Tiêu thụ nông sản: “Lý thuyết tốt nhưng triển khai thì khác hẳn”
29-04-2015 06:50

(Toquoc) – “Công tác quy hoạch nếu trên lý thuyết rất tốt, từ sản lượng, diện tích trồng, thị trường ra sao và định hướng dài hạn thế nào... đều được dự báo và lên kế hoạch cụ thể, nhưng triển khai thì không đúng”, ông Nguyễn Trọng Thừa, Cục trưởng Cục Chế biến Nông lâm thủy sản và Nghề muối (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) thừa nhận.

Trong bối cảnh nhiều mặt hàng nông sản trong nước đang “khốn đốn” vì đầu ra, Cổng thông tin Điện tử Chính phủ đã tổ chức buổi tọa đàm “Tiêu thụ nông sản: Liên kết từ sản xuất đến thị trường” nhằm một lần nữa khẳng định cần phải có sự phối hợp, liên kết giữa 4 nhà (Nhà nước, nhà khoa học, nhà nông và doanh nghiệp).

Tại buổi Tọa đàm, ông Nguyễn Trọng Thừa, Cục trưởng Cục Chế biến Nông lâm thủy sản và Nghề muối (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) cho biết, công tác quy hoạch trên lý thuyết rất tốt, từ sản lượng, diện tích trồng, thị trường ra sao và định hướng dài hạn thế nào... đều được dự báo và lên kế hoạch cụ thể, nhưng thực tế triển khai thì không đúng với lý thuyết.

Dẫn chứng câu chuyện cây mắcca, ông Thừa cho biết, trong khi Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đang làm quy hoạch thì nhiều nông dân ở các địa phương đã ào ạt trồng cây này, thậm chí nhiều địa phương còn đăng ký tăng diện tích trồng.

“Vì lợi nhuận trước mắt nên nông dân sẵn sàng bỏ quy hoạch, dẫn đến cung vượt cầu, do vậy cần xem xét lại việc phối hợp giữa bốn nhà trong từng lĩnh vực cụ thể”, ông Nguyễn Trọng Thừa nhận định.

Tiêu thụ nông sản: “Lý thuyết tốt nhưng triển khai thì khác hẳn” - ảnh 1
Một mùa dưa hấu đắng, đến nỗi cán bộ Bộ Công Thương phải xắn tay vào giúp bà con tiêu thụ

Thực tế, “điệp khúc buồn” trong tiêu thụ nông sản đã được minh chứng bằng “sự việc” tiêu thụ dưa hấu và hành tím.

Vì thế, nhiều quan điểm cho rằng, để xảy ra tình trạng nông sản “được mùa rớt giá” như hiện nay nguyên nhân chính là do sự liên kết giữa “bốn nhà” còn yếu, trong đó vai trò nhạc trưởng (Nhà nước) vẫn chưa mạnh mẽ, chưa phân rõ trách nhiệm trong việc đôn đốc thực hiện quy hoạch nên "bên vẽ cứ vẽ, còn bên làm cứ làm". Ngoài ra, trách nhiệm của Hiệp hội – là bộ phận quan trọng chịu trách nhiệm về thông tin thì lại đang yếu nhất, đặc biệt là về nhân sự.

Vấn đề này cũng được ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) chia sẻ, nếu Nhà nước, doanh nghiệp và nông dân không không có sự gắn kết, thiếu chuyên nghiệp thì chắc chắn việc thực hiện chính sách sẽ khó khăn. Thực tế, thống nhất mục tiêu điều hành giữa Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và doanh nghiệp cũng chưa “khớp” nhau. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chỉ tập trung vào sản lượng, quy đổi ra tấn trong khi Bộ Công Thương tính bằng tỷ USD xuất khẩu và doanh nghiệp thì tính bằng lợi nhuận.

“Nếu các bên biết lắng nghe nhau, không để đứt đoạn thông tin thì vấn đề được mùa mất giá sẽ không xảy ra nữa. Người làm quản lý, chính sách nếu cùng chung tay doanh nghiệp thì sẽ tạo ra  thuận lợi cho cả đôi bên, những vướng mắc sẽ không còn nữa”, ông Nguyễn Hữu Dũng nhấn mạnh.

Và thực tế, sự kết nối rất hợp lý và quan trọng giữa Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã từng đem lại thành công trong tiêu thụ vải ở Bắc Giang với hiệu quả rất cao vào năm 2014.

Liên quan đến vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh thừa nhận, trách nhiệm của Bộ Công Thương không phải là đi bán vải, bán dưa hấu, bán hành tím… mà là phải xây dựng chính sách, tìm hệ thống phân phối, tiếp thị, tiêu thụ, tạo sự liên kết giữa các vùng tiêu thụ và vùng nguyên liệu.

“Từ thực tế câu chuyện xảy ra với mặt hàng dưa hấu, hành tím hay gần đây nhất là gạo, Bộ cũng đã rút kinh nghiệm để thay đổi chính sách điều hành tốt hơn. Khâu tiêu thụ thị trường nội địa, đặc biệt là ở chợ truyền thống, chợ đầu mối… của chúng ta còn yếu. Vì thế, chúng ta sẽ tính tới đầu tư nâng cấp các chợ đầu mối này nhằm đẩy mạnh tiêu thụ nông sản trong nước”, ông Trần Tuấn Anh nhấn mạnh.

Vị lãnh đạo này cũng đồng thời cho biết, các cơ quan quản lý nhà nước sẽ thường xuyên trao đổi thông tin về diễn biến thị trường, khả năng cân đối cung - cầu các mặt hàng trên thế giới, đồng thời đẩy mạnh việc phát triển hệ thống thương mại nội địa nhất là hệ thống phân phối, lưu thông giúp tiêu thụ tốt hơn.

Đặc biệt, trong xây dựng các chính sách sẽ tập trung khắc phục và tổ chức lại sản xuất nông nghiệp trên cơ sở xác định lại những sản phẩm nông sản chủ lực xuất khẩu; nghiên cứu, phân tích, dự báo thị trường tiêu thụ cụ thể như sản lượng bao nhiêu là đủ? chất lượng như thế nào? Và thậm chí giá cả ra sao theo từng giai đoạn cũng như phải định hướng cho người dân trồng cây gì cho phù hợp.

“Đặc biệt, cần thiết lập chuỗi liên kết, cung ứng từ sản xuất- chế biến - thị trường”, Thứ trưởng nhấn mạnh./.

Quỳnh Anh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại