• Đường dây nóng

    0243 9742817 - toasoan@toquoc.gov.vn

  • Liên hệ quảng cáo

    0968933869

Mỹ “dậy sóng” NATO, Nga bắc cầu hay ngầm kích động châu Âu?

Thế giới 06/06/2018 - 08:05

(Tổ Quốc) - Trong khi Mỹ không ngừng thúc ép các liên minh châu Âu tăng cường sức mạnh quân sự, Nga lại đang tìm cách mở ra một con đường mới.

Trong khuôn khổ chuyến công du tới Áo từ ngày 5/6, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố, ông muốn xây đắp những cây cầu kết nối với châu Âu. Tuy nhiên, một số người lại e ngại rằng, mục đích thực sự của người đứng đầu nước Nga, chính là gây nên những chia rẽ hoặc kích động ngay giữa lòng lục địa già.

Đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Putin kể từ sau khi tái trúng cử Tổng thống nhiệm kỳ thứ tư vào tháng 3 vừa qua. Mục đích chính thức cho chuyến thăm là các cuộc hội đàm với Thủ tướng Sebastian Kurz và Tổng thống Alexander Van der Bellen của Áo. Hai vấn đề nghị sự quan trọng nhất là hợp tác thương mại và kinh tế giữa hai nước: ông Putin sẽ tham dự một cuộc gặp gỡ với các đại diện doanh nghiệp Nga và Áo để thảo luận về các cơ hội đầu tư và hợp tác kinh tế.

Tuy nhiên, CNN nhận định, ông chủ Điện Kremlin đang tìm cách mở ra con đường dẫn tới một châu Âu, mà ở đó sự trỗi dậy của cánh hữu, chính phủ dân tuý, đang ngày càng đậm nét. Mục đích rõ ràng của Moscow là dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và kết thúc sự cô lập chính trị đối với Nga.

Áo là một trường hợp khá thú vị. Cuối năm ngoái, một liên minh chính phủ mới đã được thành lập tại thủ đô Vienna, trong đó có sự tham gia của  Đảng Tự do – một chính đảng theo con đường cực hữu.

Ông Heinz-Christian Strache, Phó Thủ tướng Áo, đồng thời là nhà lãnh đạo của Đảng Tự do, là một người phản đối các lệnh trừng phạt mà Liên minh châu Âu và Mỹ áp dụng đối với Nga, kể từ sau khi nước này sáp nhập Crimea vào năm 2014.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tờ Oesterreich, ông Strache đã nêu rõ lập trường của mình. “Đã tới thời điểm quan trọng để chấm dứt những lệnh trừng phạt đáng xấu hổ và bình thường hoá quan hệ chính trị - kinh tế với nước Nga”, ông nói.

Chính phủ Áo cũng đã có một động thái quan trọng mang ý nghĩa tích cực cho Moscow, khi quyết định không cùng hơn 20 quốc gia khác trục xuất các nhà ngoại giao Nga, sau vụ cựu điệp viên Nga Sergei Skripal và con gái Yulia bị tấn công bằng chất độc hoá học vào hôm 4/3 tại Salisbury, Anh.

Những điều trên đã làm nảy sinh những câu hỏi tại Áo về chương trình nghị sự thực sự trong chuyến thăm của ông Putin. 

“Chúng tôi muốn một Liên minh châu Âu thống nhất”

Trong một cuộc phỏng vấn trên kênh truyền hình Áo ORF trước thềm chuyến công du tới Vienna, ông Putin được hỏi, liệu chuyến thăm Áo có phải là “một sáng kiến nhằm hướng tới một chính sách thân thiện hơn trước Nga” của chính phủ Áo hay không.

“Chúng tôi không có mục đích chia rẽ bất kỳ điều gì hoặc bất kỳ ai tại châu Âu”, ông Putin nói. “Ngược lại, chúng tôi muốn nhìn thấy một Liên minh châu Âu thống nhất và phồn vinh, bởi vì Liên minh châu Âu là đối tác thương mại và kinh tế lớn nhất của chúng tôi. Càng có nhiều vấn đề xảy ra trong nội bộ Liên minh châu Âu sẽ càng làm gia tăng những nguy cơ và bất ổn cho chúng tôi”.

Đây được đánh giá là một động thái thú vị của Tổng thống Nga – người đang tìm kiếm đối tác mới giữa thời điểm các mối quan hệ với Washington và Brussels bị đóng băng.

Cuối tuần này, ông Putin sẽ tiếp tục có chuyến đi tới Trung Quốc để tham dự hội nghị Tổ chức Hợp tác Thượng Hải tại thành phố Thanh Đảo. Moscow từ lâu đã “nuôi dưỡng” mối quan hệ thân thiết với Bắc Kinh, và người đứng đầu Điện Kremlin được kỳ vọng sẽ hướng tới một sự hỗ trợ lớn hơn về mặt kinh tế từ Chủ tịch Tập Cận Bình, để đối mặt với các lệnh trừng phạt của phương Tây.

(Trái qua phải) Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

Thêm vào đó, những thay đổi trong các làn gió chính trị tại châu Âu cũng có thể mở ra một lối đi mới cho nước Nga. Italy - trong quá khứ từng tỏ ra “dao động” trước việc trừng phạt Moscow, giờ đây vừa có một chính phủ liên minh mới, dẫn đầu bởi các chính đảng theo trường phái dân tuý và hồ nghi châu Âu, là Đảng Liên minh phương Bắc (Lega Nord) và Phong trào Năm sao. Cả hai đảng này đều khá thân Nga.

Đi theo sự dẫn dắt của Hungary?

Tuy nhiên, có vẻ vẫn quá sớm để khẳng định, thiện chí của Áo hoặc các quốc gia châu Âu khác, có thể dẫn tới việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dành cho Nga hay không.

Nhận định sau cuộc bầu cử chính phủ mới của Áo, Stanislav Klimovich, chuyên gia khoa học chính trị đến từ Trung tâm Carnegie Moscow đánh giá: “Các nhà quan sát e ngại Đảng Tự do sẽ cải biến liên minh mới với Đảng Nhân dân Áo hiện theo đường lối trung tả. Họ sợ rằng, chính phủ Áo sẽ đóng cửa các biên giới, kết thân với Nga và đưa hệ thống chính trị đi theo hướng phi tự do, như những gì mà Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đã làm”. 

Theo ông Klimovich, những động thái như vậy sẽ bị hạn chế. “Từ lúc đó, cả Đảng Nhân dân và Đảng tự do đều tự tách mình khỏi các chính trị gia theo lập trường trên,” ông chỉ ra. “Và sau cuộc bầu cử, Thủ tướng Sebastian Kurz đã tuyên bố rõ ràng, chính phủ của ông sẽ thân châu Âu hoặc không rút khỏi Liên minh”.

Mỹ thúc NATO tăng cường lực lượng đánh chặn Nga

Ở một động thái khác, Mỹ đang không ngừng thúc giục các đồng minh châu Âu sẵn sàng có thêm quân lính, tàu chiến và máy bay chiến đấu – nhằm phục vụ tốt nhất cho việc ngăn chặn một cuộc tấn công từ Nga.

Trong một cuộc gặp với các Bộ trưởng Quốc phòng khối liên minh vào ngày 7/6 tới đây tại Brussles, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis sẽ tìm kiếm một thoả thuận quy mô cho kế hoạch trên. 

Theo đó, NATO cần phải có 30 tiểu đoàn trên bộ, 30 đội bay chiến đấu và 30 tàu hải quân như các tàu khu trục, sẵn sàng triển khai trong 30 ngày kể từ khi nhận được cảnh báo.

“Đối thủ của chúng ta có thể di chuyển nhanh chóng vào các nước Baltic và Ba Lan trong một cuộc tấn công trên bộ,” một nhà ngoại giao cấp cao NATO nói về kế hoạch của Washington.

Còn một quan chức Mỹ cho biết, mục tiêu chủ yếu của sáng kiến là đối phó với Nga và nó phù hợp với Chiến lược Quốc phòng 2018 của Lầu Năm góc, trong đó cáo buộc Moscow đang tìm cách “phá hoại NATO”. 

Minh Đức

NỔI BẬT TRANG CHỦ