Nghịch lý tăng trưởng
30-07-2015 07:01

(Toquoc)- Vấn đề tài chính tại các ngân hàng, nợ xấu, nợ công, tỷ giá, cổ phần hóa, doanh nghiệp trong nước, quan hệ kinh tế với Trung Quốc… là những “nỗi lo” mà các chuyên gia kinh tế đặt ra tại Tọa đàm “Báo cáo kinh tế vĩ mô Quý II/2015: Chuyển biến, cơ hội và chính sách” do Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) tổ chức sáng 29/7.

Báo cáo kinh tế vĩ mô quý II/2015 của CIEM cho thấy tình hình kinh tế vĩ mô đã có phần tươi sáng hơn,  tăng trưởng kinh tế quý  2/2015 đạt khoảng 6,42%, lạm phát dưới 1%, tăng trưởng xuất khẩu 10,6%...

Điều này cũng được TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng CIEM khẳng định khi cho rằng, tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm 2015 đã phục hồi rõ nét hơn.

Dù vậy, ông Nguyễn Đình Cung cũng nhấn mạnh: “Con số tăng trưởng không quan trọng mà xu hướng tăng trưởng quan trọng hơn. Vì thế, nhìn xu hướng tăng trưởng thì có vẻ tăng trưởng GDP đang tăng lên từ mức đáy, nhưng nhìn sang tiềm năng tăng trưởng thì lại có vẻ như đang đi xuống. Và đây là một nghịch lý.

Nghịch lý tăng trưởng - ảnh 1
Tăng trưởng chủ yếu do khai thác tài nguyên và nhờ doanh nghiệp FDI

Tuy nhiên, thay mặt nhóm nghiên cứu, Viện trưởng CIEM vẫn dự đoán, tăng trưởng quý III/2015 đạt khoảng 6,42%, lạm phát dưới 1%, tăng trưởng xuất khẩu 10,6%. Trên cơ sở đó, nhiều khả năng tăng trưởng kinh tế hoàn toàn có thể đạt mức 6,2% như chỉ tiêu đề ra.

Dù vậy, nhiều chuyên gia kinh tế có mặt tại buổi Tọa đàm lại tỏ ra thận trọng hơn với những khả quan trong Báo cáo.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, đánh giá tình hình quý II/2015 có thể thấy tăng trưởng chủ yếu do khai thác tài nguyên và nhờ doanh nghiệp FDI. Tăng trưởng xuất khẩu cũng là do khối FDI. Trong khi đó, quá trình cổ phần hóa, Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư có hiệu lực từ 1/7 nhưng văn bản hướng dẫn thì rất chậm trễ.

Chuyên gia này cũng đề nghị Báo cáo cần phải thực tiễn hơn. Từ nay đến cuối năm cần phải tập trung theo dõi các vấn đề: nợ công, nhập siêu, tỷ giá, FDI và đặc biệt là việc chuẩn bị hội nhập của các doanh nghiệp trong nước như thế nào khi sắp tới hàng loạt các FTA được ký kết?

“Tôi cho rằng, Báo cáo cần phải phân tích sâu hơn nữa, rằng tăng trưởng cao nhưng chất lượng tăng trưởng ở đâu? Hay chỉ là tăng trưởng do khai thác tài nguyên và do FDI? Nếu vậy thì đây chỉ là tăng trưởng tạm thời. Chúng ta có hy vọng gì ở việc cải cách nâng cao năng lực cạnh tranh như Thủ tướng đã chỉ đạo trong Nghị quyết19?”, ông Lê Đăng Doanh đề nghị.

Cùng quan điểm trên, ông Lê Đình Ân, nguyên Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế xã hội quốc gia cho rằng, 6 tháng vừa qua, không thể không nói đến nỗi lo nông nghiệp và nông thôn.

"Hiện nay tất cả mặt hàng nông sản, kể cả nông sản chiến lược đều “tắc nghẽn". Xuất khẩu khó khăn, sản phẩm chất lượng thấp. Cà phê chưa bao giờ sụt giá tới 30% như mấy tháng qua. Nông nghiệp góp phần hỗ trợ đời sống của nông dân, ổn định vĩ mô nhưng vừa rồi chúng ta chưa làm tốt cho nông nghiệp Đời sống người nông dân khó khăn. Dù ngân hàng ưu đãi lãi suất cho nông nghiệp nhưng chưa đi vào đời sống, mô hình sản xuất không những không được nhân rộng mà còn bị thu hẹp", ông  Lê Đình Ân đánh giá.

Ông Lê Đình Ân cũng cho biết thêm rằng, các nước dựa vào hạ tầng, nội địa hóa cao, FDI vào dẫn dắt và hỗ trợ. Trong khi với Việt Nam, FDI vào không có chuyển giao công nghệ, thu nhập người lao động thấp hơn so với doanh nghiệp trong nước…

“Về cổ phần hóa, hai năm qua có vẻ tập trung quyết liệt nhưng nhìn lại thì không đạt yêu cầu, gợi ra khó khăn lớn về chất lượng, cổ phần, tài sản… Do lợi ích nhóm nên tiến trình cổ phần hóa chậm. Về dài hạn và trung hạn, nợ xấu, nợ công và chính sách tiền tệ., đặc biệt dễ vỡ nhất là hệ thống ngân hàng. Lãi suất huy động tăng không lớn nhưng lãi suất cho vay không hạ được bao nhiêu…”, ông Lê Đình Ân lo lắng.

Cũng chung tâm trạng trên, TS Trần Đình Bá cho rằng, nền kinh tế  quý III-IV/2015 hoàn toàn phụ thuộc vào việc thực hiện tái cơ cấu kinh tế như thế nào? Tuy nhiên, một khi tái cơ cấu đã chậm thì việc thực hiện những vấn đề khác cũng khó.

“Muốn làm nhanh, làm mạnh thì phải có đột phá. Và quan trọng là phải chấp nhận trả giá. Chúng ta vừa hò hét đẩy mạnh tái cơ cấu nhưng không chấp nhận trả giá thì làm sao tái cơ cấu?”, ông Bá nhấn mạnh.

Đề cập đến ảnh hưởng của nền kinh tế Trung Quốc, nhiều chuyên gia cho rằng, Báo cáo cần bỏ nhiều thời gian hơn nữa để nghiên cứu sâu mối quan hệ Việt Nam – Trung Quốc vì mối quan hệ này ảnh hưởng nhiều đến kinh tế Việt Nam trong ngắn hạn.

Chẳng hạn, chứng khoán và kinh tế Trung Quốc đang diễn biến rất phức tạp. Vì thế, cần nghiên cứu xem nó tác động đến kinh tế Việt Nam như thế nào?

“Về đầu tư, hơn 90% dự án đầu tư rơi vào tay Trung Quốc. Họ trúng thầu nhưng không có lực hoặc  là có lực nhưng không muốn thực hiện nên ký hợp đồng 5 năm thì phải kéo dài 15 năm mà đường sắt Cát Linh- Hà Đông là ví dụ. Về tư tưởng chúng ta không nên phụ thuộc kinh tế vào bất cứ nước nào”, TS Trần Đình Bá phân tích.

Trước những chia sẻ từ các chuyên gia, ông Nguyễn Đình Cung cho rằng, không nên tính đến các yếu tố tác động lớn làm xáo trộn sự ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo đại diện CIEM, kỳ vọng lạm phát vẫn còn, đồng đô la lên giá. Như vậy, chúng ta khó có thể giảm thêm lãi suất đồng Việt Nam. Dù chúng ta có mong muốn giảm lãi suất cho vay để giảm chi phí cho doanh nghiệp, nhưng không có nhiều khả năng giảm.

Thay mặt nhóm nghiên cứu, Viện trưởng CIEM dự đoán, tăng trưởng quý III/2015 đạt khoảng 6,42%, lạm phát dưới 1%, tăng trưởng xuất khẩu 10,6%.

Trên cơ sở đó, chuyên gia CIEM dự báo nhiều khả năng tăng trưởng kinh tế có thể đạt mức 6,2% như chỉ tiêu đề ra./.

Quỳnh Anh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại