Các nền quân chủ lập hiến châu Âu trước thử thách
Thứ Hai, ngày 09/06/2014 - 09:20

(Toquoc)- Chưa đầy 18 tháng qua, hai vua và một nữ hoàng thoái vị - trào lưu mới của hoàng gia châu Âu.

Ngày 7/6, hàng nghìn người đã đổ xuống các đường phố ở thủ đô Madrid của Tây Ban Nha đòi trưng cầu ý dân về xóa bỏ chế độ quân chủ ở nước này, sau khi Vua Juan Carlos tuyên bố thoái vị nhường ngôi cho Thái tử Felipe de Borbon. Đó là cuộc thoái vị thứ ba tính từ đầu năm đến nay. Người tuần hành hô khẩu hiệu "Ngày mai, Tây Ban Nha sẽ là một nước cộng hòa". Nhiều chính đảng và tổ chức công dân cũng đòi trưng cầu ý dân về tương lai của chế độ quân chủ, qua đó trao cho người dân tiếng nói quyết định về vấn đề này. Ngày 28/01/2013, Nữ hoàng Hà Lan Beatrix tuyên bố thoái vị sau 33 năm cầm quyền để nhường ngôi cho con trai, Thái tử Willem-Alexander nhân dịp Hà Lan kỷ niệm 200 năm thiết lập chế độ dân chủ. Tại vương quốc Bỉ, sau gần 20 năm trị vì, ngày 21/07/2013 - ngày quốc khánh Bỉ, Quốc vương Albert II, 78 tuổi, đã tuyên bố Hoàng thái tử Philippe lên kế vị.

Các nền quân chủ lập hiến châu Âu trước thử thách - ảnh 1

Tuyên bố thoái vị gây tranh cãi của Vua Tây Ban Nha

 

Một số nguồn tin cho rằng Nữ hoàng Anh Elizabeth II đang chuẩn bị nhường ngôi cho Thái tử Charles. Những động thái của Hoàng gia Anh đầu năm nay đã phần nào chứng tỏ điều đó. Văn phòng báo chí của Nữ hoàng Elizabeth II sáp nhập với văn phòng báo chí của vợ chồng Thái tử Charles. Các nhân viên phụ trách truyền thông của Thái tử Charles sẽ từ dinh thự Clarence House chuyển đến làm việc tại điện Buckingham. Trước chuỗi sự kiện này, thăm dò dư luận ở Thụy Điển cũng cho thấy công chúng muốn Vua Carl- Gustaf của họ làm điều tương tự, lui bước và truyền ngôi cho công chúa Victoria.

Lí do cho những quyết định này được cho là do “tuổi già sức yếu” và thế hệ trẻ đã “đủ lông đủ cánh” để kế tục. Phần lớn các vị vua và nữ hoàng đều không còn trẻ. Nữ hoàng Beatrix 75 tuổi, Vua Albert II 78 tuổi, Vua Carlos 76 tuổi, Nữ hoàng Anh 88 tuổi và Vua Thụy Điển 68 tuổi. Thời kì tốt đẹp của hoàng gia đã trôi qua, sự chuyển giao thế hệ thực chất được kì vọng khôi phục lại niềm tin của công chúng đang bị xói mòn nghiêm trọng đối với hoàng tộc.

Sống xa hoa và bê bối

Sự xa hoa, hoang phí của các thành viên hoàng tộc trong bối cảnh nền kinh tế châu Âu phải áp dụng chính sách thắt lưng buộc bụng vì chìm sâu trong khủng hoảng nợ công khiến thần dân thất vọng. Hoàng gia Anh không chỉ là gia tộc nổi tiếng nhất thế giới mà còn là những người sống rất xa xỉ. Trợ cấp năm 2013 của Hoàng gia Anh đã lên tới hơn 60 triệu USD. Chỉ riêng tiền lương cho các người hầu của hoàng gia năm 2013 cũng lên tới 30,5 triệu đô la Mỹ. Khi Nữ hoàng Elizabeth II sở hữu một dàn xe Bentley siêu sang thì Vua Albert II của Bỉ có một ngôi biệt thự ở miền nam nước Pháp. Ở Tây Ban Nha, tháng 4/2012, công chúng đã rất phẫn nộ khi vua Juan Carlos tham gia cuộc săn voi xa xỉ ở Boswana, ước tính tốn kém hơn 50 nghìn đô la Mỹ.

Các thành viên hoàng tộc cũng thể hiện sự can thiệp ngày càng mạnh mẽ vào công việc chính trị của đất nước trên quan điểm và lợi ích cá nhân, điều làm mất đi sự trung lập và khách quan của hoàng gia. Nhìn vào lịch sử, năm 1954, Hoàng thân Bernhard của Hà Lan đã tham gia sáng lập nhóm Bilderberg nhằm thúc đẩy học thuyết hợp tác liên Đại Tây Dương, tạo sự liên kết chặt chẽ giữa Mỹ và Tây Âu. Tuy nhiên, đến năm 1976, đã có nguồn tin tiết lộ rằng Hoàng thân Bernhard đã nhận hối lộ 1,1 triệu đô la Mỹ từ công ty máy bay Mỹ Lochheed để giúp công ty này có hợp đồng mua bán máy bay với chính phủ Hà Lan. Đồng thời, công chúa Cristina và chồng bị cáo buộc biển thủ 8,7 triệu đô la Mỹ tiền công quỹ của Tổ chức từ thiện Noos trong thời gian từ năm 2004 đến 2006.

Ở Vương quốc Anh năm 2013, có ít nhất 39 dự thảo luật đã bị tác động hoặc phủ quyết bí mật bởi hoàng gia Anh. Theo thống kê của nhật báo Daily Mail, từ năm 2010 đến năm 2013, Thái tử Charles có ít nhất 36 cuộc gặp riêng với các bộ trưởng nội các Anh, trong đó có 7 cuộc gặp giữa ông và Thủ tướng Anh David Cameron. Thái tử Charles đã nhiều lần bày tỏ chính kiến về những vấn đề mà ông đặc biệt quan tâm, như giáo dục, kiến trúc, tôn giáo, môi trường, nông nghiệp, năng lượng... Daily Mail nhận định: “Bằng cách vận động các bộ trưởng tại các cuộc gặp kín, thái tử dường như đang sử dụng vị thế của mình để thao túng chính sách. Nếu ông muốn có các cuộc gặp, chúng nên diễn ra công khai và minh bạch”.

Sự bê bối trong đời sống riêng của các thành viên hoàng tộc và hơn hết là các vị vua đã khiến nhân dân thất vọng. Tháng 6/2012 truyền thông trên toàn châu Âu dồn dập đưa tin về sự trăng hoa của vua Tây Ban Nha Juan Carlos khi bà Ingrid Sartiau, một phụ nữ ở thành phố Gent, tây bắc nước Bỉ có nghi ngờ vua Juan Carlos chính là cha đẻ của mình. Ngoài ra, mối quan hệ bí mật của Vua Carlos với Công nương Corinna Zu Sayn Wittgenstein, 47 tuổi, cũng khiến dư luận chú ý. Hoàng gia Tây Ban Nha cũng đã bị chỉ trích về việc Vua Juan Carlos dạy Felipe Juan Froilan, cháu trai 13 tuổi, tập bắn súng ngắn và cậu bé đã bắn vào chân mình trong lễ phục sinh. Điều này đã vi phạm luật pháp Tây Ban Nha: Trẻ em từ 14 tuổi trở lên mới được sử dụng súng ngắn.

Hoàng tử nước Anh Harry liên tục dính vào nhiều vụ bê bối lớn từ việc thừa nhận nghiện rượu và cần sa ở tuổi 17 cho đến gian lận trong học hành, ẩu đả với phóng viên và đối xử dã man với động vật.Vua Albert II của Bỉ có liên can trong một vụ bê bối lớn của hoàng gia khi buộc phải thừa nhận sự tồn tại của cô con gái ngoài giá thú tên là Delphine Boel. Đầu năm nay Boel đệ đơn ra tòa đòi xác nhận tư cách con gái nhà vua.

Đối mặt với sức ép xóa bỏ hoàng gia

Một cuộc khảo sát vào tháng Giêng năm nay do Sigma Dos thực hiện cho thấy 62% người Tây Ban Nha đồng ý với việc xóa bỏ hoàng gia, so với chỉ 45% một năm trước đó. Hàng chục nghìn người Tây Ban Nha đã đổ ra đường phố khắp cả nước kêu gọi trưng cầu dân ý về việc xóa bỏ chế độ quân chủ, thành lập nền cộng hòa. Người biểu tình giương cao những biểu ngữ: “Không cần vua, hãy trưng cầu ý dân”, “Tây Ban Nha sẽ trở thành nước cộng hòa”... Jordi Rodriguez Virgili, giáo sư truyền thông chính trị học tại Đại học Navarra, cho biết: "Mọi người đang kêu gọi cải cách chính trị, họ muốn một sự thay đổi trong hoạt động của nhà nước sau khi chuyển sang nền dân chủ 40 năm trước. Và người dân muốn bắt đầu thay đổi từ hoàng gia."

Trong một cuộc thăm dò dư luận năm 2013 trên tờ Sunday Telegraph ở Anh, 53% nói rằng đất nước sẽ thoát khỏi khủng hoảng nếu không có Hoàng gia. Hơn nữa, 56% những người tuổi từ 18-24 không đồng ý với việc chi trả cho hoạt động của hoàng gia. Phần lớn những người ủng hộ hoàng gia ở độ tuổi trên 65, trong khi thanh niên Anh hiện nay không tin tưởng và hi vọng vào hoàng tộc như ông bà và cha mẹ của họ.

Trên toàn châu Âu , một thế hệ mới của các vị tân vương đăng quang với tầm nhìn đưa nền quân chủ trở nên gần gũi hơn và tương đồng với dân chúng. Quan điểm này, ngược lại làm dấy lên câu hỏi: Nếu hoàng gia giống như thường dân, tại sao họ cần phải tồn tại ? Công dân bình thường không có may mắn để nắm giữ vương vị và có nhiều đặc quyền. Thường dân không được chi trả và sống xa hoa bằng tiền thuế. Hoàng tộc đang thể hiện vai trò của một kẻ ăn bám.

Sự thoái vị, mở đường cho những gương mặt trẻ trung chỉ có thể bảo đảm sự ổn định tạm thời cho chế độ quân chủ. Hoàng gia châu Âu và mọi thành viên của hoàng tộc cần phải làm nhiều hơn nữa nếu muốn có được sự ủng hộ đông đảo của công chúng trong thời điểm khó khăn hiện tại và tương lai./.

An Binh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại
PTI

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm