Hướng tới COP21 Paris chống biến đổi khí hậu
19-11-2015 11:10

(Toquoc)-Biến đổi khí hậu là một trong những vấn đề thách thức lớn nhất mà thế giới hiện đại đang phải đối mặt, nhưng chặng đường còn lắm gian nan.

Từ ngày 30/11-11/12 sẽ diễn ra hội nghị Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP21) tại Paris. Các nhà đàm phán từ 196 quốc gia sẽ nhóm họp để để thỏa thuận những biện pháp mới nhằm hạn chế sự nóng lên toàn cầu không quá 2°C so với thời tiền công nghiệp.

Biến đổi khí hậu là một trong những vấn đề thách thức lớn nhất mà thế giới hiện đại đang phải đối mặt. Không một quốc gia nào có thể tránh khỏi tầm ảnh hưởng cũng như tác động của biến đổi khí hậu theo chiều hướng ngày càng vũ bão. Từ xưa đến nay, biến đổi thời tiết đã gây ra sự biến động lớn về quy luật của thời tiết bao gồm chế độ mưa thay đổi,các hiện tượng cực đoạn như hạn hán,lũ lụt,bão, kể cả sự thất thường của nhiệt độ quá lạnh hoặc quá nóng. Biến đổi khí hậu còn làm cho mực nước biển dâng lên và gây ra thảm họa sóng thần… Trong tương lai gần, biến đổi khí hậu sẽ còn mang lại các hậu quả ghê gớm như thế nào cho con người và các sinh vật đang tồn tại trên Trái Đất?

Nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu do tự nhiên bao gồm thay đổi cường độ sáng của Mặt trời, xuất hiện các điểm đen Mặt trời (Sunspots), các hoạt động núi lửa, thay đổi đại dương, thay đổi quỹ đạo quay của trái đất, nước biển dâng …

Về nhân tạo, từ thời kỳ tiền công nghiệp, con người đã sử dụng ngày càng nhiều năng lượng, chủ yếu từ các nguồn nguyên liệu hóa thạch (than, dầu, khí đốt), qua đó đã thải vào khí quyển ngày càng nhiều các chất khí gây hiệu ứng nhà kính của khí quyển, dẫn đến tăng nhiệt độ của trái đất.

Hướng tới COP21 Paris chống biến đổi khí hậu - ảnh 1
Việt Nam là một trong quốc gia chịu nhiều hậu quả của biến đổi khí hậu

Đối mặt với thách thức lớn

Ấn Độ là nước chịu ảnh hưởng lớn nhất của biến đổi khí hậu. Ấn Độ đang phải đối mặt với hai thách thức lớn nhất, đó là vừa phải duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng để xóa đói giảm nghèo, vừa phải tham gia chống biến đổi khí hậu toàn cầu. Thiệt hại kinh tế do biến đổi khí hậu trong các lĩnh vực then chốt như nông nghiệp, năng lượng, giao thông vận tải, y tế, du lịch… dự kiến sẽ không hề nhỏ, làm ảnh hưởng đến các mục tiêu tăng trưởng.

Trung Quốc cũng đối phó một cách quyết liệt với biến đổi khí hậu. Sau gần 4 thập niên tăng trưởng bằng bất kỳ giá nào, nước này đang phải khắc phục các thảm họa môi trường. Điều này cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Việt Nam nằm trong danh sách các nước chịu hậu quả rõ rệt của biến đổi khí hậu. Tác động của biến đổi khí hậu đã được nhận thấy qua những diễn biến bất thường của thời tiết, khí hậu trong nhiều năm gần đây liên quan đến sự biến đổi của các hệ thống hoàn lưu khí quyển, đại dương qui mô lớn cũng như sự biến đổi trong hoạt động của gió mùa. Bão, áp thấp nhiệt đới có xu hướng dịch chuyển về phía nam và có quĩ đạo phức tạp, khó dự báo hơn. Hạn hán, lũ lụt dường như xảy ra bất thường hơn. Hiện tượng nắng nóng có xu hướng gia tăng cả về cường độ, tần suất và độ dài các đợt. Số ngày rét đậm, rét hại giảm đi nhưng mức độ khắc nghiệt và độ kéo dài các đợt có dấu hiệu gia tăng những hiện tượng cực đoan, dẫn đến sự gia tăng các thiên tai có nguồn gốc khí tượng, tác động xấu đến nhiều lĩnh vực hoạt động kinh tế xã hội và môi trường. Hướng tới hội nghị COP21, theo một cuộc điều tra mới đây của Mỹ, 69% người dân Việt Nam coi biến đổi khí hậu toàn cầu là một vấn đề rất nghiêm trọng.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), những hiện tượng thời tiết khắc nghiệt đang gây ra những chứng bệnh chết người. Không khí ô nhiễm có sức hủy diệt con người lớn nhất. Trong năm 2012, thế giới có khoảng 7 triệu người tử vong do mắc những căn bệnh liên quan đến không khí bị ô nhiễm. Từ năm 2030-2050, biến đổi khí hậu sẽ khiến mỗi năm có thêm 25.000 người tử vong.

WHO nhấn mạnh rằng chống biến đổi khí hậu không chỉ có tác dụng bảo vệ ngôi nhà chung trái đất, mà cuộc chiến này còn giúp cải thiện đáng kể sức khỏe của con người. Đầu tư cho việc phát triển các dây chuyển sản xuất ít khí thải CO2, năng lượng sạch có thể tái sử dụng hay cải thiện bầu khí quyển cũng là đầu tư cho sức khỏe. Chỉ cần giảm bớt 0,5 độ C nhiệt độ trên toàn cầu tới năm 2050 là có thể cứu được gần 2,4 triệu sinh mạng mỗi năm.

Phao cứu sinh hay giải vây tạm thời?

Về giảm khí thải, trước hội nghị Paris COP21,  các nước nộp kế hoạch quốc gia - được gọi là Dự định toàn quốc Quyết tâm đóng góp (INDCs) - để làm giảm lượng khí thải sau năm 2020… Các kế hoạch này sẽ xác định chung tỷ lệ cắt giảm lượng khí thải toàn cầu, và là một báo cáo quan trọng về mức độ hiện tại của tham vọng đối phó với biến đổi khí hậu. Quan trọng hơn là tổng số dự định cắt giảm lượng khí thải không được đạt đến được mức giảm cần thiết để hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức 2°C.

Về tài chính, các nước công nghiệp cam kết cung cấp cho các nước đang phát triển 100 tỉ USD một năm từ năm 2020 để kiềm chế lượng phát thải khí nhà kính và thích ứng với những tác động của biến đổi khí hậu. Về lý thuyết, số tiền này sẽ cho phép các nước nghèo đi tắt đón đầu các giai đoạn carbon-chuyên sâu của sự tăng trưởng kinh tế, trong khi làm việc để đạt được mục tiêu phát triển và xóa đói giảm nghèo. Các cam kết cũng bao gồm tài chính cho thích ứng, để góp phần giảm thiểu tác hại của biến đổi khí hậu như hạn hán, bão và nước biển dâng.

Một câu hỏi quan trọng là xung quanh các thỏa thuận có được ràng buộc về mặt pháp lý, bởi vì ngôn ngữ được sử dụng trong các văn bản Paris sẽ có một ảnh hưởng đáng kể đến sức mạnh của các cam kết. Cũng không chắc rằng thỏa thuận này sẽ đảm bảo nghĩa vụ pháp lý để bắt buộc cắt giảm lượng khí thải INDC hoặc chuyển 100 tỉ USD mỗi năm cho các nước nghèo.

Kết quả của COP21 sẽ phụ thuộc một phần lớn vào lòng tin, nhưng cam kết của các nước nhiều khi cũng không đáng tin. Chính con người đóng vai trò nền tảng trong cuộc chiến chống sự tăng lên của nhiệt độ trái đất./.

Tú Anh

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại