Thách thức với chuyển đổi DNNN
Thứ Sáu, ngày 16/04/2010 - 07:56

(Toquoc)-Chỉ còn gần ba tháng nữa là Luật Doanh nghiệp nhà nước (DNNN), hết hiệu lực theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2005 (l/7/2010) và theo đúng cam kết WTO. Theo đó, hơn 1.500 DNNN cần có ngôi nhà mới để sinh sống tiếp. Và mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) một thành viên cũng như Luật Doanh nghiệp sẽ là chỗ ở mới cho họ. Nhưng với một khoảng thời gian không dài, liệu các DN có kịp về đích?

Tuần qua, Chính phủ đã chỉ ra con đường để các DNNN đi tới ngôi nhà mới của mình, đó là Nghị định 25/2010/NĐ- CP về chuyển đổi công ty nhà nước thành công ty TNHH một thành viên và tổ chức quản lý các công ty này.

Tuy nhiên, theo quy định của Chính phủ, đến ngày 5/5/2010, nghị định này mới có hiệu lực, tức con đường mới được khánh thành. Như vậy trong chưa đầy hai tháng, hơn 1.500 DNNN sẽ cùng chạy, trên một con đường không mấy bằng phẳng vì có rất nhiều thủ tục phải hoàn tất, để về tới đích là điều khó khả thi.

Thách thức với chuyển đổi DNNN - ảnh 1

Có thể nhận thấy rõ áp lực thời gian đè nặng lên việc chuyển đổi toàn bộ DNNN sang hình thức mới như thế nào. So với nghị định trước đây (Nghị định 95/2006/NĐ- CP), nghị định mới đã mở rộng đối tượng chuyển đổi, có thêm cả công ty nông nghiệp, công ty lâm nghiệp, nông trường, lâm trường quốc doanh. Ngay cả các doanh nghiệp thuộc diện cổ phần hóa nhưng chưa triển khai thực hiện hoặc đang thực hiện mà chưa xác định giá trị doanh nghiệp trước ngày 1/7/2010 thì cũng cứ chuyển sang hình thức công ty TNHH một thành viên và sẽ tiếp tục cổ phần hóa sau năm 2010.

Cũng chính áp lực thời gian này mà không ít ý kiến cho rằng việc chuyển đổi chỉ mang tính hình thức, nhằm mục đích thực hiện đúng tiến độ.

Quả thực việc chuyển đổi này nhằm đến hai mục tiêu lớn là tạo ra một sân chơi bình đẳng cho mọi doanh nghiệp, không kể thành phần kinh tế, chủ sở hữu, trên cơ sở Luật Doanh nghiệp; và khắc phục tình trạng làm ăn kém hiệu quả của DNNN.

Chính vì vậy, việc chuyển đổi phải tạo được sự chuyển biến thực sự trong quản lý, điều hành doanh nghiệp, và vì thế tính hiệu quả và chất lượng của công tác chuyển đổi phải được đặt lên hành đầu.

Những thách thức sắp tới

Một trong những vấn đề có thể nhìn thấy  trước khi thực thi Nghị định 25 là sự thờ ơ, thậm chí là sự phản đối gay gắt, của một số đông người bị tác động của nghị định này, có thể vì động cơ tích cực lẫn không tích cực.

Nhiều DNNN cho biết họ không quan tâm đến việc chuyến đổi, nếu buộc thì vẫn phải làm. Điều này cũng dễ hiểu bởi họ đang hưởng nhiều lợi thế từ sau khi Luật DNNN được sửa đổi vào năm 2005.

Gay gắt hơn, nhiều doanh nghiệp còn không chấp nhận phương án chuyển đổi. Trước khi nghị định này được ban hành, một cuộc thăm dò bỏ túi của một quan chức thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy, 5/7 ông giám đốc doanh nghiệp lớn thuộc các tổ chức chính trị - xã hội ở Hà Nội phản đối chủ trương chuyển đổi DNNN thành công ty TNHH một thành viên. Họ phản đối là vì họ lo ngại sẽ không còn nhận được sự đỡ đầu từ cơ quan chủ quản và sự bảo trợ từ nguồn ngân sách nhà nước.

Điều lo ngại kế tiếp khi chuyển đổi hơn 1.500 DNNN sang công ty TNHH một thành viên là thiếu hụt đội ngũ cán bộ quản trị doanh nghiệp phù hợp.

Thách thức với chuyển đổi DNNN - ảnh 2

Theo Nghị định 25, những người là chủ tịch, thành viên của hội đồng thành viên hoặc chủ tịch công ty của các công ty TNHH một thành viên 100% vốn nhà nước được trao quyền hạn khá rộng, tất nhiên là đi kèm với nghĩa vụ tương ứng.

Vì vậy, nguy cơ trao quyền cho người không đủ năng lực không phải không có. Và đây lại là cái chỗ dựa cho những ý kiến phản đối việc cải cách phương thức và cơ chế thực hiện quyền sở hữu nhà nước.

Một thách thức khác là liệu văn hóa và lối làm việc theo chế độ tập thể như lâu nay ở các DNNN có thay đổi kịp để thích nghi với lề lối làm việc mới theo quy định của pháp luật không.

Rõ ràng cái kiểu chia quyền cho nhiều người nhưng không có ai quyết và không ai dám chịu trách nhiệm sẽ không còn đất sống trong mô hình công ty TNHH một thành viên. Nhưng bao nhiêu vị lãnh đạo sẽ kịp thay đổi để thích ứng với yêu cầu mới.

Tuy vậy, có thể thấy những khó khăn được nêu ra ở trên có thể được hóa giải, dù là toàn bộ hay chỉ một phần, nếu như Chính phủ thực sự có quyết tâm chính trị phải cải cách và nâng cao hiệu quả của khu vực DNNN; đồng thời việc chỉ đạo thực hiện phải nghiêm khắc, kiên quyết, tránh tình trạng nửa vời, không dứt khoát như tiến trình cổ phần hóa DNNN mấy năm vừa qua.

Phương Quỳnh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại