Hy Lạp đau đầu với tình trạng dân số già
Thứ Hai, ngày 16/12/2013 - 15:14

(Toquoc)- Thống kê từ năm 2007, thời điểm chưa xảy ra cuộc khủng hoảng nợ công, cho thấy, đến năm 2050, 32,1% dân số Hy Lạp ở độ tuổi trên 65 so với tỷ lệ 16,6% vào năm 2000. Những dự báo mới nhất có thể còn tồi tệ hơn nhiều.

Người Hy Lạp đang chiến đấu cho sự sống còn. Không chỉ trên mặt trận kinh tế, với chính sách thắt lưng buộc bụng để đáp ứng những yêu cầu nhằm nhận được gói trợ giúp 240 tỷ euro của cộng đồng quốc tế. Hy Lạp còn đối mặt với một vấn đề khác về mặt xã hội – nhân khẩu học. Tỷ lệ tử vong nhiều hơn số ca sinh đẻ, người dân đang rời bỏ đất nước, dân số đang già đi nhanh đến nỗi người ta lo ngại trong một vài thập kỷ tới, Hy Lạp có thể không còn tồn tại trên bản đồ thế giới.

“Mọi người thường có xu hướng bỏ qua tầm quan trọng của vấn đề dân số, mặc dù tất cả mọi thứ đều bắt đầu với nó”, Michalis Papadakis, giáo sư danh dự của ngành thống kê và an sinh xã hội tại Đại học Piraeus, người đã dành cả đời để nghiên cứu vấn đề dân số học nói. "Giảm nhân khẩu học sẽ làm suy yếu khả năng phòng thủ, giảm lực lượng lao động và cản trở kinh doanh."

Ông lưu ý rằng, năm 2011 là năm đầu tiên dân số Hy Lạp giảm với số người chết vượt số trẻ được sinh ra là 4.671. Theo dịch vụ thống kê của Liên minh châu Âu, năm 2012, số ca tử vong ở Hy Lạp vượt số ca sinh là 16.300, trong khi số người nhập cư vào Hy Lạp ít hơn số người đi khỏi đất nước là 44.200 người.

Hy Lạp đau đầu với tình trạng dân số già - ảnh 1
Dân số Hy Lạp đang già đi. Theo thống kê, một người lao động phải lo liệu cuộc sống cho 3 người già (ảnh minh họa)

Nhiều quốc gia thuộc Liên minh châu Âu cũng đối mặt vấn đề nhân khẩu học tương tự như Hy Lạp và cả khối này được biết đến như đang già đi nhanh chóng. Trong khi Liên minh châu Âu và lãnh đạo các nước đang tìm cách để đối phó với vấn đề dân số già, ở Hy Lạp, trận chiến cho sự sống còn về kinh tế khiến họ không còn thời gian để ý đến bức tranh lớn hơn. Việc chính phủ phải thực hiện chính sách thắt lưng buộc bụng, cắt giảm chi tiêu, ngừng cho vay… khiến họ không thể thực thi các chính sách khuyến khích sinh đẻ. Hơn nữa, do vấn đề cơm áo gạo tiền, nhiều người Hy Lạp sẵn sàng tự mình gây lây nhiễm HIV để nhận được trợ cấp.

Báo cáo của WHO cho biết, tỷ lệ nhiễm HIV đã tăng đáng kể và ước tính rằng khoảng một nửa số ca nhiễm HIV mới đây là do người dân cố ý gây ra để được nhận trợ cấp 700 euro mỗi tháng và có thể được tiếp cận nhanh hơn với các chương trình thuốc thay thế mà lẽ ra cần mất 3 đến 4 năm chờ đợi.

Cũng theo báo cáo của WHO, tỷ lệ tự tử tăng 17% ở Hy Lạp trong 2 năm, từ 2007 đến 2009 và sau đó tăng thêm 25 % trong năm 2010. Khi cuộc khủng hoảng trở nên nặng nề nhất trong nửa đầu năm 2011, tỷ lệ tự tử tăng lên 40%.

Tỷ lệ tự tử tăng mạnh do những áp lực về kinh tế và cuộc sống, việc làm, thu nhập. Tỷ lệ thất nghiệp của Hy Lạp đứng ở mức đáng báo động là 26,9 % tính đến tháng 9/2013, đứng đầu trong khu vực đồng euro.

Năm 2012, số người có việc làm ở Hy Lạp là 3,8 triệu người, số người đã về hưu và thất nghiệp là 4,1 triệu trên tổng dân số 11.062.500 người. Cuộc khủng hoảng nợ công đã khiến số người thất nghiệp tăng lên nhanh chóng, so với thời điểm năm 2009, khi Hy Lạp rơi vào cuộc khủng hoảng nợ và buộc phải cầu cứu sự giúp đỡ từ Liên minh châu Âu và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) nhằm tránh nguy cơ sụp đổ, tỷ lệ thất nghiệp của Hy Lạp đã tăng gấp 3. Trung mỗi ngày có khoảng 700 đến 1.000 người Hy Lạp bị mất việc làm. Tỷ lệ thất nghiệp tăng và tỷ lệ người già cao khiến gánh nặng càng đè nặng lên vai những người trong độ tuổi lao động có việc làm.

Một số quốc gia châu Âu cũng đang phải đối mặt với những thách thức do tuổi thọ người dân cao trong khi sinh ít con và có xu hướng ra nước ngoài sống. Đó là tình hình chung chứ không chỉ ở những quốc gia đang phải vật lộn với nợ công cao như Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Ireland, Ý hay Tây Ban Nha. Chi phí y tế, lương hưu cao trong một xã hội thịnh vượng với tỷ lệ người già cao, từng là niềm vui mà người dân các nước như Hy Lạp chỉ cảm nhận thấy sau khi gia nhập Liên minh châu Âu, giờ đang là vấn đề đau đầu với các chính phủ. Tại Ireland, năm 2012, số người rời bỏ đất nước nhiều được bù đắp bằng tỷ lệ sinh trong năm đó. Ở những nước khác, số người nhập cư được cân bằng bởi tỷ lệ sinh thấp. Tuy nhiên, ở Hy Lạp, tỷ lệ sinh thấp, trong khi số người di cư cao, bao gồm cả sinh viên tốt nghiệp có kỹ năng cao như bác sĩ, kỹ sư, dẫn đến sự chảy máu chất xám và sụt giảm dân số.

Giáo sư Papadakis cho biết, dù chưa có báo cáo về tình trạng này nhưng hiện có xu hướng phổ biến tại Hy Lạp khi những người kết hôn nhưng không muốn có con, hoặc trì hoãn sinh con đầu lòng. Số liệu thống kê tại Hy Lạp cho thấy, số người kết hôn cũng giảm trong những năm qua, từ 59.212 đám cưới trong năm 2009 (năm mà tác động của cuộc khủng hoảng đầu tiên trở nên rõ ràng) xuống còn 55.099 trong năm 2011.

Marilena Kapidaki, một bác sĩ sản khoa, cho biết khách hàng của cô, những người đã kết hôn thường quyết định có con nhưng dường như họ chỉ lên kế hoạch và mong muốn có một đứa trẻ. "Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu tỷ lệ sinh đã giảm hơn nữa trong cuộc khủng hoảng", cô nói. Số liệu thống kê mới nhất, cho thấy tỷ lệ sinh năm 2011 là 1,4 thấp hơn tỷ lệ cần thiết để bù đắp cho “số người ra đi” là 2,1. "Đã có rất nhiều thay đổi kể từ năm 2010", tiến sĩ Kapidaki nói.

Mặc dù không có xác nhận của các số liệu thống kê nhưng xu hướng này đang hiện hữu. Tỷ lệ sinh giảm khiến nhiều bệnh viện phụ sản ở Hy Lạp đã phải đóng cửa hoặc chuyển sang các chuyên khoa khác trong khi nhiều trường học ở các tỉnh hay trên các hòn đảo thuộc Hy Lạp ngày càng ít học sinh, sinh viên. Trong các ngôi làng, tỷ lệ người già, ngoài tuổi lao động ngày càng nhiều hơn số người trong độ tuổi lao động.

Một con số thống kê của Eurostat mà chắc hẳn ai biết đến cũng phải giật mình, đến năm 2050, 32,1% dân số Hy Lạp sẽ ở độ tuổi trên 65 so với tỷ lệ 16,6% vào năm 2000. Dự báo này được thực hiện từ năm 2007, có nghĩa là trước khi cuộc khủng hoảng nợ công tấn công Hy Lạp, khi mà đời sống người dân vẫn ở mức cao, số người thất nghiệp chưa lan rộng, tỷ lệ nghỉ hưu sớm còn thấp và đặc biệt những lao động có kỹ năng chưa kéo nhau chạy ra nước ngoài làm việc. Vì thế, những dự báo mới nhất có thể sẽ còn tồi tệ hơn nhiều.

Tuy vậy, Hy Lạp vẫn còn hai lý do để kỳ vọng. Thứ nhất là sức mạnh từ cộng đồng người Hy Lạp năng động và thịnh vượng hiện đang sống chủ yếu ở Mỹ và Australia. Thứ hai, Hy Lạp có điểm tựa khi là là thành viên của Liên minh châu Âu. Hơn thế nữa, với chính sách nhập cư nới rộng, cùng việc mở rộng của “biên giới mềm” giữa các thành viên trong liên minh, hy vọng những người nhập cư có tay nghề sẽ lại đến Hy Lạp tìm cơ hội nếu đất nước này có thể giữ được sự ổn định qua cuộc khủng hoảng để hướng tới tương lai./.

Khánh An (Theo Nytimes)

 

 

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại

Từ khóa tìm kiếm

Từ khóa tìm kiếm