Những bất đồng gay gắt COP-21 phải giải quyết
07-12-2015 08:19

(Toquoc)- Thông qua bản dự thảo Hiệp định toàn cầu về chống biến đổi khí hậu nhưng những vấn đề gai góc nhất vẫn chưa được thống nhất.

Vượt qua chặng đường quan trọng

Thể hiện quyết tâm đạt được thỏa thuận, các nhà đàm phán cấp cao, các chuyên gia của 195 nước đã bắt đầu họp từ 29/11, sớm hơn dự kiến 1 ngày. Tuy nhiên, phiên khai mạc chính thức với sự tham gia của các nguyên thủ quốc gia vẫn được tổ chức vào ngày 30/11 theo đúng dự kiến. 

183 trong số 195 nước đã trình kế hoạch dài hạn về giảm khí thải, nổi bật là những kế hoạch loại bỏ các nhà máy điện chạy bằng than, ngăn chặn phá rừng, xây dựng cơ chế đánh thuế cacbon.

Mỹ, Pháp, Ấn Độ và 17 quốc gia khác cho biết, tại hội nghị này sẽ công bố tăng gấp đôi quỹ nghiên cứu công nghệ phát triển năng lượng sạch lên 20 tỷ USD. Còn Trung Quốc đã cam kết đến năm 2030 sẽ giảm 60%-65% lượng khí phát thải CO2 so với năm 2005 và nâng tỉ trọng sử năng lượng tái tạo lên mức 20%.

Kết thúc tuần làm việc chính thức đầu tiên (30/11-6/12), đại diện của 195 quốc gia đã thông qua bản dự thảo Hiệp định toàn cầu về chống biến đổi khí hậu dài 48 trang với việc đề ra mục tiêu tham vọng “có thể hạn chế mức tăng nhiệt độ Trái đất ở mức 1,5 độ C vào cuối thế kỷ này”. Văn kiện này được coi là chìa khóa trước khi các bên đi tới một thỏa thuận cuối cùng vào ngày 11/12 tới.

Ngày 6/12, Tổng thư ký LHQ Ban Ki Moon tuyên bố các cuộc đàm phán đang tiến triển tốt và dự kiến đến thứ sáu tuần sau sẽ đạt được một thỏa thuận toàn cầu với mục tiêu tham vọng là cam kết giữ mức nóng lên của trái đất dưới 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Ông Ban Ki Moon đã công bố mối “quan hệ đối tác vì khí hậu 2016” và đề xuất sẽ có hội nghị thượng đỉnh “Hành động vì khí hậu 2016” vào hai ngày 5-6/5/2016 tại Washington, Mỹ.

Bắt đầu từ 7/12, Bộ trưởng các nước tham gia hội nghị sẽ bắt đầu nghiên cứu và thảo luận về bản dự thảo mà các nhà đàm phán đạt được.  

Những bất đồng gay gắt COP-21 phải giải quyết - ảnh 1
Cả thế giới cùng hướng về Paris và hi vọng vào sự đồng lòng chung sức của các nhà lãnh đạo toàn cầu trong cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu

Còn nhiều thách thức

Theo Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius, việc đại diện các nước có thể đi tới bản dự thảo này là một bước tiến song vẫn còn nhiều việc phải làm. Ông cũng hi vọng, các bên sẽ vượt qua được căng thẳng và sớm hoàn thành văn kiện cuối cùng ngay từ ngày 10/12 tới để có thể thông qua vào ngày hôm sau 11/12.

Trên thực tế, Hội nghị COP 21 vẫn chưa thống nhất được nhiều vấn đề kĩ thuật thuộc các chủ đề chính trị khó khăn như sự nỗ lực và phối hợp giữa các nước, các biện pháp để ứng phó với biến đổi khí hậu và những bất đồng về cam kết tài chính.

Có thể nói, bản dự thảo chưa giải quyết thỏa đáng được bất cứ nội dung “gai góc” nào, đặc biệt là việc đặt mục tiêu hạn chế mức tăng nhiệt độ Trái đất ở 1,5 độ C theo yêu cầu của nhiều đảo quốc nhỏ  thay vì 2 độ C như đặt ra trước đó.

Đa số các nước thành viên đã công bố các cam kết quốc gia về mức giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Tuy nhiên, nếu áp dụng đúng những cam kết đó, thì trái đất vẫn sẽ nóng lên khoảng 3 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Theo nhóm chuyên gia liên minh chính phủ về tình trạng tăng của khí hậu, thì nhân loại chỉ có thể thải 1.000 tỷ tấn CO2 để duy trì mức tăng 2 độ C : đó được gọi là “ngân sách cácbon” của trái đất. Với những cam kết hiện nay của các quốc gia thì vào năm 2030, từ 72-75% ngân sách này sẽ bị sử dụng. Các nhà khoa học quan ngại rằng nếu vượt mức 2 độ C thì các vùng khô hạn hay nhiều lũ lụt, những khu vực bị xói mòn… sẽ không thể thích ứng được.

Bên cạnh đó, mức góp tài chính của các nước giàu dành cho Quỹ khí hậu Xanh để hỗ trợ các nước nghèo ứng phó với biến đổi khí hậu cũng là một trong những điểm khó khăn nhất mà các bộ trưởng sẽ phải giải quyết trong những ngày tới. Đây cũng là những nguyên nhân chính dẫn tới thất bại của của các Hội nghị cấp cao Liên Hơp Quốc về biến đổi khí hậu trước đó.

Một nghiên cứu công bố ngày 29/11 cho thấy, 48 nước nghèo nhất sẽ cần khoảng 1.000 tỷ USD từ 2020 đến 2030 để thực hiện mục tiêu giảm khí thải và ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan. Hội nghị Paris sẽ phải làm rõ trách nhiệm đóng góp của các nước giàu, với mục tiêu huy động ít nhất 100 tỷ USD mỗi năm từ nay đến năm 2020 cho Quỹ Khí hậu Xanh.

Và hiện cũng chưa rõ các quy định của Hội nghị Paris có mang tính bắt buộc hay không. Nhằm ký kết một thỏa thuận toàn cầu về biến đổi khí hậu thay thế cho Nghị định thư Kyoto năm 1997, vốn chỉ áp dụng cho các nước công nghiệp phát triển, nhiều người ủng hộ cho rằng thỏa thuận lần này phải mang tính bắt buộc thì tất cả các quốc gia mới thực hiện nghiêm túc cam kết chống biến đổi khí hậu.

Một trong những mục tiêu của Thỏa thuận Paris cũng là thiết lập một cơ chế giám sát các thỏa thuận quốc gia – có thể xem xét định kỳ 5 năm một lần – để kiểm soát nhiệt độ không vượt ngưỡng mong muốn. 

Trước đó, theo Reuters, nhiều chuyên gia có uy tín trên thế giới đều cảnh báo nếu COP21 không đạt được thỏa thuận về các biện pháp mạnh mẽ cần thiết để giảm khí thải nhà kính, trái đất sẽ hứng chịu một tương lai đen tối với hàng loạt thảm họa thiên nhiên khi nhiệt độ tăng cao, những cơn bão khủng khiếp, hạn hán khô cháy kéo dài, mực nước biển dâng cao sẽ nhấn chìm các thành phố duyên hải.

“Không có phương án B cho cuộc chiến chống ấm nóng toàn cầu”, “Thay dầu lửa, khí đốt bằng năng lượng gió, mặt trời”, là những thông điệp mà hàng nghìn người tham gia tuần hành trên khắp thế giới gửi đến những nhà lãnh đạo thế giới, đặc biệt là các nước phát thải khí nhà kính lớn như Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ.

Và ngày 1/12, Toà nhà Quốc hội Pháp, nơi diễn ra Hội nghị COP 21, đã được thắp sáng bởi một tác phẩm nghệ thuật trình chiếu với sự góp mặt của 500 người trên toàn thế giới, nhằm "nhắc nhở" các nhà lãnh đạo rằng "thế giới đang dõi theo các bước đi của họ".

An Bình (Tổng hợp)

Từ khóa:

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

 Đổi mã
Gửi Nhập lại