Tách các doanh nghiệp khỏi các bộ chủ quản hiện nay là tích cực
18-07-2016 08:09
(Tổ Quốc) -Việc thành lập “siêu Uỷ ban” - cơ quan chuyên trách quản lý hàng triệu tỷ đồng tại các doanh nghiệp nhà nước đang nhận được nhiều ý kiến trái chiều

Sau thời gian dài "thai nghén", Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chính thức công bố dự thảo Nghị định trong đó đề cập việc thành lập Ủy ban chuyên quản lý các doanh nghiệp nhà nước (DNNN), thay vì để tại các bộ ngành, địa phương như hiện nay.

Dự kiến, “siêu uỷ ban” này sẽ quản lý tới 30 Tập đoàn, Tổng công ty, tách bạch chức năng quản lý nhà nước và quản lý việc sản xuất kinh doanh.

Tách các doanh nghiệp khỏi các bộ chủ quản hiện nay là tích cực  - ảnh 1Các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh, việc thành lập một cơ quan mới trực thuộc Chính phủ không hề đơn giản và phải đặt hiệu quả lên hàng đầu.   (Nguồn: Internet)

Tại danh sách này, Bộ Công Thương có 12 Tập đoàn; Bộ Giao thông vận tải với 5 Tổng công ty; Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn với 5 Tập đoàn, Tổng công ty; Bộ Xây dựng với 3 Tổng công ty; Bộ Tài chính với 2 tập đoàn, Tổng công ty; Bộ Thông tin truyền thông với 2 Tập đoàn, Tổng công ty; Bộ Y tế với 1 Tổng công ty.

Siêu Ủy ban sẽ là cơ quan trực thuộc Chính phủ, chịu sự quản lý Nhà nước của các bộ, cơ quan ngang bộ theo ngành, lĩnh vực.

Ủy ban không có chức năng ban hành văn bản quy phạm pháp luật, song sẽ chịu trách nhiệm trước Chính phủ về kết quả, hiệu quả đầu tư, hiệu quả sử dụng tài sản và vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp. Đồng thời, chịu sự giám sát, đánh giá của Chính phủ, Quốc hội, cơ quan liên quan, nhân dân và báo chí, truyền thông…

Nhiệm vụ của Ủy ban này sẽ là thực hiện các quyền của chủ sở hữu đối với doanh nghiệp nhà nước; xây dựng, trình Chính phủ kế hoạch sắp xếp, đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng vốn Nhà nước đầu tư vào DN; cơ cấu vốn nhà nước đầu tư; xây dựng danh mục đầu tư…

Được biết, siêu Ủy ban trực tiếp thực hiện quyền chủ sở hữu đối với doanh nghiệp và vốn nhà nước sẽ quản lý 30 tập đoàn, tổng công ty được đưa ra trong phụ lục của Dự thảo Nghị định này. Trong đó, Tổng Công ty Đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) cũng giữ vai trò quản lý.

Theo số liệu công bố trước đó của Viện Nghiên cứu và Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết, số DN mà Nhà nước năm 100% vốn có tổng tài sản tới 3 triệu tỷ đồng; vốn chủ sở hữu là hơn 1,2 triệu tỷ đồng. Nếu tính toàn bộ các DN mà Nhà nước nắm giữ 100% vốn và trên 50% vốn thì con số này lên đến 5 triệu tỷ đồng.

Tuy nhiên, nhiều quan điểm cho rằng, nếu lập ra cơ quan để tập trung quản lý giám sát vốn nhà nước tại doanh nghiệp mà chức năng quản lý nhà nước không thay đổi thì cũng không giải quyết được những hạn chế lâu nay của DNNN.

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, việc lập một cơ quan chuyên trách quản lý DNNN, tách các doanh nghiệp khỏi các bộ chủ quản hiện nay là tích cực vì sẽ tránh việc tay trái làm chính sách, tay phải quản doanh nghiệp, giảm nỗi lo lợi ích nhóm chi phối chính sách.

Dù vậy, chuyên gia này cũng lo ngại rằng, nếu lập ủy ban quản lý vốn tại DNNN mà các thành viên lại là thứ trưởng các bộ chuyển sang làm thành viên, vừa làm ở ủy ban vừa kiêm nhiệm chức cũ thì sẽ rất khó khăn.

Ngoài ra, cơ quan quản lý vốn tại DNNN phải thực sự có quyền lực trong trách nhiệm của mình kèm cơ chế trách nhiệm cá nhân cụ thể mới tăng hiệu quả, chống thất thoát tài sản nhà nước tốt được.

Bà Lan cho rằng, thay vì mô hình Uỷ ban thì nên thành lập hẳn một bộ. Như thế sẽ rõ hơn trách nhiệm người đứng đầu, quyền cũng ngang các bộ khác trong Chính phủ… Mô hình này giống nhiều nước trên thế giới từng làm, trong đó có New Zealand…

Chia sẻ với Tổ Quốc, PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, cần phải xét đến tính khả thi. Đầu tiên, cần xem xét việc thành lập “siêu Uỷ ban” có thực sự hiệu quả hay không?

Theo ông Long, “siêu Uỷ ban” cũng với những con người đưa sang từ các bộ, ngành và vẫn theo mô hình quản lý hành chính thì cũng giống như "đánh bùn sang ao", không đúng với mục tiêu. Ngoài ra, số lượng DNNN hiện vẫn còn quá nhiều nên việc thành lập mô hình này e là không đủ năng lực để quản lý.

   

Quỳnh Anh

 

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại