Bê bối bóng đá gia tăng căng thẳng Nga - Mỹ
02-06-2015 10:52

(Toquoc)- Vụ án tham nhũng tại FIFA có liên quan đến quyền đăng cai World Cup 2018 và 2022 của Nga và Qatar.

Ngày 27/5, nhiều quan chức cấp cao của Liên đoàn Bóng đá thế giới FIFA đã bị bắt giữ khẩn cấp tại Zurich (Thụy Sỹ), bao gồm nhiều thành viên cốt cán như Phó chủ tịch đương nhiệm Jeffrey Webb và Eugenio Figueredo, cựu thành viên Ban điều hành Jack Warner, Chủ tịch LĐBĐ Costa Rica Eduardio Li….

Gần đây, Tổng thư ký đương nhiệm Jerome Valcke cũng bị nghi ngờ có dính líu đến bê bối này vì đã từng đứng ra thanh toán 10 triệu đôla trong một quy trình bí mật nhằm giúp Nam Phi giành quyền đăng cai World Cup 2010, theo t NewYork Times ngày 2/6.

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) và Bộ Tư pháp Mỹ đang dẫn đầu cuộc điều tra, được cho là bê bối tham nhũng vô cùng nghiêm trọng với số tiền lên đến 150 triệu USD trong vòng 24 năm qua.

Các công tố viên Thụy Sĩ cũng cho biết đã mở thủ tục tố tụng hình sự đối với một số cá nhân vì nghi ngờ quản lý yếu kém và rửa tiền, liên quan đến việc trao quyền đăng cai World Cup 2018 cho Nga và World Cup 2022 cho Qatar. Quyền đăng cai hai kỳ World Cup này được trao sau một cuộc bỏ phiếu của Ủy ban điều hành FIFA năm 2010.

Bê bối bóng đá gia tăng căng thẳng Nga - Mỹ - ảnh 1
Danh sách một số quan chức FIFA bị bắt giữ vì những cáo buộc tham nhũng

Tổng thống Nga Putin bất bình

Ngay sau khi diễn ra vụ bắt giữ tại Thụy Sĩ, ngày 28/5, Tổng thống Nga Putin đã lên tiếng chỉ trích Mỹ, coi "Đây là một nỗ lực trắng trợn nữa nhằm mở rộng thẩm quyền của họ (Mỹ) đến các nước khác". Và "Mỹ rõ ràng không liên quan gì đến tổ chức này".

Tổng thống Nga cho rằng vụ điều tra của Mỹ, được diễn ra chỉ vài ngày trước khi tiến hành bầu Chủ tịch FIFA nhằm mục đích hạ uy tín và muốn ông Sepp Blatter không được tái đắc cử.

Hai thượng nghị sĩ Mỹ, Bob Menendez và John McCain, ngày 26/5 trước đó kêu gọi FIFA không bầu ông Blatter ngồi lại vào ghế chủ tịch FIFA vì "Blatter tiếp tục hỗ trợ" Nga đăng cai World Cup 2018. 

Điều này, theo Nga là "vi phạm đặc biệt nghiêm trọng các nguyên tắc làm việc của tổ chức quốc tế" và Mỹ nên tách bạch giữa thể thao và chính trị.

Vào tháng 4 vừa qua, 13 thượng nghị sĩ Mỹ đã viết thư cho FIFA, yêu cầu tước quyền đăng cai của Nga vì sự kiện này sẽ “nâng cao danh tiếng” cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, và điều đó không thích hợp "vào thời điểm lẽ ra nước này phải bị lên án".

Chủ tịch FIFA Sepp Blatter đã từ chối đề nghị này và kiên quyết đứng về phía Nga và Qatar. "Lịch sử cho thấy cho đến nay, tẩy chay sự kiện thể thao hay chính sách cô lập hoặc đối đầu không phải là cách hiệu quả nhất để giải quyết vấn đề".

Lo ngại quyền đăng cai World Cup 2018

 “Tôi cho rằng Kremlin coi những tiến triển của vụ bê bối tại FIFA lần này là khúc dạo đầu cho việc tước bỏ vai trò nhà tổ chức sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh năm 2018 của Nga”, Konstantin von Eggert, một nhà bình luận chính trị độc lập cho biết.

Nicolai Petrov, một nhà phân tích độc lập đánh giá rằng Putin muốn ngăn chặn điều này, vì vậy, "ông ấy tấn công trước".

Trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại từ Zurich vào ngày 27/5, ông Vitaly Mutko, Bộ trưởng thể thao Nga, phủ nhận rằng ủy ban đấu thầu nước này đã sử dụng hối lộ để đảm bảo quyền đăng cai World Cup.

Việc Nga giành được quyền đăng cai và tổ chức World Cup năm 2018, thời điểm của cuộc tranh cử tổng thống tại nước này, có thể là một trong những sự kiện nổi bật, giúp ông Putin nâng cao uy tín khi không loại trừ khả năng ông sẽ tái tranh cử Tổng thống Nga nhiệm kì mới.

Xét về lợi ích kinh tế, sự kiện này là dịp để Nga quảng bá hình ảnh, giành được sự công nhận của quốc tế và thu hút đầu tư khi đang gặp khó khăn về kinh tế. Ngân hàng Thế giới (WB) đã ước tính, nền kinh tế Nga sẽ giảm 1,5% trong năm 2015,  dựa trên giá dầu thô trung bình 70 USD/thùng. Còn theo Anders Aslund, chuyên gia cấp cao thuộc Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, năm nay nền kinh tế Nga có thể suy giảm 10%.

Ngân sách của Nga dự kiến ​​sẽ dành 11,5 tỷ cho việc xây dựng sân vận động mới và các dự án cơ sở hạ tầng khác phục vụ cho World Cup 2018, trong đó, nhiều công trình đã được khởi công. Người đứng đầu Ủy ban tổ chức World Cup Nga 2018, Alexei Sorokin cho biết nước này "đã chuẩn bị rất nhiều". Nếu mất quyền tổ chức sự kiện, thiệt hại về mặt tài chính của Moscow sẽ rất lớn. 

Mỹ hành động quyết liệt

Theo Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Loretta Lynch, nhiều giao dịch bất chính được cho là diễn ra tại Mỹ, sử dụng hệ thống ngân hàng của Mỹ và có mục tiêu mở rộng bóng đá sang Mỹ. Và Tư pháp Mỹ sẽ tăng cường điều tra tham nhũng nếu những nước khác không làm.

Đồng thời, cáo buộc tham nhũng của FIFA liên quan tới “các khoản hối lộ có hệ thống” của các công ty truyền thông nhằm giành hợp đồng tiếp thị các giải đấu. Trong đó, hoạt động tham nhũng của Liên đoàn bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribbe (CONCACAF) ảnh hưởng trực tiếp đến bóng đá Mỹ.

Còn theo tờ Washington Post, cuộc điều tra là diễn biến mới nhất trong căng thẳng ngoại giao giữa Nga và phương Tây. Trước đó, theo hai ông Bob Menendez và John McCain, FIFA nên bầu ra một vị lãnh đạo "sẽ làm việc để chính quyền Putin không được hưởng đặc quyền" tổ chức World Cup.

Sau khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea năm 2014, phương Tây đã kêu gọi tẩy chay giải đấu hoặc đề nghị FIFA xem xét lại việc lựa chọn Nga là nước đăng cai sự kiện. Hiện nay, nhiều thượng nghị sĩ Mỹ cho rằng lợi ích kinh tế từ các giải đấu sẽ làm cho các biện pháp trừng phạt mà Mỹ và phương Tây áp đặt với Nga mất và giảm thiểu tác dụng.

Nikolai Levichev, một nhà lập pháp Nga nhận định Mỹ "cố gắng bôi nhọ và làm Nga mất uy tín trong mắt của cộng đồng thế giới".

Paul Roderick Gregory, nhà nghiên cứu tại viện Hoover của Đại học Stanford còn cho rằng " Đối với ông Putin thì không gì có thể tồi tệ hơn là mất World Cup 2018".

Bất chấp những tranh cãi về uy tín và vụ bê bối tham nhũng đang căng thẳng, ông Sepp Blatter vẫn nhận được đông đảo sự ủng hộ trong cuộc bầu cử ngày 30/5 (133 phiếu so với 73 của đối thủ cạnh tranh) và tiếp tục giữ cương vị Chủ tịch FIFA.

Và theo Steve McCabe, chuyên gia tại Đại học Kinh tế của Birmingham, "đòi hỏi về công trình, cơ sở hạ tầng của giải đấu rất cao", và việc truất quyền có thể gây ra "biến động lớn". Vì vậy, có thể cho rằng khả năng Nga bị tước quyền đăng cai World Cup có thể không cao.

Tuy nhiên, cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục và có thể xuất hiện những diễn biến phức tạp, do đó chưa thể nói trước được điều gì.

An Bình (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại