Cẩn trọng khi đầu tư ra nước ngoài
Thứ Hai, ngày 20/09/2010 - 10:57

(Toquoc)-Các doanh nghiệp Việt Nam đang xâm nhập và mở rộng thị trường đầu tư ra nhiều quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, các nhà chuyên môn khuyến cáo: Bên cạnh những thuận lợi, các doanh nghiệp cần cẩn trọng hơn khi “bành trướng” đồng vốn của mình.

Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đến hết năm 2009 vốn đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp Việt Nam đạt 7,73 tỷ USD với 465 dự án tại 51 quốc gia và vùng lãnh thổ, bằng 145% kế hoạch và bằng 215% cả giai đoạn đầu tư ra nước ngoài từ năm 1989 - 2008.

Trong 4 tháng đầu năm 2010 đã có 38 dự án đầu tư ra nước ngoài được cấp mới với tổng vốn khoảng 170 triệu USD.

Ngoài thị trường truyền thống là Lào, các quốc gia được doanh nghiệp Việt Nam quan tâm nhiều là Liên bang Nga 17 dự án với số vốn 14,71 tỷ USD; Malaysia 6 dự án với 811 triệu USD. Ngoài ra còn có Campuchia, Algeria, Hoa Kỳ, Cuba...

Xét về số lượng dự án, lĩnh vực được các nhà đầu tư Việt Nam quan tâm nhiều nhất tại các nước ngoài là công nghiệp chế biến, chế tạo với 102 dự án, kế đến là các lĩnh vực khai khoáng, hoạt động chuyên môn và khoa học công nghệ.

Tuy nhiên, nếu xét về nguồn vốn đầu tư, khai khoáng là lĩnh vực chiếm ưu thế nhất với 3,58 tỷ USD và 75 dự án; nghệ thuật giải trí 1,12 tỷ USD (3 dự án); nông lâm nghiệp thủy sản 984,6 triệu USD (49 dự án)...

Cẩn trọng khi đầu tư ra nước ngoài - ảnh 1

Từ kết quả đạt được, Cục Đầu tư nước ngoài (FIA) dự báo số vốn đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp Việt Nam năm 2010 chắc chắn sẽ tăng so với năm 2009. FIA nêu ra một số thuận lợi: Từ đầu năm đến nay Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách mới về đầu tư ra nước ngoài nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, tiết kiệm chi phí sản xuất, vận chuyển. Trong khi đó, cùng với sự phát triển của nền kinh tế, các doanh nghiệp Việt Nam đã có sự phát triển nhất định về tiềm lực tài chính, công nghệ để đầu tư ra nước ngoài. Hiện có một số dự án đầu tư ra nước ngoài lớn của các doanh nghiệp Việt Nam và đang trong quá trình đàm phán, nếu thành công sẽ có một lượng vốn rất lớn đăng ký đầu tư trong năm nay, hứa hẹn nhiều bất ngờ, đặc biệt là trong lĩnh vực khai khoáng, trồng cây công nghiệp và các sản phẩm nông nghiệp.

Bên cạnh việc tiếp tục xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý, chính sách về đầu tư ra nước ngoài, một trong những giải pháp được Thủ tướng Chính phủ đặc biệt lưu ý là cải tiến thủ tục hành chính, mở rộng diện dự án đăng ký, giảm sự can thiệp bằng các biện pháp hành chính ngay cả đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước; tăng quyền chủ động, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp. Thủ tướng yêu cầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng danh mục các địa bàn trọng điểm khuyến khích đầu tư ra nước ngoài cùng chính sách ưu đãi và chế độ hỗ trợ đi kèm; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xây dựng các chương trình xúc tiến đầu tư ra nước ngoài phù hợp với đặc thù của từng địa bàn, đưa nội dung xúc tiến đầu tư ra nước ngoài thành một nội dung của Chương trình xúc tiến đầu tư quốc gia.

Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ xây dựng, ban hành cơ chế ưu đãi hỗ trợ tài chính, tín dụng đầu tư đối với các doanh nghiệp Việt Nam và các dự án đầu tư một số địa bàn trọng điểm, trình Thủ tướng trong năm nay.

Cũng theo đề án này, hàng năm sẽ tổ chức gặp mặt các nhà đầu tư Việt Nam tại nước sở tại, đồng thời hỗ trợ thành lập Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam nhằm phát triển đầu tư của doanh nhân người Việt Nam.

Mở rộng thị trường truyền thống

Trong năm 2010, các thị trường truyền thống như Lào, Campuchia, Nga, Malaysia, Algeria... vẫn là điểm đến đầu tư thu hút các doanh nghiệp trong nước.

Bên cạnh việc đầu tư vào các lĩnh vực khai khoáng, trồng rừng, thủy điện, viễn thông, xây dựng hạ tầng... ở các quốc gia này, gần đây các doanh nghiệp Việt Nam còn hướng đến các lĩnh vực như hàng không, ngân hàng, bảo hiểm...

Hợp đồng liên doanh thành lập Hãng Hàng không quốc gia Campuchia (Cambodia Angkor Air - CAA) được ký kết giữa Vietnam Airlines (VNA) và các đối tác Campuchia cho thấy một lĩnh vực đầu tư ra  nước ngoài mới của Việt Nam. Đây là liên doanh có vốn đầu tư lên đến 100 triệu USD, Chính phủ Campuchia góp 51% vốn, VNA góp 49% vốn. CTCP Đầu tư Sài Gòn (SGI) cũng là một trong những nhà đầu tư lớn của Việt Nam tại Lào. Hai dự án thủy điện mà SGI đầu tư là Nậm Ngum 4, công suất 200MW và Nậm Sum, công suất 280 MW có tổng đầu tư 800 triệu USD. SGI cũng là chủ đầu tư một khách sạn 4 sao ở Sầm Nưa, vốn 5 triệu USD giai đoạn 1.

Ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch HĐQT CTCP Hoàng Anh Gia Lai, nhận định cơ hội đầu tư tại Lào còn rất nhiều vì Lào là nước đang phát triển, rất phù hợp với các doanh nghiệp trong nước. Hoàng Anh Gia Lai đã đầu tư xây dựng trung tâm thương mại, căn hộ, văn phòng cho thuê; nhà máy chế biến gỗ, trồng cây cao su; xây nhà máy thủy điện, dự án mỏ sắt và đồng... với tổng vốn lên đến 260 triệu USD.

Ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), cho biết sẽ đề xuất Hãng Hàng không quốc gia Việt Nam sớm đàm phán hợp tác liên doanh với Hàng Hàng không quốc gia Lào, như đã liên doanh với Hàng không quốc gia Campuchia mới đây, nhằm đẩy mạnh hoạt động của hãng này.

Mới đây BIDV đã chính thức công bố sự hiện diện của mình với việc hình thành các pháp nhân mới tại xứ sở chùa Tháp thông qua việc thành lập Công ty Đầu tư và Phát triển Campuchia (IDCC).

Hiện nay nhiều ngân hàng Việt Nam đã mở chi nhánh tại các nước có dự án đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam, giúp các doanh nghiệp yên tâm hơn khi đầu tư tại nước ngoài.

Định hình mục tiêu đầu tư

Qua thực tế gần 20 năm, các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư ra nước ngoài có nhiều thuận lợi nhưng cũng gặp không ít khó khăn, thách thức. Về mặt thuận lợi, các doanh nghiệp Việt Nam đang trưởng thành từng bước về năng lực tài chính, trình độ công nghệ - kỹ thuật và kinh nghiệm quản lý, đầu tư. Do đó việc xin phép đầu tư và triển khai các dự án bước đầu có hiệu quả.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia của FIA, số lượng dự án và quy mô vốn đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp Việt Nam còn nhỏ do tiềm lực tài chính hạn chế. Thêm vào đó, các doanh nghiệp chỉ mới bước qua giai đoạn thăm dò, nên hiệu quả hoạt động còn thấp; công tác dự báo thị trường thế giới cũng chưa tốt để giúp doanh nghiệp định hướng đầu tư...

Khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam so với các nước khác như Trung Quốc, Thái Lan... còn yếu, do đó số lượng dự án và quy mô đầu tư nhỏ. Hoạt động của các doanh nghiệp này tại các nước tiếp nhận đầu tư còn lẻ tẻ, manh mún, chưa có tiếng nói chung.

Để thúc đẩy hiệu quả hoạt động đầu tư ra nước ngoài, không chỉ cần những chính sách khuyến khích, tạo môi trường đầu tư trong nước và nước sở tại, mà cần cả sự nỗ lực tự thân mỗi doanh nghiệp. Đó là sự nhanh nhạy trong việc cập nhật thông tin, chọn lựa nước đầu tư và ngành đầu tư hiệu quả với thế mạnh của doanh nghiệp, tăng cường trình độ quản lý, tích luỹ nguồn lực và sử dụng hiệu quả đội ngũ lao động.

Trong thời điểm hiện nay, các doanh nghiệp nên tận dụng cơ hội khi một số nền kinh tế bị ảnh hưởng do biến động kinh tế thế giới để đẩy mạnh đầu tư sang một số thị trường mới.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đưa ra một số khuyến cáo đối với các doanh nghiệp có ý định mở rộng hoạt động đầu tư sản xuất kinh doanh ra nước ngoài.

Cụ thể: Các doanh nghiệp cần lập dự án có tính khả thi cao, đảm bảo cân đối hợp lý khả năng tài chính; chuẩn bị kỹ từ khâu nghiên cứu thị trường, chính sách pháp luật, tập quán, thói quen tiêu dùng, các tiêu chuẩn kỹ thuật, vệ sinh an toàn thực phẩm.

Đặc biệt, các doanh nghiệp Việt Nam cần nghiên cứu kỹ chính sách thuế, phí, thanh toán, tập quán và thói quen tiêu dùng, các quy định xuất nhập khẩu ở nước sở tại, tránh dính dáng đến tranh chấp, kiện tụng ở nước ngoài.

Hoài Thanh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm