Ngành bán lẻ đối mặt thử thách khi vào AEC
08-01-2016 06:25

(Toquoc) - Ngành bán lẻ được đánh giá sẽ chịu tổn thương nhiều nhất khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) hình thành.

Trăm hoa đua nở

Năm 2015 đã đánh dấu một năm “trăm hoa đua nở” của hệ thống siêu thị ở Việt Nam khi hàng loạt các siêu thị lớn, nhỏ thi nhau mọc lên.

Chưa đề cập đến các con phố trung tâm Hà Nội mà chỉ ngay từ Minh Khai (Hai Bà Trưng – Hà Nội) sang đến bên kia cầu Vĩnh Tuy, ước chừng 3km nhưng có đến bốn trung tâm thương mại “khủng” gồm: Megamall (Times City), siêu thị Hòa Bình Green City, Aeon Long Biên, khu thương mại Vincom Long Biên…cùng vô số các siêu thị tiện ích lớn nhỏ khác…

Nổi đình đám nhất phải kể đến tập đoàn Vingroup. Với việc tự bỏ vốn mở siêu thị, đồng thời mua lại hàng loạt hệ thống siêu thị lớn khác như: Vinatexmart, Maximark…, tập đoàn này đang có tham vọng cân bằng ảnh hưởng với các đại gia bán lẻ trong và ngoài nước.

Tập đoàn Vinggroup đã mở 93 cửa hàng tiện lợi Vinmart kể từ cuối năm 2014 và mục tiêu trong năm 2016 là 2.000 cửa hàng. 

Bên cạnh đó, thương hiệu FamilyMart của Nhật Bản cũng tuyên bố sẽ gia tăng số cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam lên hơn 100 trong năm 2016. Công ty này đánh giá tốc độ tăng trưởng số lượng khách hàng sẽ đạt mức 120% mỗi năm.

Ngành bán lẻ đối mặt thử thách khi vào AEC - ảnh 1
Người tiêu dùng Việt đang có xu hướng sẵn sàng chi trả nhiều cho việc mua sắm tại các siêu thị mini (nguồn: Internet)

Theo số liệu báo cáo của các công ty, kể từ năm 2012 tới nay số cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam đã tăng hơn 260%. Tính đến cuối tháng 9/2015, số lượng siêu thị mini đã đạt mức hơn 530 cửa hàng.

Theo khảo sát của Nielsen, có đến 20% người Việt hiện nay thường xuyên mua sắm tại các cửa hàng tiện lợi, còn lại khoảng 62% người cho biết họ ưa thích mua sắm tại các chợ truyền thống. 

Nhưng giới nghiên cứu thị trường cũng nhận định người tiêu dùng Việt đang có xu hướng sẵn sàng chi trả nhiều cho việc mua sắm tại các siêu thị mini.

"Thị trường bán lẻ Việt Nam hiện đang có rất nhiều rất nhiều tiềm năng để tăng trưởng. Ở các nước khác, các cửa hàng tiện lợi chiếm khoảng 20% doanh thu toàn thị trường. Tuy nhiên tại Việt Nam, tỷ lệ này mới dừng lại ở mức dưới 10%", giám đốc điều hành Richard Leech của CBRE Việt Nam nhận định.

Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, năm 2015, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt hơn 320 nghìn tỷ đồng, tăng 9,5% so với năm 2014. Việt Nam hiện nằm trong top 5 thị trường bán lẻ phát triển nhất châu Á

Ngành bán lẻ lo “mất sân nhà”?

Việc Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được thành lập vào ngày 31/12/2015 vừa qua được xem là sẽ mở ra nhiều cơ hội cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Tuy nhiên, PGS.TS Nguyễn Hồng Sơn - Hiệu trưởng Đại học kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội lo ngại lĩnh vực gặp cạnh tranh lớn nhất khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được thành lập sẽ là ngành bán lẻ, cụ thể là lĩnh vực sản xuất hàng hóa tiêu dùng. Khi đó, với thuế suất về 0%, hàng hóa của nước ngoài ồ ạt tràn vào sẽ khiến hàng hóa của Việt Nam bị “lép vế”.

Theo ông Sơn, hiện các doanh nghiệp phân phối bán lẻ của nước ngoài, đặc biệt là các doanh nghiệp của Thái Lan đang cố gắng tiếp cận thị trường bán lẻ của Việt Nam. Hàng hóa của các nước ASEAN, trong đó có hàng hóa của Thái Lan sẽ xâm nhập mạnh vào Việt Nam.

Theo thống kê mới nhất của Bộ Công Thương, trong số các các mặt hàng nhập khẩu tiêu thụ tại thị trường Việt Nam, hàng xuất xứ từ Thái Lan đang đứng thứ hai, sau Trung Quốc. Hiện nay, sản phẩm may mặc, đồ dùng gia dụng do Thái Lan sản xuất đã có mặt tại gần 8.600 chợ trên cả nước và chiếm ưu thế so với sản phẩm nhập khẩu từ các nước khác.

Lợi thế trong cạnh tranh hàng hóa của Thái Lan là đa dạng chủng loại, mẫu mã phong phú và giá cả cạnh tranh. Bên cạnh đó, Thái Lan cùng với nhiều quốc gia khác trong khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc.. cũng đang nhanh chóng tiếp cận thị trường Việt Nam với hàng loạt chuỗi cửa hàng bán lẻ.

Cùng chung quan điểm trên, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng dự báo, ngành bán lẻ tiêu dùng sẽ là ngành chịu tổn thương nhiều nhất khi AEC được hình thành.

“Thách thức lớn nhất khi AEC thành lập là việc các nước ASEAN thâm nhập thị trường, coi Việt Nam như cứ điểm của họ. 52% doanh nghiệp Thái Lan cho biết cơ hội lớn nhất của họ là ở thị trường nội địa của Việt Nam. Họ sẽ đi vào Việt Nam bằng hai chân, một là siêu thị lớn, hai là cửa hàng tiện ích nhỏ”, chuyên gia này cho hay.

Tại một hội thảo diễn ra gần đây, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cũng từng cho rằng, khi AEC chính thức hoạt động với thuế suất giảm bằng 0% thì thị trường nội địa sẽ không còn là thị trường của riêng doanh nghiệp Việt Nam.

Ông Lê Đăng Doanh dẫn chứng, tại TP.HCM hoa quả Thái Lan đã tràn ngập thị trường. Cụ thể, chỉ trong 9 tháng đầu năm 2015, Việt Nam đã chi đến 132 triệu USD để nhập rau quả của Thái Lan. Hiện nay, người dân Việt Nam đa số lựa chọn gạo Thái Lan thay gạo Việt Nam vì sợ gạo Việt Nam có hóa chất.

“Khi AEC được hình thành, nhiều sản phẩm của Thái Lan, Indonesia… sẽ tràn vào Việt Nam với thuế suất bằng 0%. Các nước này đang có những nỗ lực rất lớn trong việc thâm nhập thị trường Việt Nam. Nếu không nỗ lực, Việt Nam sẽ có nguy cơ thua ngay trên sân nhà và nguy cơ phải làm thuê cho các doanh nghiệp nước ngoài”, ông Lê Đăng Doanh nhấn mạnh.

Ông Lê Khắc Hiệp, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup cho biết, hiện nay thị trường bán lẻ của Việt Nam có thể mở cửa với các nước trên thế giới, không chỉ trong khối ASEAN.

“Nếu chúng ta không chiếm lĩnh thị trường, không phân bổ, không có sự chuẩn bị thì khi các nhà bán lẻ của các nước vào thì đương nhiên họ sẽ ủng hộ hàng hóa của họ đầu tiên. Nếu chúng ta có tiêu chuẩn đảm bảo, có thương hiệu tốt thì sản phẩm của Việt Nam có thể sẽ có chỗ đứng trên thị trường”, ông Lê Khắc Hiệp nhận định.

Thừa nhận những yếu kém của doanh nghiệp bán lẻ trong nước, bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam chia sẻ, bán lẻ trong nước còn thiếu và yếu về tính chuyên nghiệp, thiếu chiến lược phát triển dài hạn. Hiện các doanh nghiệp vẫn đang hoạt động trong tình trạng bến bãi phân tán, kém hiệu quả, mạng lưới phân phối chưa chuyên nghiệp…

Để tận dụng được lợi thế và vượt qua những khó khăn, rào cản do quá trình hội nhập mang lại, đại diện ngành bán lẻ cho rằng, bản thân các doanh nghiệp Việt phải tự vươn lên, cải tiến mẫu mã, chất lượng, nhằm tăng sức cạnh tranh của sản phẩm không chỉ ở thị trường trong nước mà cả ở thị trường nước ngoài./.

Quỳnh Anh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại