“Việt Nam chưa thoát khỏi đẳng cấp thấp của chính mình”
19-11-2015 11:10

(Toquoc) – PGS.TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định như vậy tại Diễn đàn kinh tế Việt Nam với chủ đề “30 năm đổi mới kinh tế Việt Nam từ góc nhìn so sánh” do Viện Kinh tế Việt Nam (VIE) tổ chức sáng 19/11 tại Hà Nội.

Việt Nam đang tụt hậu ngày càng xa

Ông Trần Đình Thiên cho rằng, 30 năm qua là quá trình vật lộn với khó khăn, gian khổ để tiến lên và Việt Nam đã làm được nhiều điều. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được cũng  vẫn còn những vấn đề, nhiều bằng chứng cho thấy Việt Nam vẫn chưa thoát khỏi lạc hậu và đẳng cấp thấp của chính mình.

Ông Trần Đình Thiên ví dụ, đẳng cấp ấy thể hiện ở công nghệ kỹ thuật, ra công lắp ráp…Công nghệ của Việt Nam so với thế giới lạc hậu cả mấy thế hệ, dù có tiến bộ nhưng vẫn trong khuôn khổ một cấu trúc cũ. Hay về mặt thể chế, dù Việt Nam chuyển sang cơ chế thị trường nhưng nhiều yếu tố cũ vẫn còn giằng níu ghê gớm.

“Ví như cơ chế xin cho vẫn còn nặng, phân bổ nguồn lực kiểu cũ còn nặng, lao động tiền lương hay quản trị hệ thống quốc gia đang rất cồng kềnh và nặng nề…Nói chung chúng ta còn lâu mới đạt được đến cái tối thiểu của thế giới”, ông Trần Đình Thiên phân tích.

Cùng quan điểm trên, ông Vũ Tuấn Anh , Giám đốc Viện Quản lý  Việt Nam chỉ ra rằng, kết cấu hạ tầng Việt Nam phát triển là nhờ đi vay. Mô hình tăng trưởng chủ yếu theo chiều rộng, không theo chiều sâu. Năng suất lao động kém, trình độ lao động thấp, tăng trưởng nhờ vốn nước ngoài…Ngoài ra, đáng nói là Việt Nam đào tạo lao động có tay nghề lại cho xuất khẩu lao động ra nước ngoài, trong khi lại cho rất nhiều lao động tay nghề kém của Trung Quốc tràn sang.

“Việt Nam chưa thoát khỏi đẳng cấp thấp của chính mình” - ảnh 1
Mô hình tăng trưởng chủ yếu theo chiều rộng, không theo chiều sâu

 “Việt Nam đang ngày càng tụt hậu” cũng là quan điểm mà GS.TSKH Nguyễn Quang Thái, Tổng Thư ký Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam chia sẻ tại Diễn đàn.

Ông cho rằng, các cải tiến, đổi mới mạnh mẽ vẫn bị vướng, những thành tích chỉ có tính từng mặt và bị kéo chậm lại, thậm chí đang lùi mà nguyên nhân chủ yếu là do  tư duy trì trệ, lỗi hệ thống từ tư duy phát triển đến việc chọn sai mô hình, dẫn đến “lạc điệu” so với thế giới.

“Bộ máy cồng kềnh, chi tiêu vượt năng lực, nội lực yếu kém, không thích ứng kịp với hội nhập thế hệ mới. Trong điều kiện đó, động lực phát triển ngày càng bị kìm hãm khiến mục tiêu 2020 về cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại có thể sẽ không thực hiện được”, ông Nguyễn Quang Thái cho hay.

Phải có những tập đoàn tư nhân mạnh

Theo ông Trần Đình Thiên, mấy chục năm đổi mới, Việt Nam cũng được quốc tế đánh giá cao nhiều mặt như xóa đói giảm nghèo, tăng trưởng trong thời gian dài… Muốn phát triển tốt trong giai đoạn hội nhập hiện nay, Việt Nam phải phát huy những thành tựu đã có và khắc phục những yếu kém còn tồn tại.

“Dù vậy, so với nhiều nước, chúng ta cũng có những bước tiến đáng tự hào. Thế giới nhận định về Việt Nam trong các lĩnh vực tăng trưởng, xóa đói giảm nghèo… là rất tốt. Đây là điều cần phát huy. Tuy vậy, nếu chúng ta chỉ tiến trong những cơ chế cũ, khuôn khổ cũ thì không giải quyết được vấn đề chất lượng căn bản. Điều này khiến chúng ta càng tụt hậu xa hơn. Nền kinh tế của chúng ta phải thoát khỏi những giằng níu cũ, phải đổi mới tư duy, thoát khỏi cơ cấu phụ thuộc vào đầu tư nước ngoài”, ông Trần Đình Thiên nhấn mạnh.

Theo ông Trần Đình Thiên, Việt Nam phải thay đổi cấu trúc thể chế, đổi mới hệ thống chính trị, thay đổi mô hình tăng trưởng dựa trên nền tảng tái cơ cấu nền kinh tế. Bởi chúng ta đã chuyển sang thời kỳ hội nhập đẳng cấp với toàn những FTA thế hệ mới. Vì vậy, đòi hỏi sự nỗ lực rất khốc liệt và những thay đổi về thể chế, tư duy phát triển trong giai đoạn tới.

Bàn về kinh tế tư nhân, ông Trần Đình Thiên cho rằng, đây là động lực quan trọng và chủ yếu, là lực lượng trụ cột của tăng trưởng kinh tế.

Về mặt cấu trúc, quan trọng nhất đối với kinh tế tư nhân là phải phối hợp được tư tưởng phát triển các tập đoàn tư nhân lớn với khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhưng nếu chỉ doanh nghiệp vừa và nhỏ thôi thì khu vực tư nhân của Việt Nam vẫn rất yếu, không thể cạnh tranh được.

“Vì thế, cần phải có những tập đoàn tư nhân mạnh, có sức tranh cạnh, là trụ cho toàn bộ cấu trúc doanh nghiệp phát triển theo chuỗi”, ông Trần Đình Thiên nhấn mạnh.

Cùng chia sẻ quan điểm này, TS Lưu Bích Hồ cho rằng, phải vực dậy khu vực tư nhân để đóng vai trò nền tảng và động lực chủ yếu trong nền kinh tế. Thực hiện nhanh việc hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ để giảm bớt phá sản và lập thêm doanh nghiệp mới. Cùng với đó, phải mau chóng làm lớn mạnh khu vực doanh nghiệp trong nước, đủ sức chi phối nền kinh tế để không lệ thuộc ngày càng nhiều vào khu vực doanh nghiệp FDI.

“Phải chấn chỉnh khu vực FDI, khắc phục sự lấn át doanh nghiệp trong nước và thực sự làm được việc sử dụng công nghệ hiện đại và chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản trị cho các doanh nghiệp trong nước cũng như tổ chức kết nối doanh nghiêp FDI với doanh nghiệp trong nước”, TS Lưu Bích Hồ nhấn mạnh./.

Quỳnh Anh       

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại