Riêng tư là quyền quan trọng nhất của thời hiện đại
03-03-2016 09:59

(Tổ Quốc)- “Quyền riêng tư là một trong những quyền con người quan trọng nhất của thời hiện đại, đã được Liên hiệp quốc công nhận”. Đây là ý kiến của Luật sư Lưu Hoài Nam- Công ty Luật TNHH Nam Nhật.

Như chúng tôi đã đề cập về việc dư luận đang quá đà, xâm phạm đời tư của một số nghệ sĩ, diễn viên. Để rộng đường dư luận, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Luật sư Lưu Hoài Nam- Công ty Luật TNHH Nam Nhật về vấn đề Quyền riêng tư của con người.

Riêng tư là quyền quan trọng nhất của thời hiện đại - ảnh 1
Luật sư Lưu Hoài Nam: "Quyền riêng tư là một trong những quyền cơ bản nhất của con người"

PV. Xin ông cho biết các quy định của pháp luật hiện nay về việc bảo hộ quyền riêng tư cá nhân?

- Ở các nước phát triển, quyền riêng tư được công nhận từ rất sớm, là một trong những quyền cơ bản nhất của con người và hiện đã trở thành một trong những quyền quan trọng nhất của quyền con người trong thời hiện đại. Quyền riêng tư của công dân ngày càng được thừa nhận rộng rãi trong hệ thống pháp luật của nhiều nước. Hiến pháp của hầu hết các quốc gia đều ghi nhận quyền này

Cho đến nay, pháp luật Việt Nam chưa có quy định rõ ràng về quyền riêng tư, mà chỉ có một số quy định như trong Bộ luật Dân sự 2005 (Ðiều 38), Luật Giao dịch điện tử 2005 (khoản 2 Điều 46) quy định quyền bí mật đời tư của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ; việc thu thập, công bố thông tin, tư liệu về đời tư cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác; thư từ, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được bảo đảm an toàn, bí mật và việc kiểm soát các loại này được thực hiện khi pháp luật có quy định và phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Cụ thể:

Điều 38- Bộ luật dân sự 2005: Quyền bí mật đời tư

1. Quyền bí mật đời tư của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ.

2. Việc thu thập, công bố thông tin, tư liệu về đời tư của cá nhân phải được người đó đồng ý; trong trường hợp người đó đã chết, mất năng lực hành vi dân sự, chưa đủ mười lăm tuổi thì phải được cha, mẹ, vợ, chồng, con đã thành niên hoặc người đại diện của người đó đồng ý, trừ trường hợp thu thập, công bố thông tin, tư liệu theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

3. Thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được bảo đảm an toàn và bí mật.

Việc kiểm soát thư tín, điện thoại, điện tín, các hình thức thông tin điện tử khác của cá nhân được thực hiện trong trường hợp pháp luật có quy định và phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Khoản 2 Điều 46 - Luật giao dịch điện tử: Bảo mật thông tin trong giao dịch điện tử

2. Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được sử dụng, cung cấp hoặc tiết lộ thông tin về bí mật đời tư hoặc thông tin của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác mà mình tiếp cận hoặc kiểm soát được trong giao dịch điện tử nếu không được sự đồng ý của họ, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác

Còn trong Bộ luật Hình sự năm 1999 đã được sửa đổi, bổ sung có quy định về tội "Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín của người khác"  tại điều 125 như sau:

Điều 125. Tội xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín của người khác 

1. Người nào chiếm đoạt thư, điện báo, telex, fax hoặc các văn bản khác được truyền đưa bằng phương tiện viễn thông và máy tính hoặc có hành vi trái pháp luật xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín, điện thoại, điện tín của người khác đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ một triệu đồng đến năm triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến một năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ từ một năm đến hai năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

c)  Phạm tội nhiều lần;

d) Gây hậu quả nghiêm trọng;

đ) Tái phạm.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ hai triệu đồng đến hai mươi triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ một năm đến năm năm

PV. Bản thân một con người, khi không vi phạm pháp luật, mà đời tư bị soi mói, bêu riếu thì bản thân những người lên án họ có phạm tội gì không? Pháp luật có quy định về việc này không? Họ có quyền được pháp luật bảo hộ không, thưa ông?

- Như đã nói, pháp luật đã có những quy định nhất định về bảo vệ đời tư, do vậy trong trường hợp này có thể đề nghị cơ quan chức năng hỗ trợ xử lý, bản thân những người thực hiện hành vi bêu riếu, soi mói dẫn đến xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến lợi ích của người bị soi mói, bêu riếu thì có thể sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 của Chính phủ Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống, chống bạo lực gia đình hoặc xử lý theo quy định của Bộ luật hình sự tại các điều 121  - Tội làm nhục người khác, điều 122 - Tội vu khống hoặc một tội khác tùy vào trường hợp cụ thể.

PV. Nếu người bị soi mói đời tư khởi kiện thì có được không, thưa ông?

- Khi bị soi mói đời tư thì tất nhiên người bị soi mói sẽ rất khó chịu, hoang mang, trong trường hợp này cần bình tĩnh xem xét vấn đề và tìm hiểu cụ thể lý do tại sao, sau đó có thể gặp gỡ, yêu cầu người soi mói chấm dứt hành vi vi phạm, trong trường hợp bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến lợi ích thì kiến nghị cơ quan chức năng hỗ trợ xử lý, buộc người vi phạm chấm dứt hành vi vi phạm, xin lỗi, cải chính công khai; buộc người vi phạm bồi thường thiệt hại hoặc xử phạt vi phạm hành chính, trường hợp nghiêm trọng có thể xử lý hình sự.

PV. Xin ông cho biết quan điểm của ông về hiện tượng dư luận đang quá đà trong việc can thiệp vào đời sống riêng tư của người khác, đặc biệt là các nghệ sĩ?

- Trong thời đại công nghệ thông tin- internet đang bùng nổ như hiện nay thì có quá nhiều nguồn để tiếp cận và khai thác thông tin. Tuy nhiên cũng xuất phát một bộ phận tự cho mình quyền phán xét hoặc can thiệp vào đời sống riêng tư của người khác, đồng thời với tâm lý đám đông sẽ hình thành nên một cái gọi là dư luận mà đa phần là thuận theo những gì mà mình đọc thấy, nhìn thấy trên mạng internet và bộc phát cảm xúc mà không tìm hiểu xem bản chất của vấn đề là như thế nào, có thật như vậy hay không…. Từ đó a dua theo để soi mói, bới móc, phán xét  thậm chí can thiệp một cách thô bạo vào đời sống riêng tư của người khác mà nạn nhân rõ nhất là các nghệ sỹ, ca sỹ, diễn viên….và hậu quả nhiều khi rất khó để khắc phục.

Trong khi đó, quyền riêng tư là một trong những quyền con người quan trọng nhất của thời hiện đại. Các vấn đề về quyền riêng tư đã được Liên hiệp quốc công nhận là quyền con người cần được bảo vệ. Các nước phát triển trên thế giới cũng đã ban hành đạo luật về quyền riêng tư hoặc các văn bản điều chỉnh vấn đề này nhằm bảo vệ quyền thiêng liêng của con người. Đối với Việt Nam, những vấn đề về quyền riêng tư cần được nghiên cứu đầy đủ để kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền ban hành quy định pháp lý cần thiết để điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan đến quyền riêng tư theo đúng quy luật phát triển nhằm đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại, tránh trường hợp quá đà như hiện nay.

PV. Xin cảm ơn ông!

Thảo Nguyên (thực hiện)

 

 

Bài liên quan

>>> Quyền được đảm bảo bí mật đời tư của các ‘sao’

>>> Khi đời tư con người bị xâm phạm

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại