thế giới với số lượng lớn. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ chính các sản phẩm nông sản của Việt Nam. Và thực tế đáng lo ngại là các loại nông sản này không mấy khi gặp suôn sẻ khi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Tình trạng ùn ứ nhiều loại hàng nông sản ở các cửa khẩu do khó thông quan được sang thị trường này thường xuyên xảy ra trong những năm gần đây.

Việc mua bán của các doanh nghiệp Việt Nam với tư thương Trung Quốc chủ yếu thông qua thỏa thuận và mạng lưới trung gian, không có hợp đồng, nên việc ùn ứ và thua thiệt luôn thuộc về phía thương nhân người Việt.

Về mặt hàng dưa hấu, theo khảo sát của Ipsard, vụ thu hoạch dưa của Trung Quốc chỉ sau Việt Nam khoảng một tháng và giá dưa hấu bán tại TP.Nam Ninh – cách cửa khẩu Hữu Nghị (Lạng Sơn) 240km chỉ có giá 2,6 NDT (tương đương 9.000 đồng/kg, còn rẻ hơn cả dưa hấu Việt Nam bán tại Hà Nội mà chất lượng, mẫu mã lại hơn dưa nước ta.

TS Nguyễn Trung Kiên - Trưởng Bộ môn Nghiên cứu thị trường và ngành hàng (Ipsard), trưởng nhóm điều tra nguyên nhân nông sản sụt giảm cho biết, qua tổ chức cuộc khảo sát tại các cửa khẩu ở tỉnh Lạng Sơn và sang tận các cửa khẩu Trung Quốc (TQ), đi sâu vào tận Bằng Tường, khu vực Quảng Tây, kết quả cho thấy chất lượng, quy trình đóng gói, mẫu mã và giá bán của nhiều mặt hàng nông sản, trái cây Việt Nam không thể cạnh tranh nổi với hàng Trung Quốc. Điều đó dẫn tới hàng của Việt Nam bán chậm, giá rẻ và bị các tư thương thoải mái ép giá.

Chia sẻ quan điểm về vấn đề này, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, điều sống còn đối với sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam bây giờ là cần phải “giảm để tăng”. Cụ thể, phải giảm về số lượng để tăng về chất lượng, giá trị.

“Không nên cứ chạy mãi theo số lượng. Chúng ta cần phải tăng chất lượng lên để xuất ít, mà vẫn thu được giá trị cao mới tốt”, bà Lan nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Lâm Thành (đại diện tỉnh Lạng Sơn) cho biết, hàng năm việc xuất khẩu dưa hấu chỉ đem lại giá trị khoảng 11 triệu USD, nhưng mỗi mùa xuất khẩu các xe conteiner chạy rầm rầm phá nát hết cả đường, chúng ta lại phải bỏ kinh phí để sửa chữa đường.

“Vậy có nhất thiết cứ phải theo đuổi việc xuất khẩu dưa không?Chúng ta nên tập trung vào sản xuất những mặt hàng dưa có chất lượng, mẫu mã đẹp để ưu tiên tiêu thụ tại thị trường trong nước hơn là tập trung sản xuất nhiều cho xuất khẩu mà giá trị lại không cao”, ông Thành nói.

Về mặt hàng gạo, theo bà Mai Thị Ánh Tuyết, Giám đốc Sở Công Thương An Giang, thực tế việc xuất khẩu gạo giảm là do giá quá thấp, chứ không phải thị trường bởi chúng ta cứ đi vào cạnh tranh ở phân khúc cấp thấp, nên phải cạnh tranh với rất nhiều đối thủ khác.

“Chúng ta nên tập trung vào sản xuất các giống lúa chất lượng cao, bởi hiện tôi được biết rất nhiều thị trường như Mexico, Úc… sẵn sàng nhập khẩu gạo chất lượng cao với các hợp đồng ổn định nhưng chúng ta lại không đáp ứng được. Ngoài ra, chúng ta cũng cần chú trọng cả thị trường trong nước, bởi bây giờ hầu hết các hộ gia đình đều sẵn sàng bỏ ra 10.000-20.000 đồng để mua 1kg gạo ngon. Vậy tại sao chúng ta không đáp ứng?”, bà Tuyết cho hay.

Nhận định về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh khuyến cáo, về lâu dài, chúng ta phải tổ chức lại sản xuất nông nghiệp, nhất là sản xuất các mặt hàng nông sản.

Ngoài giải pháp về cơ sở hạ tầng, nhà quản lý còn rất nhiều việc phải làm, trong đó, vấn đề đầu tiên là phải sắp xếp lại kế hoạch phát triển và tiêu thụ hàng nông sản. Cách làm như hiện nay là chưa chuẩn nên mới dẫn đến những bất cập về đầu ra, về thị trường tiêu thụ như thời gian qua./.

Quỳnh Anh

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại