Kinh nghiệm thành công của các đơn vị tự chủ
09-03-2016 06:08

(Tổ Quốc)- Các đơn vị tự chủ thành công của Bộ VHTTDL đã có những chia sẻ về thành công cũng như khó khăn của mình.

Theo đánh giá rút kinh nghiệm việc thí điểm phương thức tự chủ của các đơn vị thuộc Bộ VHTTDL, các đơn vị tự đảm bảo 100% kinh phí hoạt động thường xuyên đã được chủ động hơn trong công tác tổ chức, nhân sự theo phân cấp của Bộ, chủ động thực hiện các nhiệm vụ được giao, chủ động mở rộng các hoạt động dịch vụ tăng thu. Kết quả, các hoạt động có thu của năm 2015 so với năm 2012 (thời điểm chuyển sang tự chủ) ngày càng tăng và ổn định. Một số đơn vị tiêu biểu như Khu Liên hợp thể thao quốc gia tăng 23%, Trung tâm Chiếu phim quốc gia tăng 46%...

Các đơn vị thí điểm tự chủ theo phương thức giảm 30%, về cơ bản vẫn hoạt động ổn định, cùng với việc chủ động mở rộng các hoạt động có thu, sắp xếp lại cách thức tổ chức hoạt động bước đầu đã mang lại những kết quả tích cực, số thu dịch vụ đảm bảo bù đắp phần kinh phí thường xuyên bị cắt giảm.

Thời gian qua, việc thực hiện tự chủ tại các đơn vị đã đạt được những kết quả tích cực, ý thức chủ động của lãnh đạo đơn vị cũng như người lao động được nâng cao, chất lượng sản phẩm dịch vụ tốt. Ngoài ra, tự chủ cũng đem lại lợi ích kinh tế lớn, như doanh thu của các đơn vị trong năm 2015: Khu Liên hợp thể thao quốc gia: 43 tỷ đồng, Trung tâm Chiếu phim quốc gia: 160 tỷ đồng...

Tại Hội nghị Đổi mới cơ chế hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch theo tinh thần Nghị quyết 40/NQ-CP của Chính phủ và triển khai thực hiện Nghị định số 16/2015/NĐ-CP do Bộ VHTTDL tổ chức, các đơn vị đổi mới, tự chủ thành công của Bộ đã chia sẻ những kinh nghiệm và khó khăn của mình.

Kinh nghiệm thành công của các đơn vị tự chủ - ảnh 1

Lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham dự Hội nghị trực tuyến Đổi mới cơ chế hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực VHTTDL (ảnh Ngọc Thành)

Tự chủ từ nội lực

Đó là thành công của Khu Liên hợp Thể thao quốc gia. Ông Cấn Văn Nghĩa, Giám đốc Khu Liên hợp thể thao quốc gia cho biết: Trước năm 2012, Khu Liên hợp Thể thao quốc gia là đơn vị thụ hưởng 100% ngân sách Nhà nước, hàng năm được cấp từ 20-25 tỷ đồng phục vụ cho chi thường xuyên và một phần kinh phí từ 2-2,5 tỉ cho duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa. Các công trình sau nhiều năm hoạt động, nhiều hạng mục bị xuống cấp, hàng năm cần hàng chục tỉ để duy tu, bảo dưỡng, trong khi nguồn ngân sách chỉ đáp ứng ¼ yêu cầu.

Sau khi mạnh dạn xây dựng đề án đẩy mạnh xã hội hóa, khai thác cơ sở vật chất tạo nguồn thu cho đơn vị được lãnh đạo Bộ đồng ý, Khu Liên hợp Thể thao quốc gia đã có bước chuyển mình mạnh mẽ.

Chỉ sau 6 tháng triển khai, từ 6/2011- 12/2011, hàng loạt dự án liên kết đã được ký kết, trang web của Khu Liên hợp thể thao quốc gia cũng ra đời quảng bá hình ảnh, sự kiện của đơn vị, hàng chục sự kiện văn hóa, thể thao trong nước, quốc tế được tổ chức tại Sân vận động quốc gia, hàng trăm câu lạc bộ thể thao trong, ngoài nước ký hợp đồng tập luyện quanh năm đã tạo ra một không khí mới, diện mạo mới cho đơn vị. Nguồn thu cũng theo đó tăng lên. Năm 2011 đạt 27 tỷ gấp 10 lần so với năm 2010. Đến nay, nguồn thu luôn ổn định và năm sau luôn cao hơn năm trước: 35 tỷ (năm 2012); 39 tỷ (năm 2013); 41 tỷ (năm 2014); 43 tỷ (năm 2015)...

Kinh nghiệm thành công của các đơn vị tự chủ - ảnh 2
Khu liên hợp Thể thao quốc gia, một trong những đơn vị trong ngành VHTTDL đi đầu về tự chủ (ảnh VTCnews)

Theo ông Cấn Văn Nghĩa, để tự chủ thành công, đơn vị đã rút ra các kinh nghiệm đó là: Tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính, tổ chức bộ máy toàn phần và từng phần cũng như các đơn vị sự nghiệp có thu là chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước; Tự chủ đồng nghĩa với nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ chuyên môn của đơn vị sẽ tốt hơn; Tự chủ đồng nghĩa với việc bảo vệ, quản lý tài sản của Nhà nước tốt hơn; Tự chủ đồng nghĩa với cải cách hành chính được thực hiện tốt, hiệu quả hơn.

Ông Nghĩa cũng khẳng định: “Để tự chủ thành công thì phải có hai yếu tố: Tổ chức bộ máy gọn nhẹ, hiệu quả và nguồn thu ổn định; Tự chủ sẽ làm thay đổi diện mạo của đơn vị một cách tốt hơn”.

Tương tự Khu Liên hợp thể thao quốc gia, sự mạnh dạn thay đổi từ nội lực của đơn vị, Trung tâm chiếu phim quốc gia cũng đã gặt hái nhiều thành công. Từ cơ sở vật chất được Nhà nước giao cho quản lý thời điểm cuối thế kỷ 20, qua gần 20 năm hoạt động, các thiết bị như máy chiếu phim được nâng cấp nhưng không gian phòng chiếu lạc hậu, cũ kỹ từ những năm 80 của thế kỷ trước. Khi thực hiện cơ chế tự chủ, Trung tâm đã đầu tư nâng cấp phòng chiếu, đặc biệt là đáp ứng công nghệ chiếu phim hiện đại nhất hiện nay như phòng chiếu 3D, 4D... cải tạo cảnh quan nội, ngoại thất vừa thân thiện vừa hiện đại, khu vệ sinh sạch, hiện đại để phục vụ khán giả và các sự kiện Tuần phim chào mừng các sự kiện chính trị của Đảng, Nhà nước... Chính nhờ sự mạnh dạn trong đầu tư, Trung tâm đã tạo được ấn tượng mạnh với khán giả không chỉ trong nước mà cả khán giả nước ngoài. Trung tâm cũng chú trọng đặc biệt đến đầu tư công nghệ, mạnh dạn đầu tư thay thế, nâng cấp hệ thống âm thanh, hệ thống chiếu phim theo kịp công nghệ thế giới.

Kinh nghiệm thành công của các đơn vị tự chủ - ảnh 3
Trung tâm Chiếu phim quốc gia, đơn vị tự chủ cũng khá thành công (ảnh cung cấp)

Chính những điều này đem lại hiệu quả thiết thực. Nếu từ 2008-2011, Trung tâm Chiếu phim quốc gia, thu chỉ đảm bảo chi thường xuyên. Năm 2008, đón 6.000 khán giả/năm, năm 2011 đón 1,4 triệu khán giả, sau khi tự chủ, từ 2012 đã có sự vượt trội. Năm 2014 đón 1.9 triệu lượt khán giả, năm 2015 đón trên 2,1 triệu lượt khán giả, doanh thu, năm 2011: 85 tỉ; năm 2012 tự chủ: đạt 110 tỷ; năm 2014 đạt 146 tỷ và 2015 đạt 160 tỷ.

Hiện nay, Trung tâm Chiếu phim quốc gia đã trở thành một thương hiệu chiếu phim uy tín ở Hà Nội.

Thay đổi từ nhận thức

Là con chim đầu đàn của ngành múa rối Việt Nam, Nhà hát Múa rối Việt Nam cũng gặp không ít khó khăn khi bị cắt, giảm 30% kinh phí. Ngoài việc phát huy thế mạnh có lực lượng nghệ sĩ giàu kinh nghiệm, chuyên môn cao, Nhà hát đã dàn dựng các chương trình nghệ thuật chất lượng nghệ thuật cao, phong phú về nội dung, thể loại... tạo sự hấp dẫn, mới lạ đáp ứng nhu cầu của nhiều thành phần trong xã hội.

Bà Ngô Thanh Thủy- Giám đốc Nhà hát Múa rối Việt Nam cho biết: Trong khi nhiều đơn vị nghệ thuật khác đua nhau mở biểu diễn múa rối nước thu hút khách du lịch quốc tế thì Nhà hát phát huy thế mạnh của mình là khai thác cả rối cạn phục vụ khán giả trong nước. Việc làm này của Nhà hát đã có hiệu quả.

Bà Ngô Thanh Thủy nhấn mạnh: Thử làm một phép tính, hiện tại, nước ta có hơn 90 triệu dân, Nhà hát hướng tới phục vụ 0,5% dân số là 450 nghìn người mỗi năm, với giá vé 80.000 đồng/người đã thu được 36 tỷ đồng/năm. Trừ 75% chi phí thì vẫn còn gần 10 tỷ đồng, tương đương với số tiền mà Nhà nước cắt giảm của Nhà hát. Vấn đề là làm sao để tiếp cận 450 nghìn khán giả Việt Nam? Nhà hát đã mở rộng các liên kết để đưa múa rối vào các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở... đưa múa rối vào các khu du lịch sinh thái...

Kinh nghiệm thành công của các đơn vị tự chủ - ảnh 4
Nhiều đại biểu tham dự Hội nghị và có những ý kiến đóng góp thẳng thắn (ảnh Ngọc Thành)

Theo bà Ngô Thanh Thủy, tiến tới tự chủ 100% kinh phí chi thường xuyên, Ban Giám đốc Nhà hát cũng đã đưa ra những mục tiêu để quán triệt cũng như bài học kinh nghiệm: Khai thác toàn diện và triệt để các nguồn lực trong hoạt động sự nghiệp; Hoàn thiện công tác tổ chức và quản lý Nhà hát để nâng cao hiệu quả hoạt động ở tất cả mọi lĩnh vực; Nâng cao chất lượng biểu diễn nghệ thuật, đầu tư phát triển đồng bộ; Tìm hiểu nhu cầu khán giả và lên phương án đáp ứng. “Điều quan trọng là phải thay đổi quan điểm tư duy trong cơ chế thị trường mới sự sự là động lực tạo nên thành công”- Giám đốc Nhà hát Múa rối Việt Nam nhận định.

Còn theo ông Hoàng Xuân Bình- Phó Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam- đơn vị tự chủ 100% của Bộ thì để tự chủ thành công, ngoài sự quan tâm, chỉ đạo, phối hợp từ Bộ chủ quản, trong đó có cả sự đầu tư ban đầu đủ, đúng yêu cầu cần thiết của đơn vị thì cần có sự xây dựng định hướng, kế hoạch thực hiện phù hợp, nhất quán, đồng bộ ở mọi khía cạnh và được tổ chức thực hiện khoa học hiệu quả. Việc chỉnh sửa kế hoạch trong thực tế là cần thiết nhưng định hướng đã có nguyên tắc cần giữ.

Ông Bình cũng nhận định: Muốn đổi mới, cải tổ cần có sự thông suốt trong nội bộ và có sự ủng hộ của toàn thể cán bộ công nhân viên; Muốn đổi mới cần đổi mới ngay từ tư duy, cách làm việc của cán bộ trước khi nhân rộng ra toàn đơn vị; Cần xóa bỏ một số sức ì của bao cấp nhất là kỷ luật lao động, năng suất lao động thông qua việc thay đổi cơ bản, bản chất về quan niệm lương, thu nhập. Dùng vật chất để nâng cao và duy trì ý thức lao động.

Dạ Minh

 

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại