Ngành chăn nuôi sẽ chịu tác động xấu khi TPP có hiệu lực
04-08-2015 10:19

(Toquoc)- Chăn nuôi là ngành lớn thứ hai trong nông nghiệp Việt Nam, chỉ đứng sau trồng trọt nhưng lại bị đánh giá là ngành kém cạnh tranh, không bền vững và dễ chịu tác động xấu từ các hiệp định thương mại tự do (FTA), đặc biệt là từ Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

>>Gà Mỹ giá rẻ có thể là hàng tồn kho từ cuối năm 2014

Viện Nghiên Cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) vừa công bố báo cáo tác động của TPP đến ngành chăn nuôi của Việt Nam.

Theo TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng VEPR, Việt Nam được cho là hưởng lợi lớn nhất từ TPP chủ yếu là tăng tiêu dùng và đầu tư. Mức độ tăng đầu tư của Việt Nam là lớn nhất trong các nước thành viên TPP.

Tuy nhiên, về cấu trúc kinh tế, các ngành kém lợi thế sẽ thu hẹp lại: thịt lợn, gà, sữa, lâm nghiệp, sản phẩm gỗ, khai khoáng, công nghiệp. Ngược lại, các ngành có lợi thế sẽ được mở rộng quy mô hơn như: Dệt may, da giầy, dịch vụ công và xây dựng…

Đặc biệt, ngành chịu tác động tiêu cực nhất từ TPP đó là ngành chăn nuôi.

Cụ thể, báo cáo của VEPR cho thấy, ngành chăn nuôi không phải là ngành Việt Nam có lợi thế. Sự gia tăng cạnh tranh từ hàng nhập khẩu sẽ buộc ngành phải tái cấu trúc mạnh mẽ thì mới tồn tại được.

Nhiều hộ nông dân, trang trại, doanh nghiệp sẽ hoạt động kém hiệu quả...quy mô ngành sẽ ngày càng bị thu hẹp. Ví dụ như thịt lợn, thịt gia cầm, thịt bò...sẽ chịu ảnh hưởng lớn do các loại thịt ngoại nhập tràn ngập vào Việt Nam sau khi được cắt giảm thuế quan.

Ngành chăn nuôi sẽ chịu tác động xấu khi TPP có hiệu lực - ảnh 1

Về hiện trạng ngành chăn nuôi, quy mô sản xuất vẫn nhỏ, lệ thuộc vào nhập khẩu dẫn đến năng suất, cạnh tranh yếu, không thể cạnh tranh được với các nước đi đầu về nông nghiệp hiện đại như Mỹ, Nhật Bản...

"Sản xuất, chăn nuôi trong nước có nguy cơ sẽ bị thu hẹp, xuất khẩu các sản phẩm từ chăn nuôi sẽ giảm sút do không do cạnh tranh được với các nước trong khu vực TPP", báo cáo viết.

Hiện nay, các loại thịt vẫn đang được áp dụng thuế từ 20-40% nhưng thịt gà, thịt bò của nước ngoài đã vào Việt Nam và chiếm lợi thế lớn: thịt gà Mỹ nhập khẩu giá 20.000 đồng/kg, thịt bò Mỹ, Úc...

Nhiều ý kiến cho rằng ngành chăn nuôi Việt sẽ sớm phá sản nếu như tình trạng thịt gia cầm từ nước ngoài được xoá bỏ thuế nhập khẩu khi Việt Nam hội nhập sâu rộng.

Đề cập đến điều này, ông Tống Xuân Chinh, Cục Phó Cục Chăn nuôi cho rằng, ngành chăn nuôi chấp nhận hi sinh để nhiều ngành nghề khác sẽ được hưởng lợi khi Việt Nam gia nhập TPP. Vì trong hội nhập có ngành hưởng lợi thì phải có ngành bất lợi, không thể được tất cả.

Theo ông Chinh, trong hiệp định TPP rõ ràng Việt Nam chịu tác động tiêu cực nhưng vẫn có những thuận lợi. Cụ thể về thuế nhập khẩu thức ăn chăn nuôi, vật tư nông nghiệp, thiết bị công nghệ...giảm đáng kể.

Một số phân ngành nhỏ như: sữa và các sản phẩm từ sữa, trứng, gà chạy đồi, lợn mán, lợn cắp nách...vẫn có cơ hội phát triển trong TPP do thói quen tiêu dùng của người Việt.

"Chúng ta không thể cạnh tranh với Mỹ được vì nông nghiệp của họ quá hiện đại từ con giống đến khi thu hoạch, quy trình đều chặt chẽ. Kịch bản xấu của chăn nuôi trong TPP đã rõ, phía Bộ NN&PTNN đã có sự chuẩn bị kĩ về chính sách đối phó, giúp chăn nuôi tồn tại: chính sách thành lập hợp tác xã, tăng cường liên kết, xoá bỏ khâu trung gian...", ông Chinh nêu.

Chuyên gia kinh tế cao cấp Phạm Chi Lan nhận định, Việt Nam phải biết chấp nhận từ bỏ một số ngành không có lợi thế vì đại cục.

"Từ trước đến nay mình quá tham, cái gì cũng muốn làm, ngành nào cũng đầu tư. Hội nhập đặt ra vấn đề là chọn ngành nào để đầu tư, phát triển và phải biết từ bỏ một số ngành yếu kém", bà Phạm Chi Lan nói.

Theo TS. Nguyễn Đức Thành, trong giai đoạn chuyển tiếp, các chính sách hướng đến việc tái cấu trúc ngành chăn nuôi là cần thiết nhằm thỏa mãn một phần nhu cầu tiêu thụ ngày càng tăng và nhằm giảm bớt những thua thiệt cho những đối tượng buộc phải chuyển đổi công việc hoặc buộc phải rời khỏi ngành.

"Tái cấu trúc cũng cần hướng ưu tiên vào các phân ngành hiện nay hoặc trong tương lai không phải đối mặt với cạnh tranh gay gắt từ hàng ngoại nhập do thói quen tiêu dùng (thịt tươi hơn thịt đông lạnh), do các rào cản thương mại tự nhiên (sữa tươi, trứng…) hoặc các sản phẩm mang tính đặc sản như gà thả đồi, lợn mán…", TS. Nguyễn Đức Thành Thành nhấn mạnh.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Đức Thành cũng lưu ý rằng, kế hoạch tái cấu trúc ngành chăn nuôi nên tập trung vào nâng cao tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm hơn là mở rộng chăn nuôi đặc sản tràn lan./.

Quỳnh Anh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại