Cuộc khủng hoảng di cư đe dọa tương lai Schengen
28-01-2016 05:47

(Toquoc)- Nhiều nước EU muốn kéo dài việc kiểm soát biên giới; chia rẽ về cách thức giải quyết cuộc khủng hoảng kép. 

Vấn đề di cư, tương lai của châu Âu và của Hiệp ước Schegen đã trở thành chủ đề quan trọng tại diễn đàn kinh tế thường niên tại Davos,Thụy Sĩ, vừa kết thúc ngày 23/1.

2015 là năm thử thách năng lực quản lý khủng hoảng của châu Âu và năm 2016 sẽ còn khó khăn hơn nhiều. Ông David Miliband, Chủ tịch Ủy ban Cứu hộ quốc tế, không phải là người duy nhất đưa ra lời cảnh báo tại diễn đàn Davos về những hậu quả tai hại đối với Liên minh châu Âu do dòng người di cư từ Trung Đông - châu Phi mang lại.

Tại Diễn đàn, tỷ phú Mỹ George Soros nhận định EU “đang tan rã” thể hiện qua sự hoảng loạn trong chính sách tiếp nhận người di cư và số lượng người tị nạn đã vượt qua giới hạn mà các nước thành viên EU có thể tiếp nhận. 

Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Christine Lagarde ngày 23/1 cho biết cuộc khủng hoảng người di cư đã đẩy châu Âu tới một giới hạn hết sức nguy hiểm và đe dọa sự tồn tại của Khu vực tự do đi lại Schengen. 

Cuộc khủng hoảng di cư đe dọa tương lai Schengen - ảnh 1
Dòng người tỵ nạn và nhập cư bất hợp pháp từ Trung Đông và Bắc Phi chọc thủng phòng tuyến ngoài của châu Âu để thâm nhập vào EU - tháng 1/2016 tăng gấp 10 lần so với tháng 1 năm ngoái

Phát biểu tại Diễn đàn Davos, bà Lagarde đã đưa ra quan điểm, cho rằng cuộc khủng hoảng người tị nạn đã đẩy châu Âu trước nguy cơ “một mất một còn”, buộc nhiều nước siết chặt kiểm soát biên giới, cho thấy Hiệp ước Schengen đang dần mất hiệu lực.

Schengen là hiệp ước về đi lại tự do đi lại cho các nước thành viên. Đối với công dân nước ngoài, chỉ cần thị thực của một trong các nước thành viên là được phép đi lại trong toàn bộ khu vực Schengen. Tính đến 19/12/2011, đã có 26 quốc gia tham gia Hiệp ước này.

Hơn 1 triệu người di cư ồ ạt kéo tới châu Âu trong năm 2015 và chỉ trong nửa đầu tháng 1 năm nay, số người di cư đến châu Âu bằng đường biển cao gấp 10 lần so với tháng 1 năm ngoái. Cuộc khủng hoảng di cư đe dọa sự ổn định về kinh tế và xã hội của EU trong bối cảnh cuộc khủng hoảng kinh tế vừa mới có dấu hiệu tạm thời lắng dịu.

Theo quy định, lệnh kiểm soát biên giới hiện hành sẽ hết hiệu lực vào tháng 5/2016, song nếu Bộ trưởng Nội vụ các nước EU nhất trí kéo dài việc kiểm soát biên giới theo Điều 26 trong Bộ quy tắc đi lại qua biên giới các nước tham gia Hiệp ước Schengen thì việc kiểm soát biên giới có thể được gia hạn thêm 1 năm rưỡi nữa, tới cuối năm 2017. Bộ trưởng Nội vụ các nước thành viên EU sẽ họp tại Amsterdam (Hà Lan) vào ngày 25/1 để thảo luận về vấn đề này. 

EU chia rẽ nhiều vấn đề

Ngày 21/1, Thủ tướng Pháp Manuel Valls cảnh báo EU đã rơi vào nguy cơ chia rẽ trong nhiều vấn đề, bao gồm cả vấn đề dòng người tị nạn khổng lồ. Một số nhà quan sát cho rằng để đối phó với vấn nạn này, châu Âu cần tiếp tục tăng cường siết chặt kiểm soát biên giới. Trong khi đó, nhiều người lại hoài nghi việc xây hàng rào thép gai, đóng cửa biên giới và ngăn chặn dòng người di cư là giải pháp hữu hiệu cho vấn đề người nhập cư hiện nay.

Để đối phó với dòng người di cư ồ ạt đổ vào châu Âu, nhiều nước trong khu vực Schengen đã tái áp đặt việc kiểm soát biên giới. Theo phát ngôn viên Bộ Nội vụ Đức, số người di cư vào nước này trước mắt sẽ chưa thuyên giảm, do vậy việc kiểm soát biên giới tạm thời sẽ vẫn là công cụ hiệu quả và cần thiết nhằm thiết lập trật tự ở khu vực biên giới. Trước đó, Bộ trưởng Nội vụ Thomas de Maizière cũng tuyên bố sẽ kéo dài lệnh kiểm soát biên giới tại khu vực biên giới Đức-Áo. Hiện khu vực này mỗi ngày có từ 1.300-2.800 người di cư từ biên giới Áo sang bang Bayern của Đức. Riêng trong năm 2015, số người di cư vào Đức đã lên tới gần 1,1 triệu người.

Ngày 16/1, Áo đã tạm ngừng thực thi hiệp ước Schengen. Ngày 23/1, Bộ trưởng Nội vụ Áo Johanna Mikl-Leitner cảnh báo có thể đình tư cách thành viên của Hy Lạp trong khối Schengen nếu Athens không nỗ lực kiểm soát dòng người di cư. Theo bà Mikl-Leitner, sự kiên nhẫn của nhiều nước châu Âu đã “tới giới hạn”, buộc họ phải hành động để bảo vệ sự ổn định, trật tự và an ninh ở khu vực. Chính phủ Áo cũng tuyên bố áp đặt mức trần tiếp nhận người tị nạn vào nước này.

Lập trường này của Áo đã vấp phải sự chỉ trích từ Đức. Phát biểu ngày 23/1, Ngoại trưởng Đức Frank-Walter Steinmeier nêu rõ “những giải pháp sai lầm như loại bỏ một nước nào đó ra khỏi khu vực Schengen hoàn toàn không giúp ích được gì”. Việc loại Hy Lạp khỏi Schengen không những không giúp giảm dòng người tị nạn, mà còn gây chia cắt châu Âu và tạo ra gánh nặng cũng như những hậu quả khôn lường về kinh tế, xã hội và nhân đạo. Ngoại trưởng Steinmeier khẳng định không có giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng người tị nạn nếu thiếu tình đoàn kết, đồng thời nhấn mạnh rằng các nước phải chung tay nỗ lực loại bỏ tận gốc những nguyên nhân khiến người tị nạn phải rời bỏ đất nước, tăng cường kiểm soát khu vực biên giới ngoài của EU và thực hiện tái phân bổ một cách công bằng hạn ngạch tiếp nhận người tị nạn trong EU.

Người Đức chỉ trích Áo đã không thông báo trước khi quyết định áp đặt mức trần tiếp nhận người tị nạn.

Cuộc xung đột Iraq-Syria vẫn chưa có hồi kết. Một giải pháp “tận gốc” vẫn ngoài tầm tay của EU. Năm 2016 , EU sẽ chịu sự “thử thách kép” liên quan đến việc giải quyết cuộc khủng hoảng di cư cũng như tương lai của Schegen./.

Hoài Nam

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại