Ủy viên Bộ Chính trị Vương Đình Huệ: 'Đồng tâm vượt qua thách thức thiên tai'
09-03-2016 08:36

(Tổ Quốc) - Từ chủ trương đến hành động, Đảng và Nhà nước luôn coi phòng, chống thiên tai là ưu tiên hàng đầu. Với sự đồng tâm của cả hệ thống chính trị, chúng ta sẽ khắc phục được hậu quả thiên tai, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ủy viên Bộ Chính trị Vương Đình Huệ: 'Đồng tâm vượt qua thách thức thiên tai' - ảnh 1


Ông Vương Đình Huệ (người ngồi bên trái) thăm vườn rau của nông dân Bình Định.

Thách thức sẽ trở thành cơ hội

Tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn ở miền Tây thời gian qua, có phải là hiện tượng quá bất thường, trăm năm mới có một lần khiến chúng ta hoang mang, lúng túng?

Theo tổng hợp của chúng tôi về tình hình hạn hán, xâm nhập mặn, tính đến ngày 29/2, trong 13 tỉnh và thành phố vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có 6 tỉnh đã công bố thiên tai hạn hán, xâm nhập mặn là: Tiền Giang, Bến Tre, Kiên Giang, Sóc Trăng, Long An, Cà Mau, trong đó, Cà Mau bị thiệt hại về lúa nặng nhất với hơn 49.000 ha…

Đây là cả quá trình, không có gì là bất ngờ để hoang mang, lúng túng và chúng ta cũng đã có sự chuẩn bị từ nhiều năm. Những năm gần đây, diễn biến thiên tai và thời tiết ở Việt Nam ngày càng có nhiều biểu hiện bất thường và phức tạp vì ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và tình trạng trái đất ấm lên được cảnh báo sẽ làm cho thiên tai trở nên tồi tệ hơn trên phạm vi toàn cầu. Ở cấp độ quốc gia, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa cùng với sự gia tăng dân số càng làm gia tăng các nguy cơ, hiểm họa trước thiên tai.

Sự chuẩn bị sẵn sàng của chúng ta trong nhiều năm qua, cụ thể là những gì, thưa ông?

Quan điểm của Đảng chỉ đạo về phòng chống lụt, bão, giảm nhẹ thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu đã được thể hiện rõ trong các văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, XI; Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội bổ sung và phát triển năm 2011; Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 2011 – 2020.

Chiến lược quốc gia phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai đến năm 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại quyết định số 172/2007/QĐ-TTg ngày 16/11/2007 với mục tiêu chung là huy động mọi nguồn lực để thực hiện có hiệu quả công tác phòng chống thiên tai từ nay đến năm 2020, giảm đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản, hạn chế sự phá hoại tài nguyên thiên nhiên, môi trường và di sản văn hóa, góp phần quan trọng bảo đảm phát triển bền vững của đất nước, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Chúng ta còn có một Luật riêng cho lĩnh vực này là Luật phòng, chống thiên tai, được QH thông qua năm 2013. Ngoài ra, Việt Nam cũng tham gia một loạt các điều ước quốc tế như Nghị định thư Kyoto và Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, Khung hành động Hyogo về giảm nhẹ thiên tai, Hiệp định ASEAN về quản lý thiên tai và ứng phó khẩn cấp (AADMER)...

Có ý kiến cho rằng như với Nghị quyết 24 của Trung ương Đảng được ban hành gần 3 năm trước về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, nếu được thực hiện tích cực thì tình hình nay đã khác. Xin cho biết ý kiến của ông?

Tôi cho rằng cả hệ thống chính trị đều đã rất cố gắng trong việc đưa Nghị quyết 24 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI vào cuộc sống. Tất nhiên, ở một số nơi, trong  nhận thức và tầm nhìn của các cấp uỷ, chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng về công tác này chưa đầy đủ, thiếu thống nhất, còn thiên về lợi ích kinh tế trước mắt, chưa coi trọng phát triển bền vững…

Song về tổng thể, tôi tin với cách triển khai và thực hiện tương đối mạnh mẽ trong những năm qua thì những thách thức đến từ thiên tai, sẽ sớm chuyển thành cơ hội mà như Nghị quyết 24 có chỉ ra là tạo cơ hội thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng phát triển bền vững. Những mục tiêu cụ thể đến năm 2020 về ứng phó với biến đổi khí hậu mà Nghị quyết 24 đề ra như việc chủ động phòng, chống, hạn chế tác động của triều cường, ngập lụt, xâm nhập mặn do nước biển dâng đối với vùng ven biển, nhất là vùng đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng sông Hồng, ven biển miền Trung, trước hết là khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Cà Mau và các thành phố ven biển khác… có thể đạt được

Ảm ảnh “kép” đã là quá vãng

Trong quá khứ gần đây, chúng ta có từng trải qua những ngày tháng hạn hán khắc nghiệt như những ngày tháng qua, thưa ông?

Vào những năm 1997-1998 chúng ta cũng trải qua đợt El Nino mạnh kỷ lục, cường độ tương đương với đợt El Nino diễn ra từ cuối năm 2014, dự báo kéo dài đến giữa năm 2016. Nhưng ảnh hưởng của El Nino đợt này lên tới khoảng 20 tháng, dài hơn hẳn thời kỳ 1997- 1998  và là dài nhất trong khoảng 60 năm qua.

Trong các năm El Nino mạnh, nền nhiệt độ trung bình ở hầu hết các vùng của nước ta có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm và xuất hiện nhiều hơn các kỷ lục về nắng nóng. Mùa mưa đến muộn và kết thúc sớm, tổng lượng mưa phổ biến thiếu hụt so với trung bình nhiều năm ở các vùng của nước ta, đặc biệt là Trung Bộ, Nam Bộ và Tây Nguyên. Lượng mưa ở Trung Bộ có thể thiếu hụt đến 30-60% ngay trong những tháng mùa mưa và hạn hán nghiêm trọng thường diễn ra trên diện rộng trong mùa khô kế tiếp.

Những kỷ lục về mưa lớn trong thời gian ngắn cũng thường xuất hiện trong các năm El Nino mạnh. Lượng dòng chảy các sông suối trong các năm El Nino mạnh và kéo dài thường thiếu hụt so với trung bình nhiều năm từ 30-50%, một số nơi hụt đến 80%, trên nhiều lưu vực sông, xuất hiện mực nước thấp nhất trong lịch sử. Những nguyên nhân trên đã gây ra tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, gây thiệt hại nặng nề và tiếp tục đe dọa nghiêm trọng đến sản xuất và đời sống của nhân dân.

Các vùng bị ảnh hưởng nặng là Nam Trung Bộ, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Tính riêng năm 2015, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, có gần 40.000 ha lúa phải dừng sản xuất do thiếu nước, 122.000 ha cây trồng bị hạn hán, thiếu nước và hàng chục nghìn hộ dân bị thiếu nước sinh hoạt.

Năm 1997- 1998 cũng là những năm khủng hoảng kinh tế  bao trùm châu Á và cả Việt Nam. Liệu giờ lịch sử có lặp lại, khủng hoảng kinh tế đi kèm El Nino và trở thành nỗi ám ảnh “kép” của chúng ta?

Chúng ta vừa tiến hành thành công Đại hội XII và Nghị quyết Đại hội đã có những đánh giá, phân tích toàn diện về cả thời cơ và thách thức đối với nền kinh tế.  Thế và lực, sức mạnh tổng hợp của đất nước tăng lên, uy tín quốc tế của đất nước ngày càng được nâng cao. Nước ta sẽ thực hiện đầy đủ các cam kết trong cộng đồng ASEAN và WTO, tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, hội nhập quốc tế với tầm mức sâu rộng hơn nhiều so với giai đoạn trước. Thời cơ, vận hội phát triển mở ra rộng lớn.

Dư luận quốc tế cũng đánh giá rất cao triển vọng kinh tế của nước ta sau Đại hội XII. Chẳng hạn, Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) cho rằng nếu đạt được các mục tiêu về GDP bình quân đầu người và tăng trưởng GDP đạt 7%/năm trong giai đoạn 5 năm tới, Việt Nam sẽ trở thành một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
 

Ngân hàng Thế giới cho rằng với mức tăng trưởng GDP năm 2015 đạt 6,68%, Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất khu vực. Bloomberg bình luận trong khi các nền kinh tế đang nổi trên thế giới như Nga, Brazil và Trung Quốc đang giảm tốc, mức tăng trưởng gần 7% mà Việt Nam đạt được trong năm 2015 sẽ đưa quốc gia này trở thành một trong những nền kinh tế có tốc độ phát triển nhanh nhất thế giới. Xét trên bình diện khu vực và quốc tế, nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ.…

Vì vậy, không có cơ sở gì để cho rằng khủng hoảng kinh tế sẽ đi kèm El Nino để trở thành nỗi ám ảnh “kép”, như đã từng xảy ra cách đây gần hai thập niên.

Sau Đại hội XII, không chỉ triển vọng kinh tế tươi sáng hơn, mà niềm tin vào Đảng cũng chuyển biến rõ, khi dư luận chứng kiến sự “xung trận” đầy nhiệt huyết của Bí thư các tỉnh, thành. Ông có cho rằng khí thế này sẽ áp đảo sự khắc nghiệt của thiên tai?

Hạn hán, xâm nhập mặn là vấn đề chúng ta có thể dự đoán được đến khi nào thì hiện tượng này giảm nhiệt. Theo tổng hợp, phân tích của chúng tôi thì tình hình xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long và hạn hán ở miền Trung, Tây Nguyên ở dự báo kéo dài đến giữa năm 2016.

Dự báo, đến tháng 4/2016, diện tích bị hạn hán, thiếu nước khoảng 180.000 ha (Đắk Lắk 70.000 ha, Lâm Đồng 45.000 ha, Bình Phước 36.000 ha, Đắk Nông 22.000 ha, Kon Tum 5.000 ha... Tình trạng thiếu nước sinh hoạt khả năng xảy ra ở một số địa phương, nặng nhất là Đắk Lắk (khoảng 25.000 hộ bị ảnh hưởng). Về xâm nhập mặn, khả năng kéo dài đến đầu mùa mưa (khoảng cuối tháng 5/2016), thời điểm xâm nhập mặn lên cao nhất là khoảng giữa tháng 3/2016.

Dù tình hình có xấu hơn dự báo, thì tôi tin rằng chúng ta vẫn luôn chủ động để đương đầu sự khắc nghiệt của thiên tai, giảm thiểu đến mức thấp nhất những thiệt hại, khi mà cả hệ thống chính trị đã vào cuộc, đồng tâm hiệp lực quyết liệt ứng phó trong sự cổ vũ cũng như nỗ lực của toàn dân.

Minh Minh

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại