Cuộc đua giành vé tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2016 khó đoán định
25-08-2015 06:07

(Toquoc)- Sắp bước vào giai đoạn tăng tốc, cuộc chiến của các ứng viên với tiềm năng và chiến lược riêng đang hết sức căng thẳng.

Chiến dịch tranh cử Tổng thống Mỹ hiện tại gây ấn tượng với nhiều ứng cử viên nhất từ trước đến nay, bao gồm 5 ứng viên từ Đảng Dân chủ và 17 ứng viên của Đảng Cộng hòa, theo thông tin được cập nhật ngày 14/8 vừa qua trên NewYork Times.

Cảnh báo về thiết chế chính trị Đảng Cộng hòa

Trong nội bộ Đảng Cộng hòa, các ứng cử viên “ngoài cuộc” như tỷ phú bất động sản Donald Trump và chuyên gia giải phẫu thần kinh đã nghỉ hưu Ben Carson vượt lên dẫn điểm trong khi uy tín của bộ ba “trong cuộc” nổi bật gồm cựu Thống đốc bang Florida Jeb Bush, Thống đốc bang Wisconsin Scott Walker và Thượng nghị sỹ Marco Rubio lại sụt giảm.

Kết quả cuộc thăm dò dư luận mới nhất được CNN/ORC công bố ngày 19/8 cho biết với việc nhận được 24% số phiếu ủng hộ trong nhóm các cử tri đã đăng ký bỏ phiếu, tỷ phú Trump hiện bỏ khá xa đối thủ cạnh tranh gần nhất trong đảng Cộng hòa là cựu Thống đốc Florida Jeb Bush - chỉ nhận được 13% số ý kiến ủng hộ.

Tiếp theo là bác sỹ Ben Carson với 9%, Thượng nghị sỹ bang Florida Marco Rubio và Thống đốc bang Wisconsin Scott Walker cùng được 8%, Thượng nghị sỹ bang Kentucky Rand Paul 6% và Thượng nghị sỹ bang Texas Ted Cruz 5%...

Trong tổng số cử tri Cộng hòa và cử tri độc lập có xu thế ủng hộ đảng này, 58% số người được hỏi tuyên bố ủng hộ tỷ phú Trump, tăng khá mạnh so với 50% số người ủng hộ của cuộc thăm dò hồi tháng trước.

Các chuyên gia thăm dò cho rằng thái độ trên đây của cử tri là điều cảnh báo sớm với các nhà lãnh đạo của đảng Cộng hòa rằng cử tri của họ đang có sự thay đổi theo hướng muốn ủng hộ các ứng cử viên nào thách thức thiết chế chính trị truyền thống của đảng này.

Cuộc đua giành vé tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2016 khó đoán định - ảnh 1
Hai ứng cử viên: Donald Trump của đảng Cộng hòa và Hillary Clinton bên phía đảng Dân chủ và  đang chiếm ưu thế khá lớn trước các ứng cử viên khác

Cuộc đua giành vé tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2016 khó đoán định - ảnh 2

 

Tái xuất hiện trường phái tân bảo thủ

Với số lượng ứng viên tham gia tranh cử tổng thống năm 2016 đông đảo, nhiều nghị sĩ đảng Cộng hòa cũng đã sử dụng những cố vấn một thời bị tẩy chay và mạnh mẽ thể hiện những quan điểm của trường phái tân bảo thủ (dựa vào sức mạnh cơ bắp và quân sự).

Trong cuộc tranh luận đầu tiên giữa các ứng viên Cộng hòa ngày 6/8, 17 ứng cử viên sơ bộ của đảng này lên án “sự yếu kém” của chính sách đối ngoại của đảng Dân chủ và Tổng thống Barack Obama. Họ mô tả chính sách này không thể hiện được vai trò lãnh đạo của nước Mỹ, để lại nhiều khoảng trống quyền lực trên thế giới, khiến Nga, Iran, Trung Quốc và các nhóm thánh chiến Hồi giáo lợi dụng để bành trướng thế lực.

Ứng viên Ted Cruz tuyên bố: “Chúng ta cần một thủ lĩnh quân sự có thể chiến đấu với những kẻ thù của đất nước”. Jeb Bush, một tên tuổi mất tích sau giai đoạn tám năm cầm quyền của George W. Bush (2001-2009) xuất hiện lại và nhờ đến sự tư vấn của Paul Wolfowitz, nguyên là nhân vật số hai của Lầu Năm Góc (2001-2005), người rất ủng hộ một cuộc can thiệp quân sự của Mỹ tại Iraq.

Trong công luận Mỹ, di sản cuộc chiến Iraq vẫn bị rất nhiều người coi là một chủ đề có thể khiến ứng cử viên Jeb Bush thất bại trong cuộc tranh cử. Tuy nhiên, ngày 11/8 vừa qua, ứng cử viên này không ngần ngại tuyên bố: "Việc hạ bệ Saddam Hussein rõ ràng là một việc làm tốt”.

Ứng cử viên Lindsey Graham cũng trở thành một người cổ vũ cho một cuộc can thiệp trên bộ của Mỹ vào Iraq và Syria để chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo.

Về phần mình, Thượng nghị sĩ Marco Rubio, một ứng viên khác, đã chọn Jamie Fly - một cựu lãnh đạo an ninh quốc gia thời Bush - làm cố vấn. Năm 2012, ông Jamie Fly khẳng định – trong một cuốn sách – rằng Mỹ cần phải hành động cho một thay đổi chế độ tại Iran, với việc ném bom hàng loạt vào các cơ sở của chính quyền Tehran.

Lawrence Wilkerson, một thành viên đảng Cộng hòa theo xu hướng ôn hòa, nhận xét: "Các ứng viên sơ bộ đảng này cho rằng họ không thể giành được chiến thắng trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng, nếu không có được sự ủng hộ của 11-12% công dân Mỹ có quan điểm diều hâu". Wilkerson từng lãnh đạo một văn phòng của Bộ Ngoại giao Mỹ, thời Ngoại trưởng Colin Powell đưa ra 3 nhân tố khiến các ứng viên đảng Cộng hòa lựa chọn việc phô trương tư tưởng tân bảo thủ. Bên cạnh các tính toán chiến lược chính trị, hai nhân tố kia là quan điểm phân biệt chủng tộc ngự trị trong một bộ phận xã hội Mỹ và việc nhiều người Mỹ khó chấp nhận thực tế rằng quyền lực của Hoa Kỳ suy yếu phần nào trong thế giới hiện nay.

Đảng Dân chủ xoay quanh Hillary Clinton

Dù tỷ lệ ủng hộ hiện giảm tới 9% so với kết quả thăm dò hồi tháng Bảy xuống còn 47%, song cựu Ngoại trưởng Clinton tiếp tục bỏ lại khá xa các đối thủ cạnh tranh giành tấm vé đại diện cho đảng này trong cuộc bầu cử sẽ diễn ra vào tháng 11/2016.

Theo kết quả thăm dò của CNN/ORC, ứng cử viên xếp sau bà Clinton là Thượng nghị sỹ bang Vermont Bernie Sanders chỉ nhận được 29% số người ủng hộ, cựu Thượng nghị sỹ Jim Webb 1%, cựu Thống đốc bang Maryland Martin O’Malley 2%.

Và Phó Tổng thống Joe Biden, dù chưa tuyên bố tham gia tranh cử, song nhận được 14% số cử tri ủng hộ. Phần lớn cử tri Dân chủ nói rằng họ muốn ông Biden tham gia cuộc đua. Thậm chí trong số những người đang ủng hộ bà Clinton, 50% cho biết họ ủng hộ Phó Tổng thống Biden tranh cử vào năm tới.

So với Đảng Cộng hòa, cuộc cạnh tranh giữa các ứng viên Dân chủ có thể nói là kém tính khốc liệt và sôi động.

Jennifer Lawless, một giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Hoa Kỳ cho biết việc thiếu cạnh tranh giữa các ứng cử viên Dân chủ không phải là vì thiếu các tài năng tranh cử. Nhiều thành viên Dân chủ cho rằng bà Clinton với danh tiếng, khả năng tài chính và các tổ chức vận động bầu cử hiệu quả đã hội tụ đầy đủ những yếu tố trở thành người đại diện cho Đảng Dân chủ trong cuộc đua năm 2016.

"Họ (các nghị sĩ Đảng Dân chủ) không nghĩ rằng có thể giành chiến thắng. Họ không cho rằng có thể đánh bại bà ấy (Hillary), và nhiều nghị sĩ Dân chủ nhận định bà Clinton là một ứng cử viên vô cùng mạnh mẽ cho cuộc tổng tuyển cử, vì vậy không có lý do gì để tiếp tục cạnh tranh với ", Jennifer cho biết.

Có thể nói, đến thời điểm này, bà Clinton vẫn được coi là một trong những ứng cử viên sáng giá nhất của Đảng Dân chủ, có thể mang về thắng lợi cho “những chú lừa”. Các ứng viên khác như Thượng nghị sĩ Jim Webb, Martin O’Malley hay cựu Thống đốc Rhode Island Lincoln Chaffee chỉ có thể tạo ra một số tác động thoáng qua, TheObserver nhận định.

Còn ông Sanders, người đang lãnh đạo làn sóng cánh tả trong Đảng Dân chủ đã đưa ra được nhiều đề xuất hay, nhưng chưa trả lời được các câu hỏi khó (như làm cách nào để tạo ra nguồn ngân sách cho kế hoạch miễn học phí đại học cho tất cả mọi người?) đặt ra câu hỏi về phong độ của ông cũng như khả năng chuyển đám đông bị ông thu hút thành những cử tri bỏ phiếu.

Từ nay đến thời điểm diễn ra bầu cử, tháng 11/2016 còn xa. Ngay cả những cuộc bầu cử sơ bộ cũng mãi đến tháng 2/2016 mới bắt đầu. Sự vượt trội hiện nay của bất kì ứng cử viên nào với những chiến lược đường lối riêng từ hai đảng vẫn chỉ mang tính chất tạm thời. Những biến cố mới có thể làm thay đổi bức tranh chính trị Mỹ còn nằm ở phía trước.

Binh Tuong (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại