Nỗi ám ảnh bong bóng
Thứ Sáu, ngày 02/04/2010 - 16:11

(Toquoc)-Trong nền kinh tế hội nhập toàn cầu, chúng ta buộc phải tuân thủ theo các nguyên tắc, thông lệ vốn có của luật chơi toàn cầu.

Một thập niên qua, từ bong bóng được lặp đi lặp lại khi thì nền kinh tế bong bóng, bất động sản bong bóng, chứng khoán bong bóng, vàng bong bóng, dầu mỏ bong bóng, ngoại tệ bong bóng,...

Và gần đây, một loại bong bóng mới nổi cũng không kém phần nguy hiểm so với các loại bong bóng sẵn có, nó thậm chí còn có khả năng làm khuynh đảo nền kinh tế, "thổi" ra các loại bong bóng khác, gây bất ổn xã hội, khiến người dân hoang mang, đó là bong bóng thông tin.

Nỗi ám ảnh bong bóng - ảnh 1

Bong bóng thông tin đến từ những lời rỉ tai nhau tại các sàn chứng khoán, sàn bất động sản, sàn vàng, điểm thu đổi ngoại tệ, các điểm bán xăng dầu, thậm chí tại các cửa hàng bán lẻ gạo, xi măng, sắt thép...

Đó là thông tin dẫn dắt về một tình trạng hoặc diễn biến sắp tới của thị trường khiến cho giới đầu tư nghiệp dư lao vào một cuộc đầu tư loạn xạ.

Dù gây nhiều tác hại nhưng bong bóng thông tin dạng này đã trở thành "chuyện nhỏ" đối với những xã hội có tri thức, có kinh nghiệm về thị trường. Ở một thị trường mới nổi như nước ta, loại bong bóng này đã gây nhiều tác động xấu cho xã hội, thậm chí, nó đã từng gây khan hiếm dẫn đến "sốt giá" ngay cả với một sản phẩm như gạo, ở một nước dư thừa gạo và đứng nhất nhì thế giới về xuất khẩu sản phẩm này.

Tuy nhiên, bong bóng thông tin còn đến từ một phía khác, không chỉ gây tác động xấu đến giới đầu tư bầy đàn vốn ít hiểu biết mà ngay những giới đầu tư chuyên nghiệp trong nước, các nhà đầu tư "cáo già" quốc tế và các chuyên gia kinh tế cũng phải giật mình, té ngửa, đó là tình trạng thông tin thiếu minh bạch, thông tin bất nhất từ chính cơ quan quản lý nhà nước.

Chỉ tính riêng trong năm 2009, những phát ngôn bất nhất chính thức được cơ quan quân lý nhà nước đưa ra không ít. Không dưới một lần, quan chức bộ nọ tuyên bố "sẽ không tăng giá xăng dầu” thì ngay hôm sau giá xăng dầu ù ù tăng lên. Ở lĩnh vực tài chính tiền tệ, khi lãi suất tín dụng đang trên đà tăng trưởng theo nhu cầu vốn và áp lực giải ngân gói kích cầu của Chính phủ, đã từng có phát ngôn "chặn dòng" rằng, tăng trưởng tín dụng sẽ phải kiềm chế ở mức thấp và con số "không tưởng" cũng được thông báo kèm theo.

Nếu tin vào phát biểu này của vị quan chức nọ, hầu hết các nhà đầu tư có thể yên tâm đưa ra các phương án kinh doanh đến cuối năm dựa trên dự tính rằng lãi suất ngân hàng sẽ không tăng cao. Và nếu phát biểu này thành sự thật thì vô hình chung, nó đã triệt tiêu kế hoạch giải ngân gói hỗ trợ lãi suất tín dụng mà Chính phủ đang triển khai nhằm cứu nên kinh tế.

Nhưng tuyên bố duy lý dưới góc nhìn của cơ quan quản lý thị trường tiền tệ đã bị thị trường "bỏ qua"; thực tế mức tăng trưởng tín dụng sau đó đã vượt xa cái ngưỡng "không tưởng" mà người ta định ra trước đó.

Thiếu minh bạch

Gần đây, người ta hẳn chưa quên "cơn chấn động" của thị trường vàng và "cú sốc”, trên thị trường ngoại tệ đã khiến người dân lo ngại, nhiều nhà đầu tư thiệt hại không nhỏ, bởi nó tới từ những thông tin bất nhất, quá bất ngờ.

Trước đó không lâu một số quan chức, lãnh đạo có uy tín đã tuyên bố "chắc như kinh đóng cột" rằng sẽ không phá giá đồng tiền trong nước. Nhưng chưa đến một tuần sau, giá của đồng nội tệ chính thức được thông báo mất đi gần 5% giá trị so với đồng USD.

Thị trường vàng và ngoại tệ đã ngay lập tức phát sốt vì cú điều chỉnh ngược 180 độ so với những phát biểu chính thống trước đó. Chỉ đến khi, một số ngân hàng thương mại đồng loạt tuyên bố đảm bảo nguồn cung ngoại tệ cho thị trường thì cơn bão mới tan đi.

Nỗi ám ảnh bong bóng - ảnh 2

Việt Nam đang xây dựng một hình ảnh thân thiện, tiến bộ và an toàn về môi trường đầu tư, kinh doanh trong nước với cộng đồng quốc tế. Môi trường đó không thể tồn tại những khoảng trống mơ hồ, thiếu minh bạch về thông tin điều hành, càng không thể tồn tại những tình  trạng bất nhất, quay ngược 180 độ hoặc phát ngôn này triệt tiêu chính sách kia. Sự bất nhất trong tư duy, trong chính sách, trong phát ngôn đã làm xấu đi và làm giảm hiệu quả từ hàng loạt cố gắng chung của toàn xã hội nhằm cải thiện môi trường và hình ảnh của đất nước.

Vài năm gần đây, dư luận xã hội và các nhà làm luật đang có sự đồng thuận cao trong nỗ lực xây dựng hành lang pháp lý nhằm truy tìm và xử lý nghiêm khắc những kẻ phao tin đồn nhảm, trục lợi. Điều này là cần thiết. Nhưng trong nền kinh tế hội nhập toàn cầu, chúng ta buộc phải tuân thủ theo các nguyên tắc, thông lệ vốn có của luật chơi toàn cầu. Trong luật chơi này, những phát ngôn bất nhất, gây rối loạn thị trường đến từ cơ quan quản lý nhà nước cũng sẽ phải trả giá.

Hoàng Phúc

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại